• QAZDAN İSTİFADƏ QAYDALARI
  • təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə
  • Qaz paylayıcısı ilə fiziki şəxs olan istehlakçı arasında qazın alqı-satqısı barədə Müqavilə”də yer almamışdır.
  • 1. “Qazdan istifadə Qaydaları”na 2 №-li Əlavə Qaz paylayıcısı ilə fiziki şəxs olan istehlakçı arasında qazın alqı-satqısı barədə M Ü Q A V İ L Ə
  • Əvvəla
  • Mövzusunda keçirilən Dəyirmi Masanın yekunu və verilən tövsiyələr




    Download 246.46 Kb.
    bet1/4
    Sana15.03.2017
    Hajmi246.46 Kb.
      1   2   3   4

    Şəffaflıq Azərbaycan” Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İctimai Birliyinin təşkilatçılığı və “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin iştirakı ilə


    2014-cü il 25 iyun tarixində
    QAZ TƏCHİZATI SAHƏSİNDƏ Şəffaflığın artırılması
    mövzusunda keçirilən
    Dəyirmi Masanın yekunu və verilən tövsiyələr
    Ön söz
    Bu tövsiyələr “Şəffaflıq Azərbaycan” təşkilatı tərəfindən Amerika Birləşmiş Ştatları Beynəlxalq İnkişaf Agentiliyinin (USAID) maliyyə dəstəyi əsasında həyata keçirilən İctimai Maraqların Müdafiəsi və Hüquq Məsləhət Mərkəzi (ALAC) layihəsinin ictimai müzakirələr komponenti çərçivəsində hazırlanmışdır və donorların rəsmi mövqeyini əks etdirməyə bilər.
    “Azəriqaz” İstehsalat Birliyi Azərbaycan Respublikası ərazisində təbii qazın saxlanması, emalı, nəqli, paylanması və satışını həyata keçirir. Həmçinin, “Azəriqaz” İB hazırda ARDNŞ-nin hasil etdiyi təbii qazın İran, Gürcüstan və Rusiyaya çatdırılması ilə də məşğuldur. Tərkibində istehsalat funksiyalarını yerinə yetirən 6 idarə və təşkilatı birləşdirən “Azəriqaz” İB-ni ölkənin müxtəlif regionlarını əhatə edən 1,312 milyona yaxın istehlakçının təbii qazla təchizatını təmin edir. Bu funksiyanın icrası üçün 8 magistral qaz kəmərləri sahəsi, 7 kompressor stansiyası, 67 qaz istismar sahəsi, 79 avtomat qaz paylayıcı stansiya, 77 qaz paylayıcı stansiya, 35 qaz paylayıcı məntəqə, ümumi uzunluğu 44 372 kilometr olan boru kəmərləri və digər çoxsaylı texnoloji obyektlərdən ibarət olan mürəkkəb texniki şəbəkənin optimal idarəetmə mexanizmi mövcuddur. ARDNŞ tərəfindən sahənin yenidən qurulması və istehsalatın müasir tələblər səviyyəsində təşkili istiqamətində həyata keçirilən geniş proqram çərçivəsində “Azəriqaz” İB-nin elmi-texniki potensialının artırılmasına xüsusi önəm verilir və nəzərdə tutulmuş məqsədlərə nail olmaq üçün yeni layihələr üzərində intensiv iş aparılır.
    Tədbirin keçirilməsində əsas məqsəd qaz təchizatı sahəsində nəzərə çarpan çatışmazlıqları müzakirə etmək, onların həlli istiqamətində atıla biləcək addımları nəzərdən keçirmək olmuşdur. Eyni zamanda vətəndaş cəmiyyəti üzvləri ilə hökumət nümayəndələrinin birgə dialoqunu qurmaq, ictimai müzakirələrin genişləndirilməsinə nail olmaq üçün dəyirmi masanın keçirilməsi məqsədəuyğun hesab edilmişdir. Bununla əlaqədar “Şəffaflıq Azərbaycan” Korrupsiya qarşı Mübarizə İB-nin təşkilatçılığı ilə “Azəriqaz” İstehsalat Birliyi, yerli qeyri-hökumət təşkilatları və beynəlxalq qurumların iştirakı ilə dəyirmi masa təşkil edilmişdir. Yekunda dəyirmi masanın gedişi zamanı aparılan müzakirələr, səsləndirilən fikirlər, irəli sürülən təkliflər ümumiləşdirilərək tövsiyyə halına salınıb və “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinə təqdim edilib. Tövsiyələrin hazırlanmasında aşağıdakı şəxslərin fikirlərindən istifadə olunub.


    • Əliməmməd Nuriyev, Konstitusiya Araşdırmalar Fondunun prezidenti, Korrupsiyaya qarşı Mübarizə üzrə QHT-lərin Məlumat və Əməkdaşlıq Şəbəkəsinin Koordinatoru;

    • Ələkbər Ağasıyev, Konstitusiya Araşdırmalar Fondunun eksperti.

    • Rəna Səfərəliyeva, “Şəffaflıq Azərbaycan” İB-nin İcraçı Direktoru;



    1. QAZDAN İSTİFADƏ QAYDALARI

    Mövcud vəziyyət

    Analiz

    Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 12 may tarixli 80 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə Qaydaları” “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq hazırlanıb və qaz paylayıcısı ilə istehlakçı arasında qaz təchizatı üzrə münasibətləri (qazın alqı-satqı müqaviləsi əsasında), şəbəkəyə qoşulma və şəbəkədən ayırma şərtlərini, qazın keyfiyyəti (təzyiq və təchizatın etibarlılığı), qazın dəyərinin ödəmə şərtlərini və digər məsələləri tənzimləyir.

    Qaz paylayıcısı və istehlakçının bu Qaydalara əsasən müəyyənləşdirilən vəzifələri və hüquqları, habelə istehlakçılara verilən qazın keyfiyyəti (təzyiq və təchizatın etibarlılığı), həcmi, dəyərinin ödəmə şərtləri və digər məsələlər qazın alqı-satqı müqaviləsində göstərilir.

    İstehlakçıya tələb olunan qazın həcmi onun istismar edəcəyi qaz qurğularının texniki pasport göstəricilərində maksimal saatlıq qaz sərfinə uyğun olaraq müəyyən edilir.

    İstehlakçıya satılan qazın keyfiyyət göstəriciləri – tərkibi, sıxlığı, rütubətliliyi, istilik yaratmaq qabiliyyəti və digər göstəriciləri qüvvədə olan dövlət standartlarının tələblərinə cavab verməlidir.

    Bu Qaydaların tələblərinin yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarətini öz səlahiyyətləri daxilində qazdan səmərəli istifadə və qaz qurğularının etibarlı istismarı sahəsi üzrə Sənaye və Energetika Nazirliyi və texniki təhlükəsizlik sahəsi üzrə Fövqəladə Hallar Nazirliyi həyata keçirir.


    “Açıq Cəmiyyət İnstitutu – Yardım Fondu” tərəfindən maliyyələşdirilən “Kommunal sektorda istehlakçı hüquqlarının qorunmasına yardım göstərilməsi” layihəsi çərçivəsində Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə üzrə QHT-lərin Məlumat və Əməkdaşlıq Şəbəkəsi tərəfindən “Qaz təchizatı müəssisəsi ilə məişət abonenti (əhali) arasında təbii qazın alqı-satqısının birtipli Müqaviləsi” layihəsi hazırlanmışdı. Bu yeni müqavilənin layihəsi ictimaiyyətə təqdim olunmaqla yanaşı 02 fevral 2011-ci il tarixdə “Azəriqaz” İstehsalat Birliyi və İqtisadi İnkişaf Nazirliyinə göndərilmişdi.

    Şəbəkə tərəfindən layihə çərçivəsində təklif olunmuş əlavə və dəyişikliklərin böyük hissəsi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 saylı Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə Qaydaları”nda öz əksini tapıb və müqavilə şərtlərinə daxil edilib. Lakin bir neçə mühüm məsələ nə “Qazdan istifadə Qaydaları”nda, nə də “Qazdan istifadə Qaydaları”nın 2 №-li Əlavəsi olan “Qaz paylayıcısı ilə fiziki şəxs olan istehlakçı arasında qazın alqı-satqısı barədə Müqavilə”də yer almamışdır. Göründüyü kimi, “Qazdan istifadə Qaydaları”na 2 №-li Əlavədə yer almış müqavilə irəliyə atılmış addım olsa da, yenə də “İstehlakçı”nın hüquqları, “Təchizatçı”nın məsuliyyəti sahəsində qüsurlu qalmışdır, mükəmməl deyil.



    3.1. Qazdan səmərəli istifadə, qaz qurğularının etibarlı və təhlükəsiz istismar edilməsi məqsədi ilə qaz paylayıcısı aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirməlidir:

    3.1.1. qazdan istifadə və texniki təhlükəsizlik üzrə qanunvericiliyin tələblərinə və bu Qaydaların 1.6-cı bəndində göstərilən dövlət nəzarətini həyata keçirən orqanların qanuni göstərişlərinə əməl etməli;

    3.1.2. istehlakçını qazın alqı-satqı müqaviləsində göstərilən keyfiyyətdə və həcmdə, habelə dövlət standartlarının tələblərinə uyğun qazla təmin etməli;

    3.1.3. qazpaylayıcı şəbəkəni onun etibarlılığının və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədi ilə təmir-profilaktika işlərini vaxtında yerinə yetirməklə, texniki cəhətdən saz vəziyyətdə saxlamalı;

    3.1.4. qaz paylayıcısının illik iş planında göstərilən müddətlərdə təmir-profilaktika işlərinin aparılması ilə əlaqədar qazın verilməsinin dayandırılması barədə istehlakçını ən azı 5 (beş) gün əvvəl xəbərdar etməli;

    3.1.5. istehlakçının qaz qurğusu dövlət standartlarının tələblərinə cavab vermədiyi, paylayıcının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətinə tam ödənilmədiyi və paylayıcı ilə müvafiq müqavilə bağlanılmadığı hallarda qazın verilməsinin dayandırılacağı barədə istehlakçıya yazılı bildiriş göndərməli;

    3.1.6. bu Qaydaların 3.2.7-ci və 3.2.9-cu yarımbəndlərində nəzərdə tutulmuş hallarda məlumat daxil olduqda, dərhal zəruri tədbirlər görməli, 3.2.10-cu yarımbəndində nəzərdə tutulmuş halda məlumat daxil olduqda isə istehlakçının qaz qurğularını dəmir örtüklü qapaqla və ya tıxacla xətdən ayırmalı;

    3.1.7. qaz qurğularına altı ayda bir dəfədən az olmayaraq texniki baxış keçirilməsini təmin etməli, nəticələrini 2 nüsxədən ibarət aktla rəsmiləşdirməli və aktın bir nüsxəsini mütləq istehlakçıya təqdim etməli. İstehlakçı bu barədə xüsusi kitabda öz imzası ilə həmin sənədin alınmasını təsdiq etməlidir.



    “Qazdan istifadə Qaydaları”nın 3.1-ci maddəsində qaz paylayıcısının cəmi 7 vəzifəsi sadalanmışdır. Həmin 7 vəzifədən yalnız 1-i (3.1.2-ci maddəsi) qaz paylayıcısının istehlakçının qarşısında daşıdığı vəzifədən bəhs edir. Geridə qalan vəzifələr isə daha çox qabaqlayıcı-xəbərdaredici xarakter daşıyır. Ümumiyyətlə, “Qazdan istifadə Qaydaları”nda qaz paylayıcısının məsuliyyətindən bəhs edən heç bir (!) müddəa yoxdur.

    1. 1. “Qazdan istifadə Qaydaları”na 2 №-li Əlavə

    Qaz paylayıcısı ilə fiziki şəxs olan istehlakçı arasında qazın alqı-satqısı barədə

    M Ü Q A V İ L Ə

    Mövcud vəziyyət

    Analiz

    2.1.1. İstehlakçını (qazın təzyiqinin göstəricisi) təzyiqdən aşağı olmamaqla, keyfiyyət göstəriciləri dövlət standartlarının tələblərinə (DÜST-5542-87) uyğun olan qazla fasiləsiz və etibarlı şəkildə təmin etmək;

    2.1.2. İstehlakçını ildə bir dəfədən az olmayaraq (qaz qurğularının istismara verilmə və ya son texniki baxış tarixindən etibarən) “Qazdan istifadə Qaydaları”nın tələblərinə uyğun olaraq təlimatlandırmaq;

    2.1.3. İstehlakçının istismarda olan qaz qurğularına altı ayda bir dəfədən az olmayaraq, texniki baxış keçirilməsini təmin etmək və nəticələrini 2 (iki) nüsxədən ibarət aktla rəsmiləşdirmək və aktın bir nüsxəsini mütləq İstehlakçıya təqdim etmək;
    2.1.4. Paylayıcının illik iş planında göstərilən müddətlərdə təmir-profilaktika işlərinin aparılması ilə əlaqədar qazın verilməsinin dayandırılması barədə istehlakçını ən azı 5 (beş) gün əvvəl xəbərdar etmək;

    2.1.6. qazın verilməsində təzyiqin azalması barədə (qəza işləri, baş vermiş yanğının və qaz sızması halları istisna olmaqla) İstehlakçını ən azı 5 (beş) gün əvvəl xəbərdar etmək;

    2.1.5. İstehlakçıya verilən qazın həcminin və dəyərinin, həmçinin istismarda olan qaz qurğularının tam və dəqiq uçotunu aparmaq;

    2.1.7. İstehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamaq və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etmək (göndərmək);

    2.1.8. İstehlakçının tələbi ilə ona istifadə edilmiş qazın həcmi və dəyəri barədə yazılı məlumat vermək;

    3.4. Hesab İstehlakçıya Paylayıcı tərəfindən təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətində İstehlakçı tərəfindən bank və ya poçt şöbələri vasitəsilə tam ödənilməlidir.

    2.1.10. İstehlakçının qaz sayğacını, onun texniki pasportunda göstərilmiş müddətdə ödənişsiz qaydada növbəti dövlət yoxlanılmasından keçirmək;

    2.1.11. ödənişsiz qaydada İstehlakçının zədələnmiş qaz sayğacını təmir etmək və dövlət yoxlanılmasından keçirmək, habelə həmin qaz sayğacını təmir etmək mümkün olmadıqda dəyişdirmək və quraşdırmaq;

    2.1.12. İstehlakçının qaz qurğusu dövlət standartlarının tələblərinə cavab vermədiyi, Paylayıcının İstehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı İstehlakçıya təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətinə tam ödənilmədiyi və Paylayıcı ilə müvafiq müqavilə bağlanmadığı hallarda qazın verilməsinin dayandırılacağı barədə İstehlakçıya yazılı bildiriş göndərmək;

    2.1.13. qəza işləri görüldüyü, o cümlədən baş verən yanğının və ya qaz sızmasının qarşısı alındığı hallar istisna olmaqla, qazlaşdırılmış ərazidə və (və ya) yaşayış sahəsində olan qaz qurğusuna texniki baxış keçiriləcəyi barədə İstehlakçıya 3 (üç) gün əvvəl rəsmi bildiriş göndərmək;

    2.1.14. bu Müqavilə üzrə müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməməsinə görə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş məsuliyyəti daşımaq;

    2.1.15. “Qazdan istifadə Qaydaları”nda nəzərdə tutulmuş digər vəzifələri yerinə yetirmək.



    • Əvvəla, istehlakçılara verilən qazın təzyiqində kəskin sıçrayışların baş verməsi halları mövcuddur, qazın keyfiyyət göstəricilərinə təchizatçı tərəfindən tam əməl olunmur. (məsələn, 2014-cü ilin mart ayında Bakı şəhəri Qaradağ rayonu ərazisində insan tələfatı ilə nəticələnən kütləvi zəhərlənmə hadisəsi).

    • İstehlakçıların təlimatlandırılması tələbinə demək olar ki, ümumiyyətlə əməl olunmur, onları təlimatladırmalı sıravi nəzarətçilərin bu sahədə biliyi aşağı səviyyədədir.

    • İstehlakçıların istismarda olan qaz qurğularına müvafiq qaydada sənədləşdirilərək texniki baxış keçirilməsi faktına rast gəlinmir.



    • Yalnız iri həcmli təmir- profilaktika işləri görülməzdən əvvəl kütləvi informasiya vasitələrində qaz təchizatında baş verəcək fasilələr barədə məlumat verilir. Lakin ayrı-ayrı küçələrdə , qəsəbələrdə və digər kiçik yaşayış massivlərində aparılan təmir –profilaktika işləri zamanı bu barədə istehlakçılara xəbərdarlıq olunmur ( məsələn, 03.04.2014 –cü il tarixdə Binəqədi qəsəbəsində heç bir xəbərdarlıq olunmadan qaz təchizatında saat 10:00 –dan 15:30-a qədər fasilə olub ) .


    • Əvvəlki illərdə olduğu kimi hal-hazırda da bəzi istehlakçıların faktik sayğac göstəriciləri qeyri-qanuni olaraq artırılaraq komputer qeydiyyatına alınır, bu səbəbdən də əsassız borc hesablanır.

    • Əvvəlki dövrlə müqayisədə müəyyən müsbət irəliləyiş olmasına baxmayaraq hələ də bəzi istehlakçılara hər ay borc bildirişləri təqdim edilmir.

    • Bəzi nəzarətçilərin və poçt şöbələrinin maddi- məsul şəxslərinin vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməsi səbəbindən qaz enerjisinin dəyəri nəzarətçilər tərəfindən poçt qəbzlərinə əsasən mənzillərdə yığılır. Bu hal müxtəlif qanun pozuntularına, o cümlədən, yığılmış maddi vəsaitin tam və ya qismən mənimsənilməsinə səbəb olur.



    • İstənilən səbəbdən qaz sayğacının laboratoriya şəraitində dövlət yoxlanılmasından keçirilməsi zərurəti yarandıqda istehlakçının iştirakı təmin edilmir, bəzi hallarda bununla əlaqədar istehlakçı üçün əlavə borc hesablanır.

    • Mənzildən kənarda quraşdırılmış zədələnmiş qaz sayğacının dəyişdirilməsi , həmçinin əhali qrupundan olan istehlakçılar üçün G-6 tipli sayğacların quraşdırılması üçün qeyri-qanuni olaraq rəsmi şəkildə sayğacın dəyərinin ödənilməsi tələb olunur.

    • Nə debitor borcun ödənilməməsilə əlaqədar qaz təchizatının dayandırılacağı, nə də qaz qurğularına texniki baxış keçiriləcəyi barədə istehlakçılara rəsmi bildirişlər təqdim olunmur.

    • Paylayıcı qaz təchizatının fasiləsiz, təhlükəsiz və keyfiyyət göstəricilərinə görə cavabdehlik daşıdığı halda bir çox hallarda məsuliyyətdən yayınır, insan xəsarətləri ilə nəticələnən qəza hadisələri baş verdikdə əksər hallarda istehlakçı təqsirləndirilir.

    2.2.6.5. Paylayıcı ilə müvafiq müqavilə bağlanmadıqda Paylayıcının İstehlakçıya qazın verilməsini dayandırmaq hüququ var.

    Müqavilənin bu bəndi ümumiyyətlə İstehlakçını Paylayıcı ilə müqavilə bağlamağa məcbur etməyə yönəlib və müqavilə azadlığı ilə əlaqədar Mülki Məcəllənin müvafiq maddələri ilə ziddiyyət təşkil edir. Belə anlaşılır ki, müqavilə şərtlərinin İstehlakçını qane edib-etməməsindən asılı olmayaraq o, müqavilə bağlamağa məhkumdur, əks halda ona qazın verilməsi dayandırıla bilər.

    2.4. İstehlakçının hüquqları:

    2.4.1. bu Müqavilə ilə müəyyən edilmiş təzyiqdə, habelə dövlət standartlarına uyğun keyfiyyətdə fasiləsiz və etibarlı şəkildə qazla təmin edilməsini Paylayıcıdan tələb etmək;

    2.4.2. Paylayıcı tərəfindən bu Müqavilənin, “Qazdan istifadə Qaydaları”nın tələblərinin pozulduğu hallarda, həmin halların aradan qaldırılmasını ondan tələb etmək;

    2.4.3. qazın verilməsinin dayandırılmasına səbəb olmuş hallar aradan qaldırıldıqdan və müvafiq qaydada rəsmiləşdirildikdən sonra bir iş günü müddətində qazın verilməsinin bərpa edilməsini Paylayıcıdan tələb etmək;

    2.4.4. qazlaşdırılmış ərazidə və (və ya) yaşayış sahəsində olan qaz qurğusuna texniki baxış keçirmək üçün Paylayıcıdan, Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin və Azərbaycan Respublikası Sənaye və Energetika Nazirliyinin səlahiyyətli nümayəndələrindən tapşırıq sənədinin surətini tələb etmək;

    2.4.5. qaz qurğularına altı ayda bir dəfədən az olmayaraq, texniki baxış keçirilməsini Paylayıcıdan tələb etmək;

    2.4.6. Paylayıcının təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi), habelə bu Müqavilə üzrə müəyyən edilmiş vəzifələrin lazımınca icra edilməməsi nəticəsində dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsini Paylayıcıdan tələb etmək;

    2.4.7. bu Müqavilənin şərtlərindən irəli gələn və qazdan istifadəni tənzimləyən normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutulmuş hüquqları həyata keçirmək.



    Sayğacın normal işinə müdaxilə ehtimalı olduğu halda onun laboratoriya şəraitində İstehlakçının iştirakı ilə ekspertizadan keçirilməsi tarixinə qədər saxlanılması üçün İstehlakçıya təhvil verilməsi haqqında nə Qaydalarda, nə də müqavilədə istehlakçının hüquqları sırasında heç bir müddəa yoxdur. Belə bir müddəanın olmaması nəzarətçilər tərəfindən edilən sui-istifadə halları üçün yol açır. Belə ki, şübhəli sayğac demontaj edilərək ekspertizaya aparılarkən ona nəzarətçilər tərəfindən mexaniki müdaxilə edilir və sonra buna əsasən itirilmiş enerjiyə və sayğaca görə istehlakçı üçün əlavə borc hesablanır.


    Qaz təchizatının bərpa edilməsi bəzi hallarda üç-dörd gün vaxt aparır. İstehlakçının qaz qurğularına texniki baxış ümumiyyətlə keçirilmir, bununla əlaqədar tapşırıq sənədi təqdim edilmir.
    Paylayıcının təqsirli hərəkətləri ( hərəkətsizliyi ) səbəbindən istehlakçıya dəymiş zərərin əvəzi çox nadir hallarda tam şəkildə olmayaraq qismən ödənilir.



    3. Qazın qiyməti və dəyərinin ödənilməsi şərtləri

    3.3. Paylayıcı İstehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay İstehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). “Smart-kart” tipli qaz sayğacı olan İstehlakçıya istifadə etdiyi qazın dəyəri haqqında hesabın Paylayıcı tərəfindən İstehlakçıya təqdim edilməsi (göndərilməsi) tələb olunmur.

    3.5. İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, Paylayıcı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərinin Paylayıcı İstehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz.

    3.6. İstehlakçıya verilən qazın dəyəri barədə mübahisəli hallara qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada baxılır və həll edilir.




    Mexaniki sayğac quraşdırılmış istehlakçılar üçün borcun hesabatı bəzi hallarda real sayğac göstəricilərinin artırılaraq qeydiyyata alınması ilə aparılır. 1550 kub metr artıq sayğac göstəricisinin qeydiyyata alındığı faktı mövcuddur. Analoji hallarda qeyri-qanuni hesablanmış borcun silinməsi istehlakçı üçün ciddi problemlər yaradır.

    Maliyyə xarakterli mübahisələrin əksər hissəsinin paylayıcının təqsiri ucbatından baş verdiyi etiraf olunmadığından istehlakçı məhkəməyə müraciət etməyə məcbur olur. Bu da istehlakçı üçün əlavə maddi və mənəvi zərərə səbəb olur.

    Məsələn, magistral qaz xəttinin ona məxsus yaşayış sahəsinin eyvanından kənara çıxarılması üçün istehlakçıdan 449 ( dörd yüz qırx doqquz ) manat vəsait alındığı halda məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş ekspertiza rəyinə əsasən görülən işin dəyəri istifadə edilmiş materiallar da nəzərə alınmaqla cəmi 113 (yüz on üç ) manat təşkil edir. Artıq alınmış maddi vəsaitin qaytarılması, məhkəmə və ekspertiza xərclərinin paylayıcı tərəfindən ödənilməsi barədə Xətai rayon Məhkəməsi qətnamə qəbul etmişdir.

    Paylayıcı tərəfindən yol verilmiş açıq-aşkar pozuntuların etiraf edilməməsi istehlakçıların hüquqlarının birbaşa pozulması ilə yanaşı , həm də məhkəmələrin artıq yüklənməsinə səbəb olur.



    5. Xüsusi müddəalar və mübahisələrin həlli qaydası

    5.1. Tərəflər arasında yaranmış və bu Müqavilədə nəzərdə tutulmayan mübahisəli hallar üzrə münasibətlər, “Qazdan istifadə Qaydaları”na və digər normativ hüquqi aktlara əsasən tənzimlənir.

    5.2. Bu Müqavilə üzrə yaranan mübahisələr qarşılıqlı anlaşma yolu ilə həllini tapmadıqda, tərəflər məhkəməyə müraciət edə bilərlər.


    “Qazdan istifadə Qaydaları”nın həmin fəsli yalnız iki hissədən ibarətdir. Aydın deyil ki, tərəflər arasında yaranmış və Müqavilədə nəzərdə tutulmayan mübahisəli hallar üzrə münasibətlər “Qazdan istifadə Qaydaları”na və digər normativ hüquqi aktlara əsasən necə tənzimlənəcək, çünki “Qazdan istifadə Qaydaları”nda mübahisəli hallar üzrə münasibətlərin tənzimlənmə mexanizmi yer almamışdır. Habelə, burada hansı “digər normativ hüquqi aktlar”dan söhbət getdiyi məlum deyil.

    Bundan başqa, aydın deyil ki, Müqavilə üzrə yaranan mübahisələr hansı şəkildə “qarşılıqlı anlaşma yolu ilə” həllini tapa bilər, qaz paylayıcısının hansı məmuru, hansı instansiyası istehlakçı ilə “qarşılıqlı anlaşma yolu ilə” Müqavilə üzrə yaranan mübahisələri həll edəcək. Belə təsəvvür yaranır ki, həmin fəsil çox ümumi şəkildə yazılmış, mübahisələrin həll mexanizmi müfəssəl göstərilməmişdir.

    Həmçinin, burada Təchizatçının təqsirindən İstehlakçıya ziyan dəydiyi zaman Təchizatçının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq İstehlakçı qarşısında maddi məsuliyyət daşıması, Təchizatçının dəymiş ziyan haqqında İstehlakçıdan daxil olmuş müraciətə 10 gündən gec olmayaraq baxması və qanunvericiliyə uyğun olaraq İstehlakçıya ziyan ödəməsi kimi təkliflər qəbul edilməmişdir.

    Habelə,


    • Təchizatçının balans mənsubiyyəti sərhədində qaz enerjisinin və xidmətin keyfiyyət göstəricilərini qüvvədə olan standartların tələblərinə uyğun saxlamağa borclu olması,

    • Təchizatçı və İstehlakçının balans mənsubiyyəti sərhədində qaz enerjisinin və xidmətin keyfiyyətinə daimi, vaxtaşırı (ildə 4 dəfə) və ya epizodik nəzarət etməyə borclu olmaları, qaz enerjisinin keyfiyyət göstəriciləri ilə əlaqədar mübahisələrin həllində müstəqil ekspertizanın və ya ikitərəfli ekspertizanın rəyinin əsas götürülməsi,

    • Xüsusi hallar (baş verə biləcək qəzanın qarşısının alınması, qəzaların nəticələrinin ləğv olunması, təbii fəlakət və s.) istisna olmaqla, məhkəmə qərarı olmadan İstehlakçının qaz təchizatının dayandırılmasının yolverilməzliyi,

    • Borcun hesabatı və ödənişlə əlaqədar sənədlərin İstehlakçının ilkin şifahi tələbi ilə təqdim edilməsi,

    • Qüsur aktlarının tərtib olunması prosedurunu əks etdirən təkliflər nəzərə alınmamışdır.

    “Qazdan istifadə haqqında” qaydaların aşağıda göstərilən bəndinə əsasən:

    1.3. Qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının qazla təchiz edilməsi qazın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən həyata keçirilir. Həmin müqaviləyə qaz paylayıcısı ilə istehlakçı arasında qazpaylayıcı şəbəkənin balans mənsubiyyəti sərhədini müəyyən edən akt (1 nömrəli əlavə) əlavə edilir.

    Qaz paylayıcısı və istehlakçının bu Qaydalara əsasən müəyyənləşdirilən vəzifələri və hüquqları, habelə istehlakçılara verilən qazın keyfiyyəti (təzyiq və təchizatın etibarlığı), həcmi, dəyərinin ödəmə şərtləri və digər məsələlər qazın alqı-satqı müqaviləsində göstərilir.

    Qazın alqı-satqı müqaviləsi bu Qaydalara əlavə edilmiş formaya uyğun (2 və ya 3 nömrəli əlavələr) bağlanılmalıdır.




    Əhali qrupundan olan istehlakçılarla müqavilələrin bağlanması çox aşağı səviyyədədir, balans mənsubiyyəti sərhədini müəyyən edən akt ümumiyyətlə tərtib olunmur. Bəzi hallarda müqavilə bağlanan zaman itirilmiş enerjiyə görə əlavə sərfiyyatın hesablanması üçün qaydalarda nəzərdə tutulmayan və qaz borusunun en kəsik sahəsinə əsaslanan hesabat qaydası da imzalanması üçün istehlakçılara təqdim edilir. Bu hal qeyri - real borcların hesablanmasına şərait yaradır.



    Qaydaların aşağıdakı bəndlərinə əsasən :

    2.1. Yalnız tikintisi və ya yenidən qurulması nəzərdə tutulan, habelə qaz təchizatı sxemi dəyişdirilən qaz qurğularının qazpaylayıcı şəbəkəyə qoşulması üçün qaz paylayıcından texniki şərt alınmalıdır. Texniki şərtin verilməsi qaydası və yaşayış binalarının, o cümlədən mənzillərin qaz xətlərinə qoşulma qaydası müvafiq normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilir.

    2.2. Müvafiq qaydada razılaşdırılmış layihəyə uyğun tikintisi başa çatdırılmış sənaye qaz qurğularının istismara qəbulu və qaz şəbəkəsinə qoşulması tikinti-quraşdırma işlərini aparmış təşkilatın, qaz paylayıcısının, FHN-in və SEN-in səlahiyyətli nümayəndələrindən ibarət işçi və qəbul komissiyaları tərəfindən, məişət qaz qurğularının istismara qəbulu və qaz şəbəkəsinə qoşulması isə qaz paylayıcısı tərəfindən qanunvericiliyə uyğun olaraq həyata keçirilir və aktla rəsmiləşdirilir.

    2.3. Sənaye qurğuları qəbul komissiyası tərəfindən istismara qəbul olunduqdan və qazpaylayıcı şəbəkəyə qoşulduqdan sonra onların texniki pasport göstəricilərinə uyğun normal və davamlı işinin təmin edilməsi üçün xüsusi razılığı (lisenziyası) olan sazlama təşkilatı tərəfindən buraxılış-sazlama və rejim-sazlama işləri aparılmalıdır. Buraxılış-sazlama və rejim-sazlama işlərinin yekununa dair sazlama təşkilatı tərəfindən müvafiq akt tərtib olunur.




      • Hüquqi və sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin texniki şərt alması üçün rəsmi müraciətdən sonra qaz təchizatının təmin edilməsinə qədər 4-5 ay vaxt keçir. Bürokratik əngəl və süründürməçilik kimi qiymətləndirilməli olan həmin vaxt itkisi əlaqədar təşkilatlarda lüzumsuz istehlakçı – məmur əlaqələrinə , müxtəlif razılaşmalara sərf olunur.

      • Bu prosesdə xüsusi razılığı (lisenziyası) olan sazlama təşkilatının əməli cəhətdən iştirakı demək olar ki , hiss olunmur, bu məqsədlə həyata keçirilən ödəniş və tərtib olunan müvafiq akt formal xarakter daşıyır.



    Qaydaların aşağıdakı bəndlərinə əsasən istehlakçılar göstərilən vəzifələri yerinə yetirməlidirlər:

    3.2.3. yalnız xüsusi razılığı (lisenziyası) olan təşkilatla və ya qaz paylayıcısı ilə bağlanılmış müqavilə əsasında yaşayış sahəsində qaz qurğularının təmirini və onlara texniki xidmət göstərilməsini həyata keçirməli;

    3.2.4. qaz qurğularının, tüstü bacalarının, havalandırma və havadəyişmə xətlərinin normal işləməsini diqqətdə saxlamalı, qaz qurğusu işə salındıqdan dərhal sonra və onun istismarı zamanı qazın yanma məhsullarının tüstü bacalarına ötürülməsi ilə havanın sorulmasını yoxlamalı;


      • Əvvəlki illərdə göstərilən vəzifələr paylayıcının nəzarətçi –çilingərlərinin vəzifə öhdəliklərinə daxil edilmişdi və periodik olaraq onlar tərəfindən hər 2-3 aydan bir qaz cihazlarının istismara yararlılığının yoxlanılması , cari az həcmli təmir işləri həyata keçirilirdi və bu barədə nəzarət kitabçasında müvafiq qeydlər aparılırdı.

      • Göstərilən vəzifələrin bu sahədə xüsusi biliyi olmayan istehlakçıların üzərinə qoyulması onlar üçün əlavə maddi itkilərə səbəb olur və gələcəkdə baş verə biləcək qəza hadisələri zamanı onların təqsirləndirilməsinə zəmin yaradır.

      1   2   3   4


    Download 246.46 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Mövzusunda keçirilən Dəyirmi Masanın yekunu və verilən tövsiyələr

    Download 246.46 Kb.