• II. FANNI O’QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTRFAOL TA’LIM METODLARI
  • Toshkent farmasevtika instituti fizika, matematika va axborot texnologiyalari kafedrasi informatika




    Download 2.38 Mb.
    bet5/25
    Sana25.03.2019
    Hajmi2.38 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25

    II.SILLABUS



    «INFORMATIKA» fani bo`yicha 2016-2017 o`quv yili uchun mo`ljallangan

    SILLABUSI


    Fanning qisqacha tavsifi




    OTMning nomi va joylashgan manzili:

    Toshkent farmatsevtika instituti

    Oybek ko`chasi, 45




    Kafedra:

    Fizika, matematika va axborot texnologiyalari

    Sanoat farmatsiyasi fakulteti tarkibida




    Ta’lim sohasi va yo`nalishi:

    5510500 – Farmatsiya (turlari bo‘yicha)

    5111039 – Kasb ta’limi (Farmatsiya)

    5510600 – Sanoat farmatsiyasi (turlari bo‘yicha)

    5320500 – Biotexnologiya (tarmoqlar bo‘yicha)



    Bakalavriat bosqichining farmatsiya, kasb ta’limi, sanoat farmatsiyasi, metrologiya, biotexnologiya yo`nalishlari talabalari uchun mo`ljallangan





    Fanni (kursni) olib boradigan o`qituvchilar to`g`risida ma’lumot:

    k.f.n. katta o’qituvchi XURRAMOVA Ra’no Ibragimovna

    k atta o’qituvchi SAMIGOVA Nodira Xabibullaevna

    o’qituvchi

    BAYDULLAYEV Abduraxmon Serikovich

    o’qituvchilar



    QODIROVA Gulchexra Aliaskarovna

    e-mail:



    rano.huramova@mail.ru

    samigova1972@mail.ru

    baidullaev_a@mail.ru

    gulchekhra_71@mail.ru




    Dars mashg`ulotlarini o`tkazishning vaqti va joyi:

    O`quv bo`limi tomonidan ishlab chiqilgan jadval asosida kafedrada institut AT markasida

    Kursning boshlanishi va davom etish muddati:

    Bakalavriat ta’lim yo`nalishi o`quv rejasiga muvofiq

    1 kurs I/II semestr






    Individual grafik asosida professor-o`qituvchining talabalar bilan ishlash vaqti:

    Haftaning payshanba va juma kunlari 15.15 dan 17.00 gacha




    Fanga ajratilgan o`quv soatlarining o`quv turlari bo`yicha taqsimoti

    Auditoriya soatlari

    Mustaqil ta’lim:

    74(62)







    Ma’ruza:

    36

    Ama-liyot

    4

    Laborato-riya

    68







    Fanning boshqa fanlar bilan uzviy aloqasi (prerekvizitlari):

    Oliy matematika, fizika, kimyo fanlaridan olgan bilimlariga asoslanadi.




    II. FANNI O’QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTRFAOL TA’LIM METODLARI

    Mamlakatimizda Prezidentimiz rahnamoligida axborot-kommunikasiya texnologiyalarini hayotimizning barcha jabhalari, jumladan, ta’lim jarayoniga keng tatbiq etishga katta e’tibor qaratilmoqda. Bu 2012 yil 21 martda qabul qilingan “Zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalarini yanada kengroq joriy qilish va rivojlantirish chora-tadbirlari”ga oid qaror va “Axborotlashtirish to’g’risida”gi qonunda,  belgilangan asosiy vazifalardan biridir. Zero, zamonaviy axborot texnologiyalarini samarali qo’llash talabalarga bilim berish sifatini oshirish, uning mazmun-mohiyatini takomillashtirish, ta’limni zamonaviy talablar darajasida tashkil etish, ta’lim muassasalarida ta’lim samaradorligini oshirish maqsadida ta’lim-tarbiya jarayoniga yangi pedagogik, axborot texnologiyalarini joriy etish, ularda interfaol usul va vositalardan foydalanish ko’zda tutilgan. Shu sababli, bugungi kunda institutda faoliyat yuritayotgan “Informatika” fani o’qituvchilari oldida quyidagi muhim vazifalar turadi:



    • talabalarning mustaqil bilim olish, o’rganish qobiliyatlarini shakllantirish va rivojlantirishda fanning o’rni va ahamiyatini oshirish;

    • mashg’ulotlarini zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etish va o’tkazish;

    • talabalarning faolligini oshirish, o’zlashtirish darajalarini rivojlantirishga yo’naltirilgan metod va shakllarni qo’llash;

    • ta’lim jarayonida zamonaviy axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish.

    Yuqorida sanab o’tilgan vazifalardan ko’rinib turibdiki, institute talabalarini mustaqil bilim olishiga yo’naltirilgan texnologiyalardan foydalanishga o’rgatish va  doimiy ravishda faolligini oshirib borish lozim. O’quv jarayonida kompyuter texnologiyalari va axborot-kommunikasiya vositalaridan foydalangan holda ta’lim jarayonini tashkil qilish ta’lim samaradorligigi ijobiy ta’sir ko’rsatadi.

    Shunday ekan, “Informatika” fanini o’qitish samaradorligini oshirish o’quv mashg’ulotlarini tashkil etish hamda o’tkazishda pedagogik va axborot texnologiyalaridan keng foydalanish, o’qitish mazmuniga mos dasturiy ta’minotini ishlab chiqish, ularni o’quv jarayoniga joriy etish asosiy vazifalardan hisoblanadi. Ushbu vazifalarni dolzarbligini e’tiborga olgan holda “Informatika” fanini o’qitishda o’yinli texnologiyalardan foydalanish holatini o’rganish, tahlil etish, ulardan samarali foydalanish metodikasini, mos uslubiy tavsiyalarni ishlab chiqish zarur.



    O’yinli texnologiyalardan foydalanishning asosini talabalarning faollashtiruvchi va jadallashtiruvchi faoliyati tashkil etadi. O’yin olimlar tadqiqotlariga ko’ra mehnat va o’qish bilan birgalikda faoliyatning asosiy turlaridan biri hisoblanadi. Psixologlarning ta’kidlashlaricha, o’yinli faoliyatning psixologik mexanizmlari shaxsning o’zini namoyon qilish, hayotda o’z o’rnini barqaror qilish, o’zini o’zi boshqarish, o’z imkoniyatlarini amalga oshirishning fundamental ehtiyojlariga tayanadi. O’yin bilish va uning bir qismi (kirish, mustahkamlash, mashq, nazorat) tarzida tashkil etiladi.

    O’yinlar turli maqsadlarga yo’naltirilgan bo’ladi. Ular didaktik, tarbiyaviy, faoliyatni rivojlantiruvchi va ijtimoiylashuv maqsadlarda qo’llanadi. O’yinning didaktik maqsadi bilimlar doirasi, bilish faoliyati, amaliy faoliyatida bilim, malaka va ko’nikmalarni qo’llash, umumta’lim malaka va ko’nikmalarni rivojlantirish, mehnat ko’nikmalarini rivojlantirishni kengaytirishga qaratilgan bo’ladi. O’yinning tarbiyaviy maqsadi mustaqillik, irodani tarbiyalash, muayyan yondashuvlar, nuqtai nazarlar, ma’naviy, estetik va dunyoqarashni shakllantirishdagi hamkorlikni, kollektivizmni, jamoaga kirishib keta olishni, kommunikativlikni tarbiyalashga qaratilgan bo’ladi.



    Rebus, krossvordlar ham o’yinli texnologiyalarga sirasiga kiradi. “Rebus” so’zi lotin tilidan olingan bo’lib, “So’zlar orqali emas, balki rasmlar orqali ifodalash” ma’nosini anglatadi. Bu - biror so’z yoki atamaning rasmlar, notalar, xarflar bilan birgalikda ifodalanishi orqali hosil qilingan jumboqdir.

    Rebus – keng tarqalgan va eng mashxur o’yinlar sirasiga kiradi. U orqali maqollarni, she’r qismlarini, biror iborani yoki so’zni berkitish mumkin. Undan ilk bor Fransiyada XV asrda qo’llanilgan.

    Eng birinchi rebuslar to’plami Etenom Taburo tomonidan Fransiyada 1582 yili chop etilgan. Keyinchalik Angliya, Germaniya, Italiyaga tarqalgan. Rossiyada birinchi rebuslar “Illyustrasiya” jurnalida 1845 yili chop etilgan.



    Rebus — bu atamalarni ko’ngil ko’taruvchi xarakterdagi shifrlashdir. Quyida rebus qoidalariga to’xtalamiz:

    • Rasmning chap yuqorisidagi apostroflar soni rasm nomining chap tomonidan o’chiriladigan xarflar soniga mos keladi;

    • Rasmning o’ng yuqorisidagi apostroflar soni rasm nomining o’ng tomonidan o’chiriladigan xarflar soniga mos keladi;

    • So’z o’rtasidagi xarflarni o’chirish uchun bu xarflar rasm ustida yozilib ustidan chiziladi;

    • So’zdagi belgini almashtirish: “2=d” 2 – xarfni “d” xarfiga almashtirish, “r=p” esa xarbir “r” belgi “p” belgiga almashtirish tushiniladi;

    • Rasm nomidagi belgilarning joylashgan o’rni tartib raqamini o’zgartirish orqali yangi hosil qilish mumkin;

    • Rasmni teskari qo’yish orqali so’z ham teskari o’qiladi.

    “Informatika” fanidan talabalar bilimini nazorat qilish va baholash uchun quyidagi vazifalarni taklif etish mumkin:


    Rebus

    Tushuncha

    Ta’rif









































































    Ushbu vazifalar talabalar aqliy faolligini o’stiradi, bilish jarayoniga haqiqiy qiziqish uyg’otadi. O’yin davomida talabalar ma’lum qiyinchiliklarni yengadilar, o’z kuchlarini sinaydilar, malaka va bilimlarini rivojlantiradilar.

    Ko’pchilikka ma’lum va ommabop bo’lgan krossvord o’yini talabalarda qiziqish uyg’otishi tabiiydir. Krossvord ko’rinishidagi so’rov shakli talabalar uchun har doim qiziqarli va o’ziga tortadigan metoddir. Ushbu o’yinga talabalar shu darajada kirishib ketadilarki, hatto, o’zlari ham informatikaning turli mavzulari bo’yicha krossvordlar tuzishlari mumkin. Mustaqil ijodiy faoliyatning bunday shakli foydali bo’lishi bilan birga, faqatgina bilimdon talabalarnigina emas, balki past o’zlashtiruvchilarni ham qamrab oladi. Boshqa o’quv fanlaridan past o’zlashtiruvchi talabalar ko’pincha informatikadan yaxshi va tirishqoq talabalarga aylanadilar.



    Krossvord – ingliz tilidagi “cross-word” so’zidan olingan bo’lib, “so’zlar kesishishi” degan ma’noni bildiradi. Krossvordlar sodda bo’lishi bilan birga, mashhur olimlar, allomalar ismlariga, mavzuga aynan mos keluvchi maxsus atamalarga diqqatini jalb etishning samarali vositasi hamdir.

    Quyida “Informatika” fanidan krossvordlardan namunalar keltiriladi.





    1. Oxiri “R” bilan tugaydigan “Informatika” faniga doir so’zlarni toping, krossvordni to’ldiring va har bir tushunchaga ta’rif bering. Ushbu krossvordda dasturlash tillariga oid  so’zlar lotin alifbosida yoziladi. Krossvordda or, var, unar, binar, skaner, monitor, strimmer, prosessor kabi so’zlar ishtirok etishi mumkin.

    2. Krosvordlar odatda trapesiya, to’g’rito’rtburchak shakllarda beriladi. Quyida biz talabalarning qiziqishini orttirish maqsadida uning shaklini o’zgartirib gul tasviriga joylashtirdik.





    1. Qattiq disk (vinchester).

    2. Axborotlarni ko’rish qurilmasi (monitor).

    3. Rasmlar va matnlarni kompyuter xotirasiga kiritish uchun hizmat qiladigan qurilma (skaner).

    4. Magnit lentada arxiv ma’lumotlarni saqlash uchun hizmat qiladigan qurilma (strimmer).

    5. Arifmetik yoki mantiqiy amallarni bajarib, butun sistemaning ishini nazorat qiluvchi qurilma (prosessor).

    Ta’lim jarayonida o’yinlardan foydalanish talabalarni xursand qilish maqsadida foydalanilmasligi zarur. U albatta didaktik bo’lishi, ya’ni darsda hal qilinadigan aniq o’quv tarbiyaviy vazifalarga bo’ysunishi kerak. Shuning uchun ham, o’yin avvaldan rejalashtiriladi, uning dars tuzilmasidan o’rni yaxshilab o’ylab chiqiladi, uni o’tkazish shakli belgilab olinadi va shu asosda o’yinlar tayyorlanadi. O’yinli texnologiyalar o’qitishning boshqa shakllari va metodlari kabi yuqori samara beradi. Talabaga har qanday fan, hususan, informatika fanining zamonaviy rivojlanish darajasidagi bilimlarni berish o’yinning asosiy maqsad bo’lishi kerak.



    «Charxpalak» texnologiyasi
    Texnologiyaning xarakteristikasi. Ushbu texnologiya talabalarni o‘tilgan mavzularni yodga olishga, mantiqan fikrlab, berilgan savollarga mustaqil ravishda to‘g‘ri javob berishga va o‘z-o‘zini baholashga o‘rgatishga hamda qisqa vaqt ichida o‘qituvchi tomonidan barcha talabalarnining egallagan bilimlarini baholashga qaratilgan.

    Texnologiyaning maqsadi: mashg‘ulotda talabalarni dars jarayonida mantiqiy fikrlash, o‘z fikrlarini mustaqil ravishda erkin bayon eta olish, o‘zlarini baholash, yakka va guruhlarda ishlashga, boshqalar fikriga hurmat bilan qarashga, ko‘p fikrlardan keraklisini tanlab olishga o‘rgatish.

    Texnologiyaning qo‘llanishi: o‘quv mashg‘ulotlarining barcha turlarida dars boshlanishi yoki dars oxirida, yoki o‘quv predmetining biron bir bo‘limi tugallanganda o‘tilgan mavzularni talabalar tomonidan o‘zlashtirilganlik darajasini baholash, takrorlash, mustahkamlash yoki oralik va yakuniy nazorat o‘tkazish uchun mo‘ljallangan. Ushbu texnologiyani mashg‘ulot jarayonida yoki uning bir qismida yakka, kichik guruh va jamoa shaklida tashkil etish mumkin.

    Mashg‘ulotda foydalaniladigan vositalar: tarqatma materiallar, rangli qalam (yoki flomaster)lar.



    Izoh: reja bo‘yicha belgilangan mavzu asosida hamda o‘qituvchining qo‘ygan maqsadi (tekshirish, mustahkamlash, baholash) ga mos tayyorlangan tarqatma materiallar (agar yakka tartibda o‘tkazish mo‘ljallangan bo‘lsa guruh talabalari soniga, agar kichik guruhlarda o‘tkazish belgilangan bo‘lsa, u holda guruhlar soniga qarab tarqatma materiallar tayyorlanadi).

    Mashg‘ulotni o‘tkazish tartibi:

    • talabalarni (sharoitga qarab) guruhlarga ajratish;

    • talabamashg‘ulotni o‘tkazishga qo‘yilgan talablar va qoidalar bilan tanishtirish;

    • tarqatma materiallarni guruh a’zolariga tarqatish.

    • guruh a’zolari tomonidan yakka holda mustaqil ravishda tarqatma materiallardagi vazifalar bajariladi;

    • har bir guruh a’zosi o‘zi ishlagan tarqatma materialining o‘ng burchagiga guruh raqamini yozadi, chap burchagiga esa o‘zining biron bir belgisini chizib qo‘yadi;

    • vazifa bajarilgan tarqatma materiallar boshqa guruhlarga «charxpalak aylanmasi» yo‘nalishida almashtiriladi;

    • yangi guruh a’zolari tomonidan berilgan materiallar o‘rganiladi, unga o‘z o‘zgartirishlarini kiritiladi;

    • jamoalar tomonidan o‘rganilgan va o‘zgartirishlar kiritilgan materiallar yana yuqorida eslatilgan yo‘nalish bo‘yicha guruhlararo almashtiriladi (ushbu jarayon guruhlar soniga qarab davom ettiriladi);

    • materiallarni oxirgi almashishdan so‘ng har bir guruh va har bir guruh a’zosi o‘zlari ilk bor to‘ldirgan materiallarini (guruh raqami va o‘zlari qo‘ygan belgilari asosida) tanlab oladilar;

    • har bir guruh a’zosining o‘zlari belgilagan javoblariga boshqa guruh a’zolarining tuzatishlarini taqqoslaydilar va tahlil qiladilar;

    • o‘qituvchining tarqatma materialda berilgan vazifalarni o‘qishi va jamoa bilan birgalikda to‘g‘ri javoblarni belgilaydi;

    • har bir talaba to‘g‘ri javob bilan belgilangan farqlarini aniqlaydilar, kerakli ballni to‘playdilar va o‘z-o‘z baholaydilar.

    Izoh: tarqatma materialda talabalar belgilagan to‘g‘ri javoblar bilan o‘qituvchi hamkorligida aniqlangan to‘g‘ri javoblarning 0,55 foizdan yuqori bo‘lsa, talaba ushbu o‘quv materialini o‘zlashtirgan, undan kam bo‘lsa o‘zlashtira olmaganligini bildiradi. Masalan, vazifalar soni 30 ta bo‘lib, belgilangan javoblarning 17-20 tasi to‘g‘ri belgilangan bo‘lsa, talaba ushbu vazifani bajargan va o‘quv materialni o‘zlashtira olgan, agar undan kam bo‘lsa o‘zlashtira olmagan hisoblanadi. Shu bilan birga, javoblarning 21-24 tasi to‘g‘ri belgilangan bo‘lsa talabaning materiallarni o‘zlashtirgan darajasi «yaxshi» bahoda, 25-30 tasi to‘g‘ri bo‘lsa «a’lo» bahoga o‘zlashtirgan deb hisoblanadi.

    • talabalar o‘z baholari yoki ballarini belgilab olishgach o‘qituvchi vazifa bajarilgan qog‘ozlarni yig‘ib oladi va baho (ballar)ni jurnaliga ko‘chirib qo‘yadi.

    «Charxpalak» texnologiyasidan foydalangan holda mashg‘ulot o‘tkazish talabalarga quyidagicha vazifa berish mumkin. Vazifa uchun bo‘lgan tarqatma materialni ilovada keltiramiz.
    Vazifa. Shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi haqidagi ma’lumotlarni ilovada keltirilgan jadvalga kiriting.

    Ilova (misol tariqasida)





    Qurilma

    nomlari

    Asosiy qurilmalari

    Tashqi

    qurilmalari

    Kompyuter xotirasi

    Multimedia qurilmalari

    1

    Flesh xotira













    2

    Webkamera













    3

    Tizim bloki













    4

    Lazerli (kompakt) disk













    5

    Printer













    6

    Tezkor xotira













    7

    Raqamli foto- va viseokameralar













    8

    Monitor













    9

    Qattiq disklar













    10

    Modem













    11

    Doimiy xotira













    12

    Mikrofon













    13

    Klaviatura













    14

    Proektor













    15

    Sichqoncha













    16

    Kolonkalar va nushniklar













    17

    Video xotira













    18

    Skaner













    19

    DVD disklar













    20

    Strimmer













    21

    Kesh xotira













    22

    Egiluvchan disklar














    Baholash mezoni:

    0-12 – to‘g‘ri javob «qoniqarsiz» 16-17 – to‘g‘ri javob «yaxshi»

    13-15 – to‘g‘ri javob «qoniqarli» 19-22 – to‘g‘ri javob «a’lo»




    Download 2.38 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   25




    Download 2.38 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Toshkent farmasevtika instituti fizika, matematika va axborot texnologiyalari kafedrasi informatika

    Download 2.38 Mb.