Ruza. Kirish. Asosiy tushinchalar. Statikaning asosiy aksiomalari




Download 475,35 Kb.
Pdf ko'rish
bet6/7
Sana12.12.2023
Hajmi475,35 Kb.
#116580
1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
1-ma ruza (1)

 
1.9-shakl.
 
3. Silindrik sharnir (zoldirli g’ildirak-podshipnik). 
Bolt 1 va kiygizilgan vtulka 2 dan iborat qo’zg’almas silindrik sharnir jism bilan 
mahkam biriktirilgan vtulkaning ichki diametri bilan barobar (1.10-shakl). Jism 
shakl tekisligiga perpendikulyar bo’lgan sharnir o’qi atrofida aylanishi 
mumkin.Ammo sharnir o’qiga perpendikulyar yo’nalish bo’yicha harakatlana 
olmaydi.Shuning uchun silindrik sharnirda reaksiya kuchi, sharnir o’qiga 
perpendikulyar bo’lgan tekislikda yotib, sharnir o’qini kesib o’tadi. 
Кo’pincha texnikada mustahkam va qo’zg’aluvchan sharnirli tayanchlar 
uchraydi. 1.11-shaklda A mustahkam sharnirli tayanchdir. Bu tayanchda R

reaksiya kuchi sharnir o’qidan o’tib va unga perpendikulyar tekislikda yotib, 
ixtiyoriy yo’nalishda bo’ladi. B tayanch sharnirli qo’zg’aluvchan tayanchdir. 
Bunda R

reaksiya kuchi qo’zg’aluvchan tayanch tiralib turgan tekislikning 
normali bo’ylab yo’nalgan bo’ladi. 
4.
_
Sterjen. Bog’lanish uchlari sharnirlar bilan biriktirilgan AB va CD 
sterjenlar vositasida bajariladi.
A
R
B
R
A
B
1.11-shakl. 
1.10-shakl.
1
S

2
S





1.12-shakl 


Sterjen og’irliklarini e’tiborga olmay, u sterjenning A va B (C va D) 
sharnirlariga qo’yilgan ikki kuch ta’sirida muvozanatda bo’ladi. Binobarin reaksiya 
kuchlari sterjenlarning uchlaridagi, sharnirlardan o’tuvchi o’qlar bo’ylab yo’nalgan 
bo’ladi (1.12-shakl). 
 
5.
_
Zoldirli sharnir va tagtovon (podpyatnik). Bu holda jism har qanday 
harakat qilishi mumkin, faqat sferik sharnirning markazi qo’zg’almas bo’lib qoladi 
(1.13- a shakl). 
Xuddi shunday bog’lanishni siqib tiralib turgan podshipnik (zoldirli g’ildirak) 
vositasida bajarilganligini ko’rish mumkin, odatda bu tagtovon (podpyatnik) 
deyiladi (1.13-b shakl). Fotoapparatlarning shtatividagi zoldirli tutqich, inson va 
hayvonlarning ko’pgina suyaklarining birlashgan joylari zoldirli sharnirga misol 
bo’laoladi. Zoldirli (sferik) sharnir va tagtovon (podpyatnik)larda bog’lanish 
reaksiya kuchlarining yo’nalishi fazoda ixtiyoriy yo’nalishni olishi mumkin. 

Download 475,35 Kb.
1   2   3   4   5   6   7




Download 475,35 Kb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Ruza. Kirish. Asosiy tushinchalar. Statikaning asosiy aksiomalari

Download 475,35 Kb.
Pdf ko'rish