|
Tabiiy gazning kimyoviy tarkibi va
|
bet | 2/4 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 267,89 Kb. | | #111043 |
Bog'liq Газнинг таркиби ва таснифи Tabiiy gazning kimyoviy tarkibi va fizik – texnik xossalari. - Gazlar qazib olinishiga va fizik – kimyoviy xossalariga qarab ikkiga bo`linadi. 1. Tabiiy gazlar. 2. Sun‘iy gazlar. Tabiiy gazlar qanday konlardan olinayotganligiga qarab quyidagicha tasniflanadi:
- 1. Gaz konlaridan olingan tabiiy gazlar (quruq gazlar) – tarkibi 98 foizgacha metan (SN4) dan iborat;
- 2. Gazokondensat konlaridan olingan gazlar – tarkibi quruq gaz va kondensat aralashma (benzin, ligroin, kerosin) dan iborat;
- 3. Neft konlaridan neft bilan birga olinadigan yo`ldosh gazlar – neft tarkibida erigan bo’lib, qatlamda va quduq ichida neft harakatlanib yer yuziga ko’tarilish davomida undan ajralib chiqadi. Yo’ldosh gaz tarkibida quruq gazlar ayniqsa metan kamroq bo’lib, propan, butan kabi karbonsuvchillar ko’proq bo’ladi.
Ko`p hollarda tabiiy gazlar tarkibida, ularning sifatini buzuvchi aralashmalar bo`ladi, bular: uglekislota, oltingugurt vodorodi, azot va suv bug`i.
Sun‘iy gazlar suyuq va qattiq turdagi yoqilg`ilarga termik ishlov berish yo`li bilan hamda ko`mirni yer ostida gazlantirish yo`li bilan hosil qilinadi. Bunday gazlarning tarkibi asosan – uglevodorod oksidi, vodorod va azotdan iborat.
Gazlarning asosiy ko`rsatkichlarini ularning harorati va bosimiga bog`liq bo`lgan fizik xossalari harakterlaydi. Bir qancha gazlarning fizik xossalari jadvalda keltirilgan (NovoselevV.F.)
Gaz
|
Molyar massa
|
Gazdoim Dj/(kgK)
|
Kritik harorati
0С
|
Kritik bosimi MPa
|
Krit zichlik kg/m3
|
Dinamik qovushqoqlik koeffitsenti (atm)η*106 Ns/m2
| |
0С da issiqlik sig`imi kDj/
(kgk)
|
0С va
1atm.
os. zichlik g/m3
|
Yonish issiqligi kDj/m3
| | | | | | |
00С
|
00С
|
|
|
|
Metan СН4
|
16,043
|
528,7
|
82,1
|
4,649
|
162
|
10,2
|
10,7
|
2,17
|
0,717
|
33412
|
Etan С2Нб
|
30,07
|
281,9
|
32,1
|
4,954
|
210
|
8,77
|
9,39
|
1,65
|
1,344
|
59874
|
Oltingugurt водород ___
|
34,082
|
242,0
|
100,4
|
9,005
|
-
|
12,3
|
-
|
0,993
|
1,455
|
21772
|
Azot
N2
|
28,016
|
302,6
|
147,1
|
3,394
|
311
|
17,1
|
16,4
|
1,058
|
1,185
|
-
|
Havo
|
28,96
|
292,7
|
140,7
|
3,777
|
310
|
17,45
|
18,22
|
1,005
|
1,206
|
-
|
|
| |