• Nosirova Shahnoza Umidovna MAVZU: Android operatsion tizimida dars jadvali yaratish
  • Ish ko’rildi va himoya Ilmiy rahbar ____________ F.Qosimov
  • Kafedra mudiri ______dots. T.B.Boltayev Taqrizchi ___________________________
  • Himoya qilishga ruxsat berildi” Fakultet dekani ___________ SH.M.Mirzaev "____"___________________ 2014 y.
  • I. ANDROID OPERATSION TIZIMI VA UNING IMKONIYATLARI
  • II. ANDROID OTDA DARS JADVALI DASTURINING YARATILISH JARAYONI
  • UMUMIY XULOSA VA TAVSIYALAR
  • KIRISH Muammoning dolzarbligi va o’rganilganlik darajasi.
  • Tadqiqot ob’ekti va predmeti.
  • Ishning maqsad va vazifalari.
  • Tadqiqotning metodologik asosi
  • Olingan asosiy natijalar.
  • Natijalarning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati.
  • Tatbiq etish darajasi va iqtisodiy samaradorligi.
  • Ishning hajmi va tuzilishi.
  • Buyuk Britaniya
  • Buxoro davlat universiteti




    Download 197.95 Kb.
    bet1/3
    Sana21.03.2017
    Hajmi197.95 Kb.
      1   2   3


    O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI

    BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
    Fizika-matematika fakulteti

    Amaliy matematika va axborot texnologiyalari kafedrasi

    Qo’lyozma huquqida

    UDK________________



    Nosirova Shahnoza Umidovna
    MAVZU: Android operatsion tizimida dars jadvali yaratish
    5480100 – “Amaliy matematika va informatika” ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun


    BITIRUV MALAKAVIY ISHI



    Ish ko’rildi va himoya




    Ilmiy rahbar ____________ F.Qosimov

    qilishga ruxsat berildi”




    "____"___________________ 2014 y.

    Kafedra mudiri ______dots. T.B.Boltayev




    Taqrizchi ___________________________

    "____"___________________ 2014 y.




    "____"___________________ 2014 y.


    Himoya qilishga ruxsat berildi”

    Fakultet dekani ___________ SH.M.Mirzaev

    "____"___________________ 2014 y.

    Buxoro-2014



    MUNDARIJA

    KIRISH


    3

    I. ANDROID OPERATSION TIZIMI VA UNING IMKONIYATLARI

    7


    I.1. Android operatsion tizimi haqida umumiy ma’lumot.

    7

    I.2. Android operatsion tizimining imkoniyatlari.

    17

    Birinchi bob bo’yicha qisqacha xulosalar.................................................

    25

    II. ANDROID OTDA DARS JADVALI DASTURINING YARATILISH JARAYONI

    26


    II.1. Android operatsion tizimda dastur tuzish uchun dasturlash muhitini tayyorlash.

    26


    II.2. Android OT da dars jadvali dasturini yaratish.

    39

    Ikkinchi bob bo’yicha qisqacha xulosalar................................................

    46

    UMUMIY XULOSA VA TAVSIYALAR.............................................

    47

    FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI...........................

    48

    ILOVALAR.............................................................................................

    49


    KIRISH
    Muammoning dolzarbligi va o’rganilganlik darajasi. Bugungi kunda hayotimizning har bir jabhasi jadallik bilan tez sur’atlarda rivojlanib borayotgan bir paytda axborot komunikatsiyalardan keng foydalanib, zamonaviy texnologiyalar, elektron qurilmalar kabi tushunchalar ham har bir kunimizning ajralmas qismiga aylanib bormoqda.

    Prezidentimiz Islom Abdug’anievich Karimovning “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” nomli risolasida alohida ta’kidlanganidek, “Ma’naviy ma’rifiy targ’ibot ishlarining ta’sirchanligini ta’minlaydigan zamonaviy informatsion va kompyuter texnologiyalarini keng joriy etish, jamiyatimizning mafkuraviy immunitetini kuchaytirishga qaratilgan samarali usul uslublarini ishlab chiqish, davlat va jamoat tashkilotlari uchun tegishli tavsiya va qo’llanmalarni tayyorlash bugungi kunda muhim vazifamizga aylanib borayotganini chuqur tushunib olishimiz zarur”.

    Kompyuter (ing . computer - hisoblayman), EHM (Elektron Hisoblash Mashinasi) - oldindan berilgan dastur (programma) boʻyicha ishlaydigan avtomatik qurilma. Elektron hisoblash mashinasi (EHM) bilan bir xildagi atama.

    2014 yil Prezidentimiz I.Karimov tomonidan “Sog’lom bola yili” deb e’lon qilinishi ham yosh avlodlarni mustahkam oila davrasida ulg’ayishini, ularning yetuk, bilimli va kuchli bo’lib yetishishini, zamon bilan hamnafas yurishini ta’minlash kabi masalalarni ilgari suradi. Yurtboshimiz, ma’naviy sog’lom oila muhitida tarbiyalangan farzandlarimizni el-u yurtning umid-ishonchi, suyanadigan tog’i deb hisoblaydilar: ”Baxt-u saodat faqat boylik, molu mulk bilan belgilanmaydi. Odobli, bilimdon va aqilli, mehnatsevar, iymon-e’tiqodli farzand nafaqat ota-onaning, balki butun jamiyatning eng katta boyligidir”. Qolaversa, Prezident I.Karimov tashabbuslari bilan Vazirlar Mahkamasining 2001 yil 23 maydagi 230-sonli «2001-2005 yillarda kompyuter va axborot texnologiyalarini rivojlantirish», shuningdek, «Internet»ning xalqaro axborot tizimlariga keng kirib borishini ta’minlash dasturini ishlab chiqishni tashkil etish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarorlari qabul qilindi*. Oradan bir yil o’tgach, 2002 yil 30 mayda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «Kompyuterlashtirishni yanada rivojlantirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish to’g’risida»gi Farmoni va uning ijrosini amalga oshirish yuzasidan Vazirlar Mahkamasining 2002 yil 6 iyundagi «2002-2010 yillarda kompyuterlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish dasturi» to’g’risidagi qarori e’lon qilindi**.

    Tezlik bilan rivojlanib va keng tarqalib borayotgan kompyuter axborot texnologiyalari davrida hayotimizni qo’l telefonlari, cho’ntak kompyuterlari, kompyuterlarsiz tasavvur qilishimiz juda ham qiyin.

    Biz bilamizki hozirgi davrda boshqa texnika vositalari qatorida qo’l telefonlari ham takomillashib, murakkablashib, mukammallashib boryapti.

    Texnika (techne - mahorat, sanʼat) - moddiy boylik olish hamda odamlar va jamiyatning extiyojlarini qondirish maqsadida inson atrofdagi tabiatga taʼsir qilishiga imkon beradigan vositalar va koʻnikmalar majmui.

    Bunda foydalanuvchilar soni esa kundan kunga jadallik bilan oshib boryapti. Yosh boladan tortib keksa kishilargacha qo’l telefon xizmatlaridan foydalanishmoqda.

    Hozirda kompyuterlar bilan raqobatlasha oladigan darajada qo’l telefonlari kuchayib ketdi. Ularda ham o’zining maxsus operatsion tizimi, tezkor xotirasi, protsessori mavjud bo’lib, foydalanuvchining doimiy yordamchisiga aylanib qoldi. Bularga misol qilib Blackberry, Apple iPhone, Samsung, HTC, ZTE, LG kabi yirik kompaniyalar ishlab chiqarayotgan smartfonlar va planshetlarni keltirishimiz mumkin. Ulardagi operasion tizimlar ham sun’iy intellektga qarab takomillashib bormoqda. Shu jumladan, yaqin yillarda o’z faoliyatini boshlagan va hozirgi kunda smartfon bozorining 75 % ini egallashga ulgurgan Android operatsion tizimi yuqori ko’rsatkichlarni namoyish qilmoqda. Bu degani, ushbu OTdan aholining 50-60 foizi foydalanadi.

    Aholi - Yer yuzida yoki uning muayyan hududi, qitʼa, mamlakat, tuman, shaharida istiqomat qiluvchi odam (inson) lar majmui. Aholini tadqiq etish bilan maxsus fan - Demografiya shugʻullanadi.aholi oʻrtasida sodir boʻlayotgan jarayonlar biologik, geografik, ijtimoiy-iqtisodiy omillar taʼsirining natijasidir.

    Operasion tizim foydalanuvchilari qanchalik ko’payib borsa, unda ishlaydigan dasturlarga bo’ladigan ehtiyoj ham shunchalik kattalashadi. Demak, Android uchun mo’ljallangan dasturlarni tuzish ko’proq talab etiladi. Biz ham shuni inobatga olib, hozirgi kunda o’qituvchilarimiz uchun juda qo’l keladigan dasturimiz, ya’ni dars jadvali dasturini tuzishga harakat qilamiz.

    Harakat - borliqnint ajralmas xususiyati boʻlgan oʻzgaruvchanlikni (q. Barqarorlik va oʻzgaruvchanlik) ifodalovchi falsafiy kategoriya. H. tushunchasi imkoniyatlarning voqelikka aylanishini, roʻy berayotgan hodisalarni, olamning betoʻxtov yangilanib borishini aks ettiradi.

    Amalda bu ko’rinishdagi dasturning mavjud emasligi va bu xildagi dasturlarga talabning yuqoriligi tadqiqotimizning dolzarbligini belgilab beradi.

    Tadqiqot ob’ekti va predmeti. Android tizimida ishlaydigan kompyuterlar, smartfonlar va planshetlar ko’payib borayotgani uchun kelajak avlodga nur taratuvchi muallimlar uchun, ushbu tizimda ishlaydigan dars jadvalini yaratish jarayoni tadqiqotimiz ob’ekti sifatida olindi.

    Android uchun mo’ljallangan dasturlarni yaratish texnologiyalari, vositalari, Java dasturlash tili ilmiy ishimiz predmeti hisoblanadi.

    Til deb murakkab muloqot tizimiga yoki shu tizimni oʻrganish va ishlatish qobiliyatiga aytiladi. Tilni oʻrganuvchi sohaga tilshunoslik deyiladi. Jahon tillari miqdorini aniqlash uchun til va sheva orasida farq oʻrnatish zarur.



    Ishning maqsad va vazifalari. Kelajagimiz poydevori bo’lmish yoshlarimizga texnologik asrning yangi texnikalari, ularning dasturiy vositalari bilan tanishtirish, xususan zamonaviy mobil operasion tizimlardan biri bo’lmish, eng tez tarqalib borayotgan Android OT bilan tanishtirish, unda ishlaydigan dars jadvali dasturlarining yaratilish usulini ko’rsatib berish ishimizning asosiy maqsadi hisoblanadi.

    Tadqiqot maqsadidan kelib chiqqan holda quyidagi tadqiqot vazifalari belgilandi:

    – Android operatsion tizimi haqida to’liqroq ma’lumotlarni qidirib topish, ularni o’rganish, tahlil qilish;

    – Android operatsion tizimiga moslashgan gadjetlar (planshetlar, telefonlar, pleyerlar va h.k.)ni o’rganish, yirik kompaniyalar mahsulotlarini tahlil qilish;

    Mahsulot - iqtisodiy faoliyatning ashyolar va xizmatlarda mujassam etilgan natijasi. Uning moddiy-buyum shakli moddiy M. koʻrinishiga ega. Maʼnaviyat sohasida gʻoya, ixtiro va kashfiyotlar, yangi texnologiyalar, i.t.

    – Android operatsion tizimida ishlaydigan dasturiy ta’minotlarning imkoniyatlarini o’rganish;

    – Google korporatsiyasining Play Market loyihasi haqida ma’lumotga ega bo’lish;

    – *.apk kengaytmali dasturlarning yaratilishini o’rganish;

    – Eclipse SDK dasturini o’rnatish va uni Android uchun moslashtirish;

    – Android OT da dars jadvali dasturining yaratish.

    Tadqiqotning metodologik asosi

    Tadqiqot masalalarini hal qilishda quyidagi tadqiqot uslublaridan foydalanildi:

    – tadqiqot mavzusiga oid texnologik, psixologik, estetik adabiyotlarni o’rganish;

    Uslub - tilning inson faoliyatining muayyan sohasi bilan bogʻliq vazifalariga koʻra ajratilishi. Kishilar faoliyatning barcha sohalarida aloqa qilish jarayonida tildagi leksik, frazeologik, grammatik va fonetik vositalarni tanlash va ishlatishda birbirlaridan maʼlum darajada farq qiladilar.

    – boshqa tildagi veb saytlardagi ma’lumotlarni tahlil qilish, ular foydalangan usullarni amaliyotda tatbiq etib ko’rish;

    – internet forumlari, o’zbek forumlaridagi Android operatsion tizimi bo’yicha fikrlarni o’rganish;

    – Android operasion tizimi uchun dars jadvalini tayyorlash.



    Olingan asosiy natijalar. Android OT haqida ma’lumotlar to’plandi. Ushbu OTda dasturiy ta’minot yaratilish usuli o’rganildi. Eclipse va Android SDK muhitlarida dasturlash vositalari o’rganildi. Mavzu bo’yicha dars jadvali tayyorlandi.

    Natijalarning ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati. Hozirgi o’qituvchilar uchun ko’p tarqalib borayotgan Android OT da ishlaydigan zamonaviy dars jadvali dasturining mavjud emasligi tadqiqot ishimizning yangiligi hisoblanadi. Yaratilgan dasturimiz orqali ushbu sohaga qiziquvchi oliy o’quv yurtlarini bitirayotgan pedagog yoshlar va muallimlar Android OT da ishlaydigan qo’l telefonlariga o’rnatib bemalol ishlatishlari mumkin.

    Tatbiq etish darajasi va iqtisodiy samaradorligi. Ushbu yaratilgan dars jadvalimiz barcha o’qituvchilarimiz uchun juda qulay ma’lumot manba bo’la oladi. Android OT uchun yaratilgan dasturlarni Google korporatsiyasining Play Market loyihasida joylashtirish orqali esa dasturning foydaliligi va foydalanuvchilar talabiga qarab iqtisodiy jihatdan foyda ko’rish mumkin. Bu esa ishimizning iqtisodiy samaradorligidan dalolat beradi.

    Ishning hajmi va tuzilishi. Ushbu bitiruv malakaviy ishi ____ betdan iborat bo’lib, kirish, mundarija, 2 bob, 4 paragraf, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati va ilovadan tashkil topgan.

    Adabiyot (arab. - adab so‘zining ko‘pligi) - 1. Fan va amaliyotning biror sohasidagi yutuqlarni umumlashtiruvchi asarlar majmui (texnikaviy A., qishloq xo‘jaligi A.i, siyosiy A. va boshqalar). 2. San’atning bir turi (badiiy A. deb ham ataladi)

    I bobda Andtoid Operatsion tizimi va uning imkoniyatlari haqida nazariy ma’lumotlar, fikrlar ilmiy jihatdan o’rganildi.



    II bobda Android Otda dars jadvali dasturini yaratilish jarayoni yoritildi.

    I. ANDROID OPERASION TIZIMI HAQIDA UMUMIY MA’LUMOT
    I.1. Android operasion tizimi haqida umumiy ma’lumot

    Respublikamizning milliy iqtisodining hech bir tarmog’i samarali va mo’tadil tashkil qilingan axborot infratuzilmasisiz faoliyat ko’rsatishi mumkin emas. Hozirgi kunda iqtisodiyotimizning jadal rivoj topayotgani bois chet el korxonalari bilan hamkorlik qilish, yirik kompaniyalar mahsulotlarining kirib kelishi, xalqning texnik vositalarning oxirgi avlodi bilan ta’minlanishi ko’rinarli darajada sezilmoqda. Xususan, komp’yuterlar, noutbuklar, telefon apparatlari, turli xildagi dasturiy ta’minotlar shular jumlasidandir.

    Hozirgi kunda jahon mobil telefonlar bozorining 75 % ini Android operatsion tizimi xizmalaridan foydalanib kelinmoqda.

    Android — Linux yadrosida yaratilgan portativ (tizimli) operatsion tizim boʻlib, Kommunikatorlar, planshetli kompyuterlar, elekron kitoblar, raqamli pleyerlar, qoʻl soatlari, netbuklar va smartbuklarda ishlatiladi. Google tomonidan sotib olingan Android Inc. kompaniyasi tomonidan yaratilgan. Keyinchalik Google tizim rivojlanishi bilan shugʻullanadigan Open Handset Alliance (OHA) ittifoqini tuzdi. Android yordamida Java dasturlarni tuzish mumkin. Android Native Development Kit Sida va boshqa tillarda yoziladigan dasturlarni yaratadi.

    2012-yilning uchinchi choragida sotilgan smartfonlarning 75 % ida Android operatsion tizimi oʻrnatilgan edi.

    2005-yilning iyulida Google korporatsiyasi Android Inc.firmasini 130 mln. dollorga sotib oladi va o’zi bu operatsion tizimni chiqarishni davom ettiradi. 2007-yilning 5-noyabrida Google Open Handset Alliance (OHA) tuzilganligini eʼlon qilib, birinchi ochiq mobil Android tizimini namoyish etdi.

    2008-yilning 23-sentabrida operatsion tizimning birinchi versiyasini namoyish etdi. Birinchi versiya chiqqanidan so’ng tizim bir necha marta yangilandi. Bu yangilashlar tizimda aniqlangan xatolarni tuzatib, yangi funksiyalar qo’shdi.

    2009-yilda platformaning to’rtta updatelari (yangilashlari) chiqdi. Shunday qilib, fevralda turli xatolarni tuzatadigan 1.1 versiyasi chiqdi. Aprel va sentabrda mos ravishda 1.5 „Cupcake“ va 1.6 „Donut“ updatelari chiqdi. „Cupcake“ versiyasi bir qancha o’zgartirishlar kiritdi: virtual klaviatura, video yozish va tomosha qilish, brauzer va boshqalar. „Donut“da birinchi marta CDMA tizimlarini qo’llash paydo bo’ldi. 2009-yilning oktabrida bir nechta Google akkauntlarini, HTML5 tilidagi brauzerni qo’llaydigan va bir nechta yangiliklar kiritilgan Android 2.0 „Eclair“ operatsion tizimi chiqdi. „Eclair“ (2.1) versiyasida „tirik rasmlar“ paydo bo’ldi va ekran blokirovkasinining ko’rinishi o’zgardi.

    2010-yilning o’rtasida Google Android 2.2 „Froyo“ versiyasi chiqdi. 2010-yilning ohirida esa Android 2.3 „Gingerbread“ namoyish etildi. Bu updatelar anʼanaviy blokirovkani raqamli yoki harf-raqamliga o’zgartirdi, „Kesish, nusxa ko’chirish“, qayta qo’yish funksiyalarini soddalashtirdi va hokazo.

    2011-yilning 22-fevralida Android 3.0 „Honeycomb“ namoyish etildi. Uning asosiy yangiligi planshetga moslashtirilgani edi.

    2011-yilning 19-oktabrida chiqqan Android 4.0 „Ice Cream Sandwich“ — birinchi universal tizim (ham planshetlarga, ham smartfonlarga moslashtirilgan) chiqdi.

    2012-yilda tizimning yangi versiyasi — „Jelly Bean“ chiqdi. U iyunda 4.1 raqami ostida namoyish etilib, oktabr ohirida yangi update chiqqach 4.2ga o’zgardi. Android ostida ishlaydigan birinchi moslama 2008-yilning 23-sentabrida HTC kompaniyasining HTC Dream smartfoni (T-Mobile aloqa operatori tomonidan T-Mobile G1 nomi ostida namoyish etilgan) bo’ldi. Tezda boshqa smartfon ishlab chiqaruvchilari tomonidan Android OT ostida moslamalar chiqarish so’rovlari paydo bo’ldi. Androidning planshetlarga moslashtirilgan 3-versiyasi (Honeycomb) chiqqach planshet ishlab chiqaruvchilariga ham Android yoqib qoldi. Google kompaniyasi ham boshqa ishlab chiqaruvchilar bilan hamkorlikda o’zining „Google Nexus“ moslamalarini Android OT ostida chiqara boshladi. Aynan shu moslamalar birinchi bo’lib yangi versiyalarda chiqadi.

    Smartfonlar va planshetlardan tashqari Android OT boshqa moslamalarga ham o’rnatiladi. Masalan, 2009-yilda sotuvga Androidda ishlovchi fotoramka sotuvga chiqdi. 2011-yilda Blue Sky kompaniyasi Android OT ostidagi „aqlli“ i`mWatch soatlarini chiqardi. 2012-yil avgustda Nikon dunyodagi birinchi Androidda ishlovchi fotokamerani namoyish etdi. „Google Nexus“ seriyasida smartfon va planshetlardan tashqari Android ostidagi Nexus Q mediapleyeri mavjud.

    2012-yil oktabrda Google boshqaruvchi direktori Larri Peyj Android ostidagi moslamalar soni 500 mln.dan ortgani va har kuni 1,3 mln.ga ko’payotgani haqida habar berdi.

    2008-yil 22-oktabrda Google Android OT dasturlarining onlayn do’koni — Android Market ochilishi haqida eʼlon qildi. Kelishivga ko’ra yaratuvchilar foydaning 70 %ini, operatorlar esa qolgan 30 %ni olishadi. 2009-yil fevralda AQSH va Buyuk Britaniya yaratuvchilarida Android Marketdagi o’z dasturlari uchun pul olish imkoniyati paydo bo’ldi.

    Dastur - 1) biron-bir faoliyat, ishning mazmuni va rejasi; 2) siyosiy partiyalar, tashkilotlar, alohida arboblar faoliyatining asosiy qoidalari va maqsadlari bayoni; 3) oʻquv fani mazmunining qisqacha izohi; 4) teatr, konsertlar va b.

    Buyuk Britaniya, Britaniya, (ingl. Great Britain) Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya Birlashgan Qirolligi (ingl. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) - Shimoli-Gʻarbiy Yevropadagi davlat.

    Sony Ericsson kompaniyasi dasturlarning onlayn do`koni Android Marketda shaxsiy kanalini ishga tushirdi. U kanalda kompaniya tomonidan tavsiya etilgan dasturlar va o’yinlar berilgan. 2011-yil dekabrda Android Market tuzilganidan beri 10 mlrd. dastur ko’chirib olindi.

    2012-yil martda Google kompaniyasi „Kitoblar“, „Android Market“, „Musiqa“ va boshqa servislarni yagona Google Play servisiga birlashtirdi. Google Play internet do’koni 190ta davlatda ishlaydi, 700 mingdan ortiq dasturga ega, ochilganidan beri 25 mlrd.ta dastur ko’chirib olingan.

    Android platformasi uchun maxsus Droid va Roboto shriftlari turkumi ishlab chiqildi. 1.

    Turkum (genus) -1) botanikada filogenetik jihatdan yaqin (qardosh) turlarni birlashtiruvchi asosiy taksonomik kategoriya. Zoologiyadagi urugʻ botanikadagi T. ga toʻgʻri keladi. Mac, doʻlananing (Crataegus) har xil turlari (sariq, qizil va boshqalar) doʻlanalar T.

    5, OS Android’dan boshlab har bir versiyasi nomi biror-bir shirinlikni ifoda etadi. Versiyalar tartibi bo‘yicha nomlar birinchi harflari lotin alfaviti harflariga mos: 1.5 Cupcake («keks»), 1.6 Donut («ponchik»), 2.0G`2.1 Eclair («ekler» yoki «glazur»), 2.2 Froyo («muzlatilgan yogurt» so‘zi qisqartmasi), 2.3 Gingerbread («imbir pryanigi»), 3.0 Honeycomb («asalari uyasi»), 4.0 Ice Cream Sandwich («musqaymoq briketi»), 4.1 Jelly Bean («saqichli muz parchasi»), 5.0 Key Lime Pie («laymli pirog»), Lollipop («muz parchasi»), Molasses («melassa») va Nougat («nuga»).

    Birinchi ikkitasi mashhur robotlar nomlari bo‘lgan: 1.0 Astro («Astro Boy») va 1.1 Bender («Futurama»), ammo ularni mualliflik huquqlari sababli shirinliklar nomiga almashtirdilar.

    2011-yil fevral oyi ma’lumotlari bo‘yicha Android operatsion tizimi iPhone 4 c iOS ni ortda qoldirib, Buyuk Britaniyada eng ommaviy smartfonlar ro‘yxatida yetakchilik qildi.

    Fevral (lot. Februarius - halollanish oyi) - Grigoriy kalendarika, yilning ikkinchi oyi (28 kunga, kabisa yilida esa 29 kunga teng). Nomi kad. rimliklarning har yili 15 fevralda oʻtkazilgan halollanish marosimi bilan bogʻliq.

    Ekspertlarning taxminlari bo‘yicha, bu Android operatsion tizimining mobil operatsion tizimlari bozoridagi global yetakchilikka birinchi qadamidir.IDC oxirgi ma’lumotlariga qaraganda, hozirda «aqlli» devayslarni sotishda Androidning ulushi taxminan 75 foizni tashkil etadi, eng yaqin raqobatchisi — iOS — 2-o‘rinda, taxminan 14 foiz bilan ancha ortda qolgan. 2008-yildan Android bozordagi o‘z ulushini muntazam oshirib keldi va iOSdan o‘zib ketdi hamda Symbianni siqib chiqardi.

    Agar Androidning rasmiy saytida kursorni pastki chap burchakdagi robotga olib borilsa, u har xil harakatlar qilishni boshlaydi, bosganda qo’lini silkitadi.

    Android- shu yaqin yillarda IT sohasida kirib kelgan va ko’p dasturchilarni, shu operatsion tizim bilan pul topishga undagan “Yashil o’zga sayyoralik” dir. Bu dastur juda ko’p smartphonelarni boshqaruvchi operatsion tizim hisoblanadi. Mobil operatsion tizimlar (windows mobile, symbian) orasida eng mashhurrog’i va keng qo’llaniladigani ham shu tizmdir.

    Android operatsion tizimining interfeysi juda qulay yaratilgan bo’lib, ish stoli va menyu orqali dasturlar piktogrammalari ro’yxatini ko’rishimiz mumkin. Eng yuqorida Soat, Zaryad, Operator antennasi signali, GPS, 3G-4G va boshqa ko’plab foydalanuvchiga eslatib turuvchi indikatorlar paneli joylashgan. Ushbu panelni yuqoridan pastga qarab barmoq bilan harakatlantirganda Panel visual ravishda to’liq ekranga tushadi va barcha eslatmalar to’liq ko’rsatiladi.

    Nufuzli “Gartner” tadqiqot kompaniyasining hisob-kitoblariga ko‘ra, 2016-yilga kelib Android dunyodagi eng mashhur, eng ko‘p tarqalgan operatsion tizimga aylanadi. Tahlilchilarning fikricha, kelasi to‘rt yil ichida odamlar orasida mobil qurilmalardan foydalanish judayam kata tezlikda oshib boradi.Eslatib o‘tamiz, bugungi kunda butun dunyo bo‘ylab Android bazasida ishlovchi qurilmalarning soni 608 millionga teng bo‘lsa, 2016-yilga kelib bu ko‘rsatkich 2,3 milliard donaga yetadi. Aksincha, “Microsoft” korporatsiyasining “Windows” operatsion tizimi bazasida ishlovchi gadjetlar soni hozirgi kunda 1,5 milliard donadan iborat bo‘lsa, oradan to‘rt yil o‘tib bu raqam 2,28 milliardga yetadi. Ana o‘shanda Android bu borada “Windows”dan o‘zib ketadi.Ekspertlarning ta’kidlashicha, 2016-yilga kelib odamlar shaxsiy kompyuterlrga qaraganda ko‘proq smartfon, planshet kabi mobil qurilmalarni ishlatadigan bo‘ladi.

    Hozirda smartfonlar va planshetlar bozorida iOS va Android asosidagi qurilmalar yetakchilik qilyapti. Yana Windows Phone bor, hozirgi vaziyatda turli usullarda bozordan oz bo‘lsada o‘rin egallashga harakat qilayotgan, Apple va Microsoftdan farqli ravishda, to‘liq ekotizimga ega bo‘lgan, Googleda, hozircha, faqat smartfon va planshetlar uchun operatsion tizim mavjud xolos. Chrome OS hisob emas — u faqat veb dasturlar uchun va veb applar hali-veri nativ appllarning o‘rnini bosolmaydi.

    Apple turli qurilmalarni o‘zi chiqarsa ham unda foydalanuvchi uchun lozim bo‘lgan barcha qurilmalar uchun taklif bor: desktop kompyuteri sifatida Mac-mini, iMac, Mac-pro; noutbuklar — Macbook, Macbook-air, Macbook-pro; iPhone, ipod-touch, ipad va hokazo. Microsoft ham Windowsning so‘nggi versiyalaridan so‘ng planshet uchun ham operatsion tizimga ega. Ikki kompaniyada ham to‘liq ekotizim. Ushbu kompaniya qurilmalaridan dunyoning deyarli barcha davlatlarida foydalanish mumkin (va ular Chrome Book kabi internet talab qilmaydi).

    Googleda esa hozirda faqat smartfon/planshetlar uchungina to‘laqonli operatsion tizim mavjud. Noutbuk yoki desktop kompyuterlaridan foydalanuv- chilar uchun Google biror qurilma taklif qilmaydi. Foydalanuvchilar yo yuqoridagi ikki kompaniya mahsulotlaridan foydalanishlari yoki Ubuntu kabi Linuks operatsion tizimidan foydalanishga majbur. Albatta, ikki xil tizimlarda hech qachon to‘laqonli integratsiya bo‘lmaydi. Qanaqadir tizimdagi asosiy funksiyalar uchun sinxronizatsiya (kontaktlar, musiqa) qilish mumkin, lekin boshqa turdagi kontentlarda muammo tug‘iladi (eslatmalar, “todo”lar kabi).

    Musíqa (yunoncha μουσική - ilhom parilari san’ati) - tovush san’atidir; musiqiy asarga nisbatan ham musiqa atamasi qo‘llanishi mumkin.

    Hozirgi kunda Apple qurilmalari Ayklaud orqali ancha chuqur integratsiya qilingan. Masalan, Contacts, Messages, Notes, Reminders, Calendar, Mail, Photos, Podcasts kabi applar avtomatik sinxronizatsiya bo‘ladi. Boshqa imkoniyatlari ham ko‘p. Apple bemalol yangi-yangi applarni ham iOSga, ham MacOSga qo‘sha oladi, ularning birgalikda ishlashini ta’minlash ham muammo emas. Bundan tashqari, bu kabi imkoniyatlar (ekotizimning to‘laqonliligi) foydalanuvchini “ushlab qolish” uchun katta stimul beradi. Applening asosiy yutuqlaridan biri ham shu: kompaniyaning bitta qurilmasini sotib olgan foydalanuvchi uning boshqa qurilmalarini ham sotib olishni boshlaydi.

    Microsoft va Apple kabi Google ham desktop operatsion tizimini ishlab chiqarishi va Android bilan to‘liq integratsiya qilishi lozim.

    Ishlab chiqarish, moddiy ishlab chiqarish - jamiyatning yashashi va taraqqiy etishi uchun zarur boʻlgan moddiy boyliklar (turli iqti-sodiy mahsulotlar)ni yaratish jarayo-ni; ishlab chiqarish omillarini isteʼ-mol va investitsiyalar uchun moʻljallangan tovarlar va xizmatlarga aylantirish. I.ch.

    Android foydalanuvchilari ham to‘liq ekotizimga ega bo‘lishlariga shu kamdek. Google bemalol Linuks asosida yaxshi operatsion tizim yaratishi, unga applarni o‘zining magazinidan sotib/yuklab oladigan qilishi, yangi operatsion tizimga Androiddagi asosiy applarni chiqarishi va ularning sinxronizatsiyasini ta’minlashi unchalik muammo emas.

    Mavjud Android foydalanuvchilarining ko‘pchilik qismi esa yangi operatsion tizim qo‘yilgan noutbuklarni sotib olishi ehtimoli juda katta. Google esa yana bitta tizimga ega bo‘ladi; internet u darajada tez bo‘lmagan davlatlarda (bizniki kabi) ham unga ishqibozlar ko‘p bo‘ladi (Chrombukni bizning sharoitda ishlatish muammoroq). Agar Google yangi tizimda ishlaydigan noutbuklarni ishlab chiqaruvchilarga tekinga bersa va narxi ham Android smartfonlari kabi arzon bo‘lsa, tizimning ommaviylashishi ham tezlashadi. Yana Google TV bilan integratsiya ham juda yaxshi imkoniyat beradi.

    Hozirda vatanimizda Android tizimida ishlovchi gadjetlarning aksariyati Samsung, HTC kabi kompaniyalarda ishlab chiqarilgan. O’zimizda ham Artel savdo belgisi ostida ushbu operatsion tizimda ishlovchi telefonlar ishlab chiqarilishi yo’lga qo’yildi.

    2013- yil I choragida «Samsung Electronics» ning operatsion foydasi 7,7 mlrd. dollarga yetdi. Kompaniya foydasining o‘sishiga o‘rtacha narx toifasidagi smartfonlarning xaridorgir bo‘lishi asos bo‘ldi, deb xabar qiladi «Reuters».

    Bu – «Samsung» daromad ko‘rish borasida rekord o‘rnatib kelayotgan ketma-ketiga beshinchi chorak, ushbu muddat ichida kompaniya 46 mlrd. dollar tushumga erishgan. Tahlilchilar tahmin qilishlaricha, ikkinchi chorakda ham koreyslar rekord qo‘yishlari ehtimoli katta - Galaxy S4 savdosi oldingi rekordlardan ham o‘zib ketishi kutilmoqda.

    Koreyslar (oʻzlarini Choson saram - Choson mamlakati odamlari deb atashadi) - Koreyaning asosiy aholisi. KXDR da (22,5 mln. kishi), Koreya Respublikasida (44 mln. kishi), RF da (107 ming kishi), Xitoyda (1,86 mln. kishi)

    Galaxy S va Galaxy Note «Samsung» tushumlarining keskin o‘sishiga salmoqli hissa qo‘shib, uni oliy toifa smartfonlar bozorida «Apple»dan keyin ikkinchi o‘rinni egallashiga xizmat qildi. Lekin, «elita»dan tashqari, Koreya kompaniyasi rivojlanayotgan mamlakatlardagi xarid imkoniyati torroq mijozlarini ham unutib qo‘ygani yo‘q. Kompaniya ularga o‘rtacha narx toifasidagi va kamchiqim modellar -  Samsung Rex i Galaxy Pop kabilarni taklif qilmoqda.

    Mutaxassislar «Samsung» muvaffaqiyatlarini kompaniyaning aynan arzon smartfonlar bozoridagi faolligi bilan bog‘lamoqdalar.

    Yakunlangan chorakda  «Samsung Electronics» ning 30dan ziyod modellariga talab katta bo‘ldi. Ushbu modellar deyarli barcha narx toifalarida bo‘lib, bunday kuchli talab kompaniyaning yakuniy muvaffaqiyatini va yangi rekordini ta'minladi.  Shu bilan birga, tahlilchilarga ko‘ra, 2012- yil oxiridagi yangi yil savdolaridayoq «Samsung» o‘zining asosiy raqobatchisi – «Apple»ningbozorini «sindirib» ulgurgandi.

    Beshta turli tahliliy sharhlarga tayangan holda, «Reuters» ta'kidlaydiki, «Samsung» 2013- yil I choragida 68-70 mln. dona smartfon sotgan. Eslatib o‘tamiz, 2012- yilning shu davrida 63 mln.ta smartfon sotilgandi.

    «Reuters» tahlilchilari tahminiga ko‘ra, joriy yil dastlabki uch oyida Apple iPhone savdosi 30 foizga qisqarib, tahminan 30 mln. dona qurilma sotilgan. 2012- yilning oktyabr-dekabr oylarida «tishlangan olma»chilar 47,8 mln.ta iPhone sotishgandi.

    Android operatsion tizimida nafaqat planshetlar yoki telefonlar, balki boshqa turdagi texnikalar ham ishlashi mumkin. Bularga misol qilib, zamonviy ofislarda o’rnatilgan TimeMan qurilmasini keltirish mumkin. Xodimlarning kirishi va chiqishi barmoq izlarini skanerga qo’yish orqali yoki maxsus ID kartani infraqizil nurli datchikka qo’yish orqali qayd qilib boriladi. Datchikdan olingan ma’lumotni ma’lumotlar ombori bilan solishtirish, ekranga shaxs haqida ma’lumotni chiqarish kabi operatsiyalar esa aynan Android operatsion tizimida bajariladi. Banklardagi bankomat tizimlari, zamonaviy uylarni qo’riqlash xizmatlari ham shunga misol bo’ladi.

    Umuman olganda, Android operatsion tizimi internet uchun hamda ko’rish (rasm, web-sahifa, video) uchun juda qulay bo’lgan tizimdir. Bu esa o’z navbatida hozirgi foydalanuvchilar ehtiyojlarini qondiruvchi tizimning aynan o’zidir. «Hozirda Android noqulay ahvolda qolgan – tizim yaxlitlikni yo‘qotib bormoqda, chunki har kim operatsion tizimni o‘ziga moslashtirishga urinmoqda,- dedi Stiven Elop, “Nokia” bosh ijrochi direktori. – Bunga qarshi turish uchun, keyingi paytlarda “Google” uni yopiqroq tizimga aylantirishga harakat qilayotgani ko‘zga tashlanyapti. ».

    Qarshi (1926 37 yillarda Behbudiy) - Qashqadaryo viloyatidagi shahar (1926 yildan), viloyat markazi (1943 yildan). Qashqadaryo vohasining markazida, Qashqadaryo boʻyida, xalqaro t. yil va avtomobil yoʻllari kesishgan joyda.

    Fragmentlashuv muammosi, ya'ni bitta OT ning turli qurilmalar uchun turlicha shaklda yig‘ilishi masalasi Androidning eng katta “bosh og‘rig‘i” bo‘lib kelgan. Chunki, Androidga asoslangan qurilma yaratmoqchi bo‘lgan har bir ishlab chiqaruvchini o‘z mahsuloti uchun original, noyob ko‘rinish va funksiyalarni jamlashni istaydi. Natijada yaxlitlik yo‘qolib, talqinlar soni haddan ziyod ko‘payib ketdi.

    “Google” esa, Stiven Elop qayd etganidek, keiyngi yillarda bu ahvolni o‘zgartirishga urinmoqda. Android SDK ni qo‘llashning yangi talablarida Android o‘rnatilgan qurilmalar ishlab chiqaruvchilari bu OT asosida boshqa, hosila tizimlar yaratishdan tiyilishlari ko‘rsatib o‘tilgan.

    Bundan tashqari, “Google” tomonidan”Motorola Mobility”ning sotib olinishi tufayli, kompaniya mustaqil ravishda o‘zining smartfonlarini chiqarib, asta-sekin Androidni yopiq tizimga aylantiradi, degan shov-shuv tarqaldi, deyiladi cnews.

    Mustaqillik - davlatning ichki va tashqi ishlarda boshqa davlatlarga qaram boʻlmay faoliyat koʻrsatishi. M. tamoyillariga rioya etish davlatlararo oʻzaro munosabatlarda yetakchi, hukmron qoidadir. Har bir davlatning mustaqilligini tan olish oʻzaro tinchtotuv yashashning prinsiplaridan biridir.

    ru  saytida.

    Stiven Elop so‘zlariga ko‘ra, “Nokia” Windows Phone asosida yarata olgan innovatsion yechimlaridan to‘la qoniqishga ega. Kompaniyaning oxirgi mahsuloti – “Microsoft” yaratgan WP 8 OTga asoslangan Nokia Lumia 920 ning muvaffaqiyati bu qoniqishning asosli ekanligini ko‘rsatadi.

    Uning aytishicha, kompaniya bundan keyin ham “Microsoft” bilan hamkorlikni davom ettiradi va o‘zining arzon smartfonlari liniyasi – Nokia Asha ilgari surishga katta e'tibor beradi. Ushbu qurilmalar Android iPhonlar bilan rivojlanayotgan mamlakatlarda bemalool raqobatlasha oladi.

    «Biz “Microsoft” bilan “Windows Phone” asosida muvaffaqiyatli innovatsiya yarata oldik va endi uning narxini tushirishga e'tibor beramiz, - deya va'da berdi Stiven Elop. – Vaqti kelib, siz uning Android bilan qanday raqobat qilishini ko‘rasiz. Shu bilan birga, biz qat'iy ishonch bilan ayta olamiz: Asha bazasida smartfonlar chiqarishni davom ettiramiz va bu bilan Androidga eng quyi narxli smartfonlar bozorida zarba beramiz».

    Shunday ekan, “Nokia” telefonlarining Android bazasida chiqishini kutmasa ham bo‘ladi. Bu-ku, mayli lekin Stiven Elop bayonotidagi boshqa masala hammani o‘ylantirib qo‘ydi. Stiven Elop Android yopilishi haqida gapirganda nimani nazarda tutdi? Bayonot mazmuniga ko‘ra, “Nokia” Androidning iOS kabi yopiq tizimga aylanishidan xavotirda. Biroz oldin “Google” kompaniyasi o‘z mahsulotidan foydalanishga ba'zi cheklovlarni qo‘yganligi smartfon ishlab chiqaruvchilarni sergak tortirgan bo‘lsa, ajab emas.

    Joriy yilning ikkinchi choragida (aprel-iyun oylari) sotilgan Google internet-korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan Android mobil operatsion tizimi asosida ishlovchi “aqlli” telefonlar soni 2010-yilning xuddi shu davriga nisbatan 379 foizga o‘sdi. Canalys tadqiqot agentligi tomonidan e’lon qilingan hisobotga ko‘ra, 2011-yilning ikkinchi choragida jahon bozoriga 51,9 million dona Android-smartfon chiqarilgan.

    Jahon smartfonlar bozori esa hisobot davrida yilma-yil 73 foizga o‘sib, joriy yilning aprel-iyun oylarida butun dunyo bo‘ylab 107,7 million dona smartfon sotilgan. Xususan, bunda Android-smartfonlarning ulushi 48 foizni tashkil qildi va u bu sohada yaqqol yetakchiga aylandi.

    Apple korporatsiyasi esa bu yilning aprel-iyun oylarida jami 20,3 million dona iPhone smartfoni sotishga muvaffaq bo‘lib, uning iOS operatsion tizimi jahonda 19 foiz ulushga ega bo‘ldi va “afsonaviy” Symbian mobil platformasini uchinchi o‘ringa siqib chiqardi.

    Ko‘rib chiqilayotgan davrda BlackBerry OS asosida ishlovchi smartfonlar savdosi ham yilma-yil hisoblaganda 11 foizga o‘sdi, biroq Research in Motion (RIM) kompaniyasining jahon bozoridagi ulushi biroz qisqardi.

    Nokia bilan hamkorlikda Windows Phone 7 bazasida ishlovchi ilk qurilmalar seriyasini ishlab chiqarish arafasida turgan Microsoft esa joriy yilning ikkinchi choragida bozorning atigi 1 foiz ulushiga egalik qildi xolos. Ushbu davrda Windows Phone 7 bazasida ishlovchi 1,5 million dona smartfon sotilgan.

    Janubiy Koreyaning Samsung kompaniyasi o‘tgan uch oy mobaynida jahon bozoriga 17 million dona smartfon yetkazib berdi. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning xuddi shu davriga nisbatan 421 foizga ko‘p demakdir. Shunday qilib, koreys kompaniyasi “aqlli” telefonlar savdosida faqatgina Apple korporatsiyasidan ortda qolmoqda xolos.

    New York Times nashrining Bits (Business - Innovation - Technology -Society) blogida bir qiziqarli xabar paydo bo'ldi. Uni xabar emas, balki muallifning bir taxmini desak to'g'riroq bo'lar: chunki postda Amazon kompaniyasining Android operatsion tizimi bo'yicha tajribasi bor programmerlarni ishga taklif qilayotgani va bu narsa Kindle bukriderining Androidga asoslangan yangi versiyasi ustida ish olib borilayotganidan darak berishi haqida so'z boradi.

    O'tgan yillar davomida Amazon kompaniyasi o'zining juda ixcham, shu bilan birga arzon bo'lgan Kindle elektron bukriderini sotuvga chiqarib, ancha muvaffaqiyat qozondi. Ammo, iPad 2 atrofidagi shov-shuvlar, bir necha o'nlab Androidga asoslangan yangi planshet modellarining asta-sekin bozorlarni egallay borishi Amazon Kindle ning kelajagi qanday bo'lishi haqida turli gap-so'zlarga sabab bo'lmoqda.

    Shuni ham e'tibordan qochirmaslik kerakki, Android platformasida yuz minglab ilovalar taklif qilib turilgan bir sharoitda tubdan yangi operatsion tizim ishlab chiqish uchun Amazon kompaniyasidan juda ko'p vaqt hamda kuch talab qilinadi. 

      1   2   3


    Download 197.95 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Buxoro davlat universiteti

    Download 197.95 Kb.