1–9 sinflar toshkent 2010




Download 1.95 Mb.
bet21/27
Sana15.03.2017
Hajmi1.95 Mb.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   27

1-sinflar uchun Jismoniy tarbiya dasturi bo`yicha yillik soatlar taqsimoti

T/r


Dastur

bo`limlari


Yil-lik soat


I chorak 18soat


II chorak 14 soat


III chorak

20 soat


IV chorak 16 soat


IX


X


XI


XII


I


II


III


IV


V


1.


Nazariy bilim asoslari


DARS JARAYONIDA


2.


Gimnastika


16








2


4


6


4






3.


Yengil atletika


13


4


3












4


2


4.


Harakatli va sport o`yinlar elementlari


37


5


6


6


6


2


2


2


5


3


5.


Sport o`yinlari (basketbol, voleybol, qo`l to`pi)

-




















6.


Futbol o`yini

-




















7.


Suzish


-




















Jami:


66


9


9


6


8


6


8


6


9


5


Eslatma: Yuqorida taxminiy taqsimlangan maktabdagi sharoitga qarab soatlarni taqsimlashingiz mumkin.

2-3 sinflar uchun Jismoniy tarbiya dasturi bo`yicha yillik soatlar taqsimoti

T/r


Dastur

bo`limlari


Yil-lik soat


I chorak 18soat


II chorak 14 soat


III chorak

20 soat


IV chorak 16 soat


IX


X


XI


XII


I


II


III


IV


V


1.


Nazariy bilim asoslari


DARS JARAYONIDA


2.


Gimnastika


16








2


4


6


4






3.


Yengil atletika


16


5


3












5


3


4.


Harakatli va sport o`yinlar elementlari


36


4


6


6


6


2


2


2


4


4


5.


Sport o`yinlari (basketbol, voleybol, qo`l to`pi)


-




















6.


Futbol o`yini


-




















7.


Kurash


-



















8.


Suzish


-




















Jami:


68


9


9


6


8


6


8


6


9


7



4-sinflar uchun Jismoniy tarbiya dasturi bo`yicha yillik soatlar taqsimosti

T/r


Dastur

bo`limlari



Yillik coat


I chorak 18soat


II chorak 14 soat


III chorak

20 soat


IV chorak 16 soat


IX


X


XI


XII


I


II


III


IV


V


1.


Nazariy bilim asoslari


DARS JARAYoNIDA


2.


Gimnastika


14










5


6


3






3.


Yengil atletika


18


4


4


1








1


5


3


4.


Harakatli va sport o`yinlar elementlari


12


2


2


1


2


1


2




1


1


5.


Sport o`yinlari (basketbol, voleybol, qo`l to`pi)

12






4


6






1




1


6.


Futbol o`yini


12


3


3












3


2


7.


Kurash


-




















8.


Suzish


-




















Jami:


68


9


9


6


8


6


8


6


9


7

Futbol o`yini usullari va texnik elementlarini o`rgatishda bolalar bilan mashg`ulotlarni tashkil qilish shakllari katta ahamiyatga ega. Birinchi bosqichda (4-sinf) o`quvchilar bilan ishlashning asosiy metodi guruh bo`lib o`rgatishga qaratiladi. Futbol bo`yicha o`quv darslarida qo`llaniladigan barcha mashqlarni shartli ravishda uch guruhga bo`lish mumkin: maxsus-tayyorgarlik, umumiy tayyorgarlik, musobaqa. Uning yordamida yoshlarni har tomonlama jismoniy rivojlantirish vazifalarini muvaffaqiyatli hal etish mumkin.

O`qituvchi 1-4 sinflarda jismoniy tarbiya darslarida shunday pedagogik vazifani qo`yadiki, bu vazifa harakatli o`yinlar, gimnastik mashqlar va yengil atletikani kompleks qo`llash asosida hal etiladi.

Xalq milliy o`yinlari alohida ahamiyatga ega bo`lib, ular o`quvchilarda asosiy harakat malakalarini shakllantiradi, o`sib kelayotgan yosh avlodni shakllantirishga ijobiy ta`sir ko`rsatadi. Xalq milliy o`yinlaridan samarali foydalanish va ularni tashkil qilish uchun yetarli miqdorda qo`llanmalar bo`lishi kerak.

Shulardan kelib chiqqan holda, o`qituvchilar oldiga quyidagi vazifalarni qo`yish maqsadga muvofiqdir:

— xalq milliy o`yinlari va ulardan foydalanish metodikasiga doir o`zlarining bilim darajalarini oshirish;

— o`quvchilar bilan xalq milliy o`yinlarini o`tkazish va tashkil qilish uchun maktabda zarur sharoitni yaratishga erishish;

— bolalarda xalq milliy o`yinlariga qiziqishni uyg`otish va ularni mustaqil ravishda tashkil qilishni o`rgatish.

Dasturga «Suzish» bo`limi kiritilgan bo`lib, bu bo`limga alohida soat ajratilmagan, biroq maqtabda suzishga sharoit bo`lsa, unga birinchi sinfdan boshlab o`rgatiladi. Soat esa, dasturning asosiy turlari (harakatli o`yinlar, gimnastika, yengil atletika, sport o`yinlari) hisobidan olib boriladi. Mashg`ulot haftasiga ikki marta o`tkaziladi. Suzish darsiga borayotgan o`quvchilarda sovun, mochalka, sochiq, suzish uchun maxsus kiyim bo`lishi kerak. Darsni o`tib bo`lgandan keyin barcha o`quvchilarning hammasi bor yo`qligini tekshirib chiqish kerak.

Suzish turi bo`yicha o`tkaziladigan mashg`ulotga suzishni o`rgatish metodikasini biladigan hamda suvda cho`kishdan saqlab qolish usullarini egallagan mutaxassis jalb qilinishi kerak. Mashg`ulot vaqtida vrach (yoki hamshira) bo`lmog`i, shuningdek, o`quvchi favqulodda jarohatlangan taqdirda birinchi yordam ko`rsatish uchun tibbiy aptechka bo`lmog`i zarur.

Suzish bo`yicha birinchi darslarni quruqliqda o`tqazib, shundan so`ng suvga tushirib, qirg`oqda topshiriq berib o`rgatiladi. Havzaning tozaligi, yechinish xonalarining ozodaligi va gigienik talablarga javob berishi faqatgina o`qituvchi (trener) va tibbiyot xodimlarining nazorat qilib turishlariga bog`liq. Suv havzasi muntazam ravishda xlor aralashmasi va mis kuporosi bilan tozalanib, uning suvi bir-ikki haftada almashtirilib turilishi zarur. Tibbiyot xodimlari tuman sanitariya-epidimologiya stansiyasi xodimlari bilan hamkorlikda suv havzasiga infeksiya tushmasligi uchun belgilangan miqdorda, muntazam suvni tekshirib turishlari lozim. Maktab ma`muriyati esa bu masalada suv havzasi xodimlariga har tomonlama yordam ko`rsatishlari kerak.

Dasturga 1-4 sinflarda milliy raqs elementlari kiritilgan. Bu bo`limga har darsda 10 dan 30 daqiqagacha, sharoitga qarab vaqt ajratilishi kerak.

Masalan: 1-4 sinflarga quyidagi raqs elementlari kiritilgan: "Vohay bola", "Chittigul", "Andijon polkasi", "Lazgi", "Gulnoz", "Sho`x qizlar", "Askariy", "Duloncha" va boshqalar.

Dasturning ushbu bo`limini o`tkazish uchun o`qituvchi, albatta, tayyorgarlik ko`rishi lozim – musiqa kassetaga yozilgan bo`lishi, qizlardan yordamchi (solist) tanlanishi, mashg`ulot paytida o`quvchilar vaqtida rag`batlantirilib, to`g`ri baholanishi zarur.

Yuqorida bayon etilgan dasturning tushuntirish xatidan shu narsa ma`lumki, ya`ni 1-4 sinf o`quvchilarining qanday narsalarga va qanday o`rgatish vazifalarini aniqlab olish zarur.

1-SINF. Bolalarni yakama-yakka bittadan, juft-juft ikkitadan bo`lib, qisqa masofalarga yurish va yugurishlarini aniq bajarishga o`rgatish. Kalta arqonlar, arg`amchilardan sakrashni, baland bo`lmagan to`siqlardan «chuqurcha»ga sakrashni, aniq nishonga uloqtirishni o`rgatish. Turli to`siqlardan, gimnastik o`rindiqdan va shuningdek, devorlarga tirmashib chiqib, oshib o`tishga o`rgatish. Yurish-yugurish, sakrash va uloqtirish mashqlari mujassamlangan harakatli o`yinlarda ishtirok etish. Suvda o`z-o`zini tuta bilishni o`rgatish. Milliy raqs harakatlarini o`rgatish va raqsga tushish. Ertalabki oddiy gimnastik mashqlarni mustaqil bajara olishga o`rgatish.

2-SINF. 20-30 metr masofaga to`g`ri yo`lakdan tez yugurishni; sekin va bir maromda 100-150 metr masofaga hamda yurish va yugurishni 200 metrga; to`pni uzoq va aniq masofalarga uloqtirishni; arg`amchida 30 ga qadar sakrashni, joydan va yugurib kelib uzunlikka sakrashlarni; 25 metr masofaga suzishni; «Andijon polkasi», «Lazgi», «Yalla» musiqalariga raqs tushishni; jamoa hisobida harakatli o`yinlarda qatnashishni bilish va uddalash lozim. Mustaqil ravishda ertalabki gimnastikani bajarish zarur.

3-SINF. Quyidagilarni bajara olishni bilishi kerak: 30-40 metrga yugurish, asta yugurib, me`yoriy tezlikda 200 metr masofali bo`limlarda (100-200 metr yurib-yugurib) 2-3 marta bajarish, sakrash chuqurchasini chetidan yugurib kelib depsinib uzunlikka sakrash; tepaliqdan (50-60 sm) sakrab tushishlar, to`pni uzoqqa va aniq nishonga joydan turib uloqtirish; arg`amchida 60-80 marta sakrash; harakatli o`yinlarda sinf bilan qatnashish, o`yin qoidalari asosini bilish; erkin holatda 25-50 metrga suvdan suzib o`tish; milliy raqslarning asosiy harakatlarini bilish; «Gulnoz», «Sho`x qizlar», «Lazgi», «Yalla», «Qari navo», «Paxtaoy» va hokazo. Ertalabki gigienik gimnastikani bajarish.

4-SINF. Jismoniy tarbiya dasrlarida o`z-o`zini muhofaza qilish qoidalarini bilish barobarida quyidagilarni bajarishi lozim:

— to`g`ri yo`lakdan chaqqon yugurishni, guruh bilan birga 60 metrli masofaga yugurishni, sekin-asta yugurib 200 metrli masofani 3-4 marta (dam olib) me`yorli tezlikda yugurishni, uzunlikka va balandlikka yugurib kelib sakrashni, to`pni uzoq masofaga aniq nishonga 3-4 qadam tashlab uloqtirishni, mokisimon yugurishda berilgan topshiriqni bajarishni, to`pni ilib olib uloqtirishni, to`p bilan harakatlanishni, futbol va sport o`yinlari elementlarining soddalashgan elementlarini almashtirib bajarishni, harakatli o`yinlarni jamoa ishtirokida ona boshi yoki sardor sifatida bajarishni, ertalabki majmuali gimnastikani bajarishni.


1-SINF

Jismoniy tarbiya 66 soat

(haftasiga 2 soat)

GIMNASTIKA

1-usul. Buyumlarsiz mashqlar: asosan beriladigan mashqlar qomatni to`g`ri shakllantirish, qo`llarni har tomonga ko`tarish, gavdani oldinga, orqaga, yonga egish; oyoqlarda o`tirib turish va oyoqlar uchida sakrash.

2-usul. Buyumlar bilan mashqlar: gimnastik tayoqchalar, arg`amchilar, bayroqchalar, katta va kichik to`plar bilan gimnastik narvonlar oldida bajariladi.
Tirmashib chiqish, osilish va tayanishlar.

1. Tirmashib chiqish:

a) gimnastik narvon qiya qo`yilgan gimnastik o`rindiq ustida yuqoriga tirmashib chiqish va pastga tushish (tizzalarda turib chiqish).

b) yonga oyoq-qo`llar yordamida gimnastik narvonga tayangan holda chiqish va pastga tushish.

s) arqonga yoki uzun tayoqqa erkin usulda tirmashib chiqish.



2. Osilish:

a) gimnastik narvonda o`tirib, qo`llarda osilib turish;

b) osilib turib, tizzalarni bukib ko`tarish.

s) past turnikka bir oyoqda, ikki oyoqda osilib turish.



3. Tayanish.

Gimnastik o`rindiq ustida, qo`llarga tayanib, gavdani oldinga egib, oyoqlarni orqaga ko`tarish.



Tayanib sakrash.

  1. Turgan joyda yuqoriga qayishib sakrash, pastga yumshoq tushib to`xtash.

  2. Gimnastik o`rindiq ustidan pastga, to`shakka sakrab tushish.

3. O`rindiqdan tayanib sakrab o`tish.

Muvozanat saqlash.

Gimnastika o`rindig`i, yakka cho`p ustida mashqlar bajarish: oyoq uchida qo`l holatlarini o`zgartirib yurishlar, 180° ga burilish va pastga sakrab tushish, turgan joydan yuqoriga sakrab oyoq uchida yumshoq tushish.

Sport zalidagi 5 ta to`siqlardan o`tish.

1 .Uzunasiga qo`yilgan 2 ta gimnastika to`shagi ustida chalqancha yotib, qo`llarni yuqoriga uzatgan holda yonga qorinda yumalab turish.

2. Gimnastik o`rindiq usti (reykasi)dan qo`llarni yonga uzatib yurib o`tish.


  1. Qorinda yotgan holda gimnastik o`rindig`ida siljish.

  2. Uzunasiga qo`yilgan 3 ta gimnastik to`shak ustida yotib oldinga qo`l va oyoq bilan emaklab yurish.

5. Gimnastika narvoniga qo`l va oyoqlar yordamida tirmashib chiqib, gimnastik to`shak ustiga sakrab tushish.

Quvnoq o`yinlar.

"Kim kuchli?", "Kim chaqqon?", "Kim tez o`raydi" gimnastik gardishlar, to`ldirma to`p va boshqa sport anjomlari bilan estafetalar.



O`quvchilarga qo`yilgan talablar:

1. Turgan joyda «O`ngga!» va «Chapga!» burilish.

2. Yoqoriga sakrab, pastga yumshoqgina tushish.

3. Turnikda 2-3 marta tortilish; qo`llarga tayanib, 5- 6 marta qo`llarni bukish va yozish.

4. Gimnastika qoidalariga rioya qilib mashq bajarish.

O`quv mezonlari:

T/r



Sinov mashqlari


Natijalari va ballar

O`g`il bolalar



Qiz bolalar

«5»


«4»


«3»


«2»

«1»


«5»


«4»


«3»


«2»

«1»

1.


Past turnikda tortilish (marta)


3


2


1


-

-

-


-


-


-

-

2.

Arg`amchida sakrash

30 soniyada (marta)




20

15


10


8

5

25


20


15


10

8

3.


Gardishni 1 daqiqagacha belda aylantirish. (marta)


15


12


10


8

5

30


20


10


8

6

4.


Turgan joydan uzunlikka sakrash (sm)


140


100


80


70

60

110


90


70


60

50

5.


Qo`llarga tayanib yotish va cho`qqayib o`tirish (marta)
10 soniya ichida (marta)


6


4


3


2

1

4


3


2


1

-

Uyga beriladigan topshiriqlar:

1. Ertalabki gigienik gimnastika mashqlaridan 4-5 tasini qaytarish.

2. Oyoq uchida sakrash (arg`amchida).

3. 20-30 metrga 2-3 marta yugurish, 200-300 metrga yugurish.

4. Osilish, tayanish mashqlarini har xil usulda bajarish.

YENGIL ATLETIKA

Darslarda jismoniy mashqlarni bajarishning gigienik qoidalari.

Kishi salomatligi uchun ochiq havoda mashqlar bajarishning ahamiyati. Tabiatning sog`lomlashtiruvchi (ekologik) omillari, odam organizmiga ta`siri.

O`quvchilarni sport maydonida, zalida o`zini tutish (yurish-turish) qoidalari.



O`quv mezonlari:

1. 30 metrga yugurish:

- o`g`il bolalar - 6,3-6,8-7,3 soniya;

- qiz bolalar - 6,5-7,0-7,5 soniya.

2. Turgan joydan uzunlikka sakrash:

- o`g`il bolalar – 120-100-80 sm;

- qiz bolalar -110 - 90 - 70 sm.

3. To`pni nishonga uloqtirish (6 metr masofadan 5 imkoniyatda):

- o`g`il bolalar - 3-2-1 tekkizish;

- qiz bolalar -3-2-1 tekkizish.

4. 3x10 metrga mokisimon yugurish:

- O`g`il bolalar - 9,5 - 10,0 - 10,8 soniya;

- qiz bolalar -10,0-10,5 - 11,2 soniya.

HARAKATLI O`YINLAR

O`quvchilarga qo`yiladigan talablar:

O`yin boshlanishida diqqat berib, o`yin mazmunini anglab olish va o`yin vaqtida bir-biroviga yordam berish. O`yinchilar o`qituvchining qo`rsatmalariga va sardor boshining qoidalariga rioya qilishlari, o`yin boshlanishida o`z joylarini aniq egallashlari, xushtak berilishi bilan o`yinni to`xtatishga rioya qilishlari va hokazo.

"Charxpalak", "Hamma tezda o`z joyiga", "Danak", "Oyog`ingni ho`l qilma", "Bir qatorga saflaning!", "Kim ko`p yong`oq yig`ish", "To`pli estafeta", "Sakragichli estafeta", "Yashiringanni topish", "Nishonga aniq ot", "Bekinmachoq", "Kim uzoqqa uloqtiradi", "Topishmoq", "Tortishmachoq", "Chamalash", "Qoch bolam, qor keldi", "Qovun polizdan", "O`rta barmoqni top", "Chopon", "Qopqon", "Qirq tosh", "Zag`izg`on", "Olib qochar", "Jambul", "Besh tosh", "Pat", "Qizil bayroq", "Kartoshka ekish", "Qo`ng`iroqcha", "Sakra bodom chumchuqlar", "Keladi-ketadi", "Oq terakmi, ko`k terak", "Echki bolalari", "Bo`yoq sotuvchi", "Hurmacha bog`i", "Quruvchilar", "Kosmonavtlar" va boshqa harakatli o`yinlar orqali chaqqonlik, tezkorlik, umumiy chidamlilikni rivojlantirish hamda sezgirlik va xotira fazilatlarini tarbiyalash.

RAQS ELEMENTLARI

"Andijon polkasi"da qo`l va oyoq harakatlarini bajarish. Raqs jarayonida qo`l va oyoq harakat elementlarini o`rgatish. Musiqa jo`rligida xalq raqsiga mos elementlarni bajarish. "Chittigul", "Chertmak", "O`rdaklar raqsi", "Vals qadamlari".



SUZISH

Suvga botish (suv ostiga tushish), suvga tushish va nafas olish, qutidan sakrash. Oldin quruqlikda, so`ng suvda erkin suzish usulida qo`l va oyoq harakatlari. Narsalar orasidan bolalar velosipedida uchishlar. Badminton, «Laylak va qurbaqalar», «Dengiz jangi».

Uyga beriladigan topshiriqlar:

1. Arg`amchilarda turli sakrashlar.

2. Mustaqil bajarish uchun 2-3 mashq tuzish.

3. «Sehrli nuqtalar»ni bilish va qo`llash.


2-SINF

Jismoniy tarbiya

68 soat (haftasiga 2 soat)

GIMNASTIKA

Umumrivojlantiruvchi mashqlar.

Qomatni to`g`ri shakllantirish uchun qo`l, oyoq mashqlarini bajarishda turli holatlarni to`g`ri bajarish. Caf mashqlarini bajarish. Mashqlar majmuasini buyumsiz va buyumlar bilan bajarish. Gimnastik narvon yonida, gimnastik tayoqchalar, arg`amchilar, qichik to`plar, qum solingan xaltachalar bilan mashq bajarish.



AKROBATIKA

G`ujanak bo`lib o`tirish, oldinga o`mbaloq oshish, kuraklarda tik turish, yon tomonga o`mbaloq oshish, «ko`prik» hosil qilish, qorin bilan yotgan holda ikki oyoq uchini qo`l bilan ushlab, kerishish. Bir oyoqda turib, qo`llarni yonga uzatib muvozanatni saqlash, «qaldirg`och», yarim shpagat turish.


Muvozanat saqlash mashqlari.

Yakka cho`p va gimnastik o`rindiq ustida oyoq uchida yurish, 180° ga burilib yonboshlab qadamlab yurish, qo`yilgan to`plar ustidan xatlab yurish, sakrab tushish.

Boshga qumli xaltacha qo`yib, qo`llarni yonga uzatib o`rindiq ustidan yurish.
Gimnastik sakrash mashqlari.

Turgan joyda 30 sm balandlikdagi o`rindiq ustidan pastga yumshoqgina sakrab tushish. Gimnastik ko`prikcha ustidan oyoq uchida tizzalarni bukmasdan sakrash, 2-3 metr naridan qadamlab kelib, ko`prikcha ustidan yuqoriga sakrash va to`shakka yumshoq kelib tushish.

Sport zalida 5 tadan iborat to`siqlardan o`tish mashqlari.

1-sinfda ko`rsatilgan 5 to`siqdan o`tish mashqlarini takrorlash.

Quvnoq o`yinlar.

AKROBATIKA mashqlari elementlari bilan estafeta o`tkazish.

Arg`amchi va gardishlar bilan "Mashqni ko`r, eslab qol va bajar", "Man qilingan harakat". O`qituvchi ko`rsatgan 8-10-12- mashqlarni bajarish.

O`quvchilarga qo`yiladigan talablar:

1. Dars vaqtida olgan bilim va egallagan malakalarini, uyga bergan vazifalarini, ertalabki gimnastika mashqlarini bajara olish.

2. Arg`amchi bilan sakrash.

O`quv mezonlari:

T/r


Sinov mashqlari


Natijalari va ballar

O`g`il bolalar


Qiz bolalar


«5»


«4»


«3»


«2»

«1»

«5»


«4»


«3»


«2»

«1»


1.


Past turnikda tortilish (marta)


4


3


2


1

0

-


-


-


-

-


2.


Arg`amchida sakrash

1 daqiqada (marta)




40


30


20


10

7

50


40


30


20

10

3.


Gardishlarni 1 daqiqagacha belda aylantirish (marta)


-


-


-


-

-

40


30


20


12

8


4.

Turgan joydan uzunlikka sakrash (sm)

150

120

100

90

80

120

100

90

80

70

1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   27


Download 1.95 Mb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa


1–9 sinflar toshkent 2010

Download 1.95 Mb.