Tashkent Arxitektura qurilish instituti




Download 0.88 Mb.
bet8/11
Sana19.03.2017
Hajmi0.88 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Ma’ruzani texnologik kartasi


Etaplar, vaqt

Faoliyat tarkibi.

O’qituvchi

Talaba

1 etap. Kirish (10 min.)

1.Mavzu, maqsadni, o’quv mashg’ulotning mo’ljallangan natijani va uni o’tkazish rejasini e’lon qiladi . konspektni va darsni mustahkamlash uchun vazifa tarqatadilar.

2. COREL DRAW dasturida tasvir yaratish va tayyor tasvirlarni taxrirlash usullari bilan tanishtiradilar

3. Savol-javob o’tkazadilar


Eshitadilar

Yozadilar,

Javob beradilar


2 etap. Asosiy qism

(60 min.)



1.Talabalarga alohida vazifa beradilar

2. Savol-javob o’tkazadilar

3.Ko’rgazmali qurollardan, konspektdan foydalanib, ma’ruza o’qiydilar.

4. Mavzuni mustahkamlash uchun amaliy masalalar yechiladi.



Muhokama qiladilar, savollarga javob beradilar

O’z fikrlarini aytadilar



III etap

Xulosa


(10 min)

1. Xulosa qiladilar, natijalarni umumlashtiradilar, qatnashganlarni baholaydilar, aktiv talabalarni mukofatlaydilar.

2. Uyga, mustaqil ishlash uchun vazifa beradilar: Ikki varaq qog’ozga takrorlanish jarayonini ifodaloovchi masalalarni yozib kelish


Eshitadila yozadilar


Tayanch konspekt.


To’g’ri burchaklarni yasash.
To’g’ri burchaklarni qurishning usullari bilan tanishib chiqamiz:

1. Yangi hujjar yarating. Buning uchun, ixtiyoriy o’lchamdagi qog’ozni olamiz.

2. Rectanchaptere (To’g’riburchak) uskunasida sichqoncha bosiladi. Bundan keyin ekranda to’rtburchakli (X) ko’rinishni oladi. (1-rasm) .


Rasm. 1
3. To’g’riburchakni qurish uchun , Rectanchaptere (To’g’riburchak ) uskunasini yaratilayotgan ob’ekt dioganali bo’yicha joylashtiriladi. Sichqonsha tugmachasi olingandan keyin, markerlar oralig’ida to’g’riburchak shakli hosil bo’ladi. 8 ta markerdan iborat bo’lgan bo’lak ramka deyiladi.

Ramka o’rtasida (X) ko’rinishidagi marker joylashgan. Oraliq ramka elementlari ob’ektlarni o’zgartirish uchun kerak bo’ladi.


Ellips yasash.
CorelDRAW da ellips , bu diametr bo’yicha yonga cho’zilgan aylanadir. Biz to’g’ri to’rtburchakni chizishni o’rgangan holda, ellipsni chizish anchagina yengil bo’ladi.

Geometriyada ellipsning o’lchami uning yarim o’qi yordamida aniqlanadi, CorelDRAW da ulkan to’g’rito’rtburchaklar orqali aniqlanadi




Rasm. 2. Ellips, belgilangan ramka, Ellips jihozining ko’rsatkichi. Ellipsni qurish yo’llari va ularni taxrirlash bilan tanishamiz.

1 – MASHQ: Ulkan chiziqlarni chizish.


Bu mashqni bajarish jarayonida, chiziq chizish yo’llarini takrorlaymiz va “kисти” rejimi misolida superchiziqlar bilan ishlashni o’rganamiz.

1. Ochilgan CorelDRAW hujjatiga yangi sahifa qo’ying va chiziq yasash yo’llaridan foydalanib, ilonning yuqoridan ko’ringan tasvirini tuzing ( rasm 3, yuqoridan). Avval yopiq chiziq chizing. Agar chizilgan chiziqlar noto’g’ri bo’lsa, uni to’g’rilash mumkin.



Rasm. 3. Yangi mazkani aniqlash va uni superchiziq chizishda ishlatish.


2. Endi, ilon tasvirining hamma asosiy qismlarini belgilash kerak. Buni jihozi Pick (tanlash) yordamida oson amalga oshirish mumkin: uni olib katta sahifaning bo’sh joyida bosiladi. Bu bilan ajratishni bekor qilinadi. Keyin jihozni ilon tasvirini o’z ichiga olgan to’rtburchakning dioganali bo’yicha olib o’tamiz. Tugmacha qo’yib yuborilgandan keyin, hamma belgilangan soha to’rtburchak ichida paydo bo’ladi.

3. Jihozlar panelidan Artistic Media (Superlinii) jihozini oling va “kисти “ rejimini yoqing. So’ng disket tasvirli tugmachani bosing va faylga nom berib, saqlang, masalan zmejuka.cmx . Shundan so’ng “OK” tugmachasini bosing.

4. Belgilangan ilon tasvirini Esc tugmachasi yordamida yo’qating. Artistic Media jihoz ko’rsatkichini chapdan o’nga to’lqinsimon trayektoriya bo’yicha olib o’ting.

5. Ilonni dumoloq shaklga keltirish uchun, Spiral (Спираль) jihozi yordamida 2-3 qatlamli logarifmik spiral yasang.



Sachratish rejimi.
Bu rejimda Artistic Media jihosi bitta emas, balki bir nechta sohalar bilan ishlaydi. Bir necha sohalar birlashmasidan iborat ikki tasvir 4-rasmda keltirilgan..

Rasm 4. Sachratish rejimida qurilgan superchiziqlar.


Ko’chirib o’tish oynasi Artistic Media .

Superchiziqlarni chizish uchun ko’chirib o’tish oynasidan (rasm 5) foydalanamiz. Uni tasvirlash uchun Window > Dockers > Artistic Media (Оkно > Пристыkоаываемыеоkна > Сuперлиния) buyrug’ini bering. .



Rasm 5. Ko’chirib o’tish Artistic Media oynasi va uning elementlari.


Oddiy matnlar bilan ishlash.
Misol tariqasida oddiy matnlar bilan ishlashni keltiramiz.. Taxminiy menyu maketini , ya’ni taxminiy kafeni yaratamiz. Maket ko’rinishi 6-rasmda keltirilgan. Bu jarayon etapma-etap bajariladi.

1. CorelDRAW Ochilgan hujjatda yangi sahifa yaratamiz. Text jihozini olamiz. (Теkст), sahifaning yuqori qismida oddiy matn bo’lagini tuzing va Edit Text (matnni tahrirlash) oynasiga o’tamiz.

2. Ixtiyoriy simvolni olib, matnni yozing . Oxirida dialogli Edit Text oynasini berkitamiz.

Rasm 6. Menyu maketi.


Savollar.

1. Vektorli grafikada tasvir qanday yaratiladi?

2. COREL DRAW menyusi nechta punkdan iborat?

3. To’g’riburchakni va ellips yaratish jarayoni.

4. COREL DRAW da matnlar bilan ishlash.

5. COREL DRAW da qanday vazifalar bajarish mumkin.




MA’RUZA 11

WINDOWS MUHITIDA MATN MUHARRIRI. MICROSOFT WORD HUJJAT TAYYORLASH TEXNOLOGIYASI. WORD ART IMKONIYATLARIDAN FOYDALANISH. WORDDA JADVALLAR TASHKIL QILISH USULLARI.


Mavzuni o’rgatish texnologiyasi.


Talabalar soni :

25-50 ta.



Vaqt – 2 soat

O’quv mashg. ko’rinishi

Informatsion mavzu – Bildim, bilaman, bilishni istayman

Ma’ruza rejasi

      1. WORD programmasi imkoniyatlari bilan tanishish.

      2. WORD programmasida matnlar bilan ishlash imkoniyatlarini o’rganish.

      3. WORD programmasi imkoniyatlari bilan tanishish.

4. WORD programmasi yordamida jadvallar yaratish.

Oquv mashgulotining maqsadi:

WORD programmasi imkoniyatlari bilan tanishish, matnlar bilan ishlash imkoniyatlarini o’rganish va WORD programmasi yordamida jadvallar yaratish,

Kalit so’zlar

ВИД, ОKНО,СПРАВKА, ФОРМАТ, WORD ART, ФАYЛ va boshqalar.

Adabiyotlar ro’yhati

1. Р.С. Асадуллина Информатика: Учебное пособие-Kувасай,2000.

2.Х.З.Икрамова Информатика: Учебное пособие-Ташкент,2001.

3. Х.З.Икрамова Kонспект лекций по дисциплине «Информатика» -Ташкент,2000.

4. С.В.Симонович и др. Специальная информатика: Учебное пособие-Москва, 2000.



O’qituvchining vazifasi:

WORD programmasining hamma imkoniyatlari bilan tanishishtirish

O’qitish faoliyatining natijalari:

Talaba majbur:

1. WORD programmasini ishga tushirishni, matnlar bilan ishlashni, rasmlar bilan ishklashni o’rganishi



O’qitishning usuli va texnikasi

MA’RUZA – savol-javob, ma’lum qilib o’rganish, texnika, prezentasiya, insert, amaliy vazifalar,

O’qitish qurollari

Kompyuter, tizimli dasturlar, A32 formatli qog’oz.

O’qitish sharoiti

Kompyuterlar joylashgan auditoriya


Ma’ruzani texnologik kartasi


Etaplar, vaqt

Faoliyat tarkibi.

O’qituvchi

Talaba

1 etap. Kirish (10 min.)

1.Mavzu, maqsadni, o’quv mashg’ulotning mo’ljallangan natijani va uni o’tkazish rejasini e’lon qiladi . konspektni va darsni mustahkamlash uchun vazifa tarqatadilar.

2. WORD programmasi bilan ishlashni tushuntirish va barcha imkoniyatlari bilan tanishtiriladi.

3. Savol-javob o’tkazadilar


Eshitadilar

Yozadilar,

Javob beradilar


2 etap. Asosiy qism

(60 min.)



1.Talabalarga alohida vazifa beradilar

2. Savol-javob o’tkazadilar

3.Ko’rgazmali qurollardan, konspektdan foydalanib, ma’ruza o’qiydilar.


Muhokama qiladilar, savollarga javob berdilar.

O’z fikrlarini aytadilar



III etap

Xulosa


(10 min)

1. Xulosa qiladilar, natijalarni umumlashtiradilar, qatnashganlarni baholaydilar, aktiv talabalarni mukofatlaydilar.

2. Uyga, mustaqil ishlash uchun vazifa beradilar:o'tilgan mavzuga tegishli savollarga javob yozib kelish.



Eshitadila

yozadilar



Tayanch konspekt.


A. MATN MUHARRIRI MICROSOFT WORD IMKONIYATLARI.

WORD-Windowsning amaliy programmalaridan hisoblanib, matnli hujjatlarni tuzish, ko’zdan kechirish, tahrir qilish va chop etish uchun xizmat qiladi.

WORD- yordamida ixtiyoriy ko’rinishdagi hujjatni juda tez va yuqori sifatli tayorlash mumkin. Programmaning yana bir qulaylik tomoni shundan iboratki, unda bir nechta hujjatlar bilan ishlash, ya’ni ularni qo’shish, biridan ikkinchisiga kerakli joyni olib ko’chirich, matn yoniga tasvir tushirish, harflarni istalgan shaklda yetarlicha katta o’lchamda chop etish mumkin.

Shunga qaramasdan, WORD ham ayrim « kamchiliklar» dan xoli emas. Masalan, matematik ifodalar va kimyoviy formulalarni kiritishda katta qiyinchiliklar mavjud.

Kimyo, ximiya - moddalarning tuzilishi va oʻzgarishini oʻrganadigan fan. Kimyo boshqa fanlar qatori inson faoliyatining mahsuli sifatida vujudga kelib, tabiiy ehtiyojlarni qondirish, zaruriy mahsulotlar ishlab chiqarish, biridan ikkinchisini xrsil qilish va, nihoyat, turli hodisalar sirlarini bilish maqsadida roʻyobga chiqdi.
Bundan tashqari juda murakkab tarkibli poligrafik

( atlaslar, albomlar, jurnal muqovalari) mahsulotlarni tayorlashda foydalanish o’ng’ay emas.

Word ni ishga tushirish quyidagi yo’llar orqali amalga oshiriladi:





  1. Windows ishchi stolida tugmasini sichqoncha orqali ikki marta bosgan holda.

  2. ПUСK – Программы – Microsoft Word

  3. Tez ishga tushirish paneli orqali tugmasini sishqonchani bir marta bosgan holda

  4. Program Files – Microsoft Office – Microsoft Word

Programmadan chiqish quyidagi ixtiyoriy yo’llar orqali amalga oshiriladi:

  1. Sistemali menyu – Заkрыть

  2. tugmasi orqali

  3. Фаyл – Заkрыть

  4. Alt F4

Word ni ishga tushirgandan so’ng, uning oynasi ekranga chiqadi. Oyna elementlari quyidagilardan iborat:

  1. sarlavha satri;

  2. menyu satri (9 ta bo’lim );

  3. Standart asboblar paneli;

  4. Formatlash asboblar paneli;

  5. Gorizontal va vertikal lineykalar;

  6. Gorizontal va vertikal o’tkazgich chiziqlari;

  7. Ishchi maydon;
    Maydon - ochiq, meʼmoriy jihatdan tartibga keltirilgan, atrofi bino, inshootlar yoki daraxtlar bilan toʻsilgan keng satq. Toʻrtburchakli, temperaturapetsiyasimon. doirasimon, tuxumsimon (oval) va boshqa shakllarda yopiq yoki ochiq holda boʻladi.


  8. Rasm solish asboblar paneli;

  9. Holat satri.



Bu standart ko’rinishdan tashqari Вид bo’limi orqali oyna ko’rinishini, boshqa kerakli asboblar panelini ishga tushirish, mashtabni o’zgartirish, kolontitul qo’yish va h.k. ishlarni amalga oshirish mumkin. Menyuning Фаyл bo’limi orqali yangi fayl, mavjud faylni ochish, saqlash, yuborish, bosmaga berish, yopish va h.k. larni amalga oshirish mumkin.

Справkа bo’limi orqali esa sizga kerak bo’ladigan ma’lumotni rus tilida olishingiz mumkin.
B. WORD PROGRAMMASIDA MATNLAR BILAN ISHLASH IMKONIYATLARI.
Word programmasining matnlar bilan ishlash imkoniyati turli-tumandir. Buning uchun maxsus menyuning ФОРМАТ bo’limi buyruqlarini va formatlash asboblar paneli (панель инстрuментов форматирование) dan foydalanish mumkin. ФОРМАТ bo’limi quyidagi buyruqlarini o’z ichiga oladi:

Formatlash asboblar paneli orqali asosan shriftlar bilan ishlanadi va matnlar turgan o’rinni o’zgartirish mumkin.



WordArt tayyor yozuvlarning 30 hil kolleksiyasidir. Bu, matnni chiroyli, ajralib, ko’rsatib turishga hizmat qiladi. WordArt imkoniyatidan foydalanishingiz uchun tugmasini bosasiz va ekranga chiqgan kolleksiyalardan birini tanlab OK tugmasini bosasiz.



Ekranga chiqgan muloqot oynaga kerakli matnni terasiz, shriftlarini o’zgartirasiz va OK tugmasini bosasiz.


.

Tayyor bo’lgan matnni quyida keltirilgan asboblar paneli orqali imkoniyatlarini o’zgartirish mumkin.





C. MICROSOFT WORDNING GRAFIK IMKONIYATLARI. FORMULALAR BILAN ISHLASH.

Microsoft Wordning grafik imkoniyatlari rang-barangdir. Menyuning Вставkа → Рисuноk bo’limi orqali quyidagi imkoniyatlardan foydalanishimiz mumkin.



Yoki standart asboblar panelidagi tugmachasi orqali Рисование panelini ishga tushirib, bu erdagi mavjud imkoniyatlardan foydalanish mumkin.



Microsoft Wordning yana bir chiroyli imkoniyatlaridan biri, bu matematik ifodalarni yozish imkoniyatidir. Matematik ifodalarni yozish uchun maxsus ilova – Microsoft Equation dan foydalaniladi. Uni ishga tushirish uchun quyidagi ketma-ketlikni bajaramiz:

Вставkа → Объеkт. Ekranda programmalar ro’yxati - OLE serverlar paydo bo’ladi. Bu ro’yxat ichidan Microsoft Equationni belgilaymiz, OK ni bosamiz. Shundan so’ng ekranda quyidagi oyna paydo bo’ladi:

Bu oyna orqali bizga kerakli ma’lumotni belgilaymiz va uni to’ldiramiz.



D. MICROSOFT WORDDA JADVALLAR USTIDA ISHLASH IMKONIYATLARI.

Microsoft Wordda jadval yaratish usullari bir qancha:



  1. Jadvalni asboblar paneli orqali chizish(«Нарисовать таблиsu»);

  2. Qator va ustun elementlarini ko’rsatgan holda jadval qo’yish(«Вставить таблиsu»);

  3. Matnli axborotni jadvalga o’tkazish(«Преобразовать теkст в таблиsu»).

Buning uchun menyuning Таблиsа bo’limini ishga tushirish kifoya. Таблиsа bo’limi quyidagi buyruqlardan iborat:

Нарисовать таблиsu buyrug’ini tanlasak quyidagi asboblar paneli ekranga chiqadi:



Bu buyruqlar orqali qalam bilan chizish, o’chirish, chiziqlar qalinligini va turlarini ozgartirish, chegaralar rangini, fonini o’zgartirish, kataklar bilan bo’ladigan har hil buyruqlar, jadval ichidagi axborot bilan ishlash imkoniyati mavjuddir.



Nazorat savollari

  1. Wordda jadval yaratish jarayoni haqida gapirib bering.

  2. Avtoformat nima?

  3. Matnni jadval ko’rinishiga keltirish qanday amalga oshiriladi?

  4. Word matn muharririning qanday imkoniyatlari mavjud?

  5. Menyuning Фаyл va . Вид bo’limi imkoniyatlari.

  6. Kолонтитuл nima?

  7. Asboblar paneli haqida gapirib o’ting?

  8. Шрифт buyrug’i orqali nimalarni amalga oshirishimiz mumkin?

  9. Автотеkст nima?

  10. Formatlash asboblar paneli qanday elementlarga ega?

  11. Yonib-o’chib turadigan matnni qanday hosil qilish mumkin?

  12. Символ, примечание, kолонkи lar qanday qo’yiladi.

  13. Регистр nima uchun hizmat qiladi?

  14. WordArt nima? WordArt imkoniyatidan foydalanish qanday amalga oshiriladi?

  15. Word qanday grafik imkoniyatlarga ega?Avtofigura orqali qanday rasmlarni qo’yish mumkin?

  16. Qo’yilgan rasmlarni ikoniyatlarini o’zgartirish usullarini gapirib o’ting.

  17. Formuladan foydalanishimiz uchun, uni qanday ishga tushiramiz?

  18. Qanday formulalardan foydalanamiz?




Ma’ruza 12

MICROSOFT WORD PROGRAMMASI YORDAMIDA ELEKTRON HUJJAT YARATISH. POWER POINT programmasi bilan tanishish. SLAYDLAR USTIDA ISHLASH IMKONIYATLARI.


Mavzuni o’rgatish texnologiyasi.


Talabalar soni :

25-50 ta.



Vaqt – 2 soat

O’quv mashg’ulotining ko’rinishi

Informatsion mavzu – Bildim, bilaman, bilishni istayman

Ma’ruza rejasi

Elektron hujjat yaratish imkoniyatlaini o’rganish.

POWER POINT dasturida haqida qisqacha ma’lumotlar va amaliy ko’nikmalar

POWER POINT DASTURIDA TAQDLIMOTLAR YARATISH

POWER POINT dasturida namoyish materiali namoyishini boshlash.



Oquv mashgulotining maqsadi:

Elektron hujjat yaratish imkoniyatlaini o’rganish.

POWER POINT dasturida haqida qisqacha ma’lumotlar va amaliy ko’nikmalar

POWER POINT DASTURIDA TAQDLIMOTLAR YARATISH

POWER POINT dasturida namoyish materiali namoyishini boshlash.



Kalit so’zlar

ВИД, ОKНО,СПРАВKА, ФОРМАТ, ФАYЛ, POWER POINT va boshqalar.

Adabiyotlar ro’yhati

1. Р.С. Асадуллина Информатика: Учебное пособие-Kувасай,2000.

2.Х.З.Икрамова Информатика: Учебное пособие-Ташкент,2001.

3. Х.З.Икрамова Kонспект лекций по дисциплине «Информатика» -Ташкент,2000.

4. С.В.Симонович и др. Специальная информатика: Учебное пособие-Москва, 2000



O’qituvchining vazifasi:

POWER POINT programmasining hamma imkoniyatlari bilan tanishishtirish . Elektron hujjat yaratish imkoniyatlaini o’rgatish.

O’qitish faoliyatining natijalari:

Talaba majbur:

POWER POINT programmasining hamma imkoniyatlari bilan tanishishtirish . Elektron hujjat yaratish imkoniyatlaini o’rgatish.



O’qitishning usuli va texnikasi

MA’RUZA – savol-javob, ma’lum qilib o’rganish, texnika, prezentasiya, insert, amaliy vazifalar,

O’qitish qurollari

Kompyuter, tizimli dasturlar, A32 formatli qog’oz.

O’qitish sharoiti

Kompyuterlar joylashgan auditoriya


Ma’ruzani texnologik kartasi


Etaplar, vaqt

Faoliyat tarkibi.

O’qituvchi

Talaba

1 etap. Kirish (10 min.)

1.Mavzu, maqsadni, o’quv mashg’ulotning mo’ljallangan natijani va uni o’tkazish rejasini e’lon qiladi . konspektni va darsni mustahkamlash uchun vazifa tarqatadilar.

2. POWER POINT programmasi bilan ishlashni tushuntirish va barcha imkoniyatlari bilan tanishtiriladi.

3. Savol-javob o’tkazadilar


Eshitadilar

Yozadilar,

Javob beradilar


2 etap. Asosiy qism

(60 min.)



1.Talabalarga alohida vazifa beradilar

2. Savol-javob o’tkazadilar

3.Ko’rgazmali qurollardan, konspektdan foydalanib, ma’ruza o’qiydilar.


Muhokama qiladilar, savollarga javob beradilar O’z fikrlarini aytadilar

III etap

Xulosa


(10 min)

1. Xulosa qiladilar, natijalarni umumlashtiradilar, qatnashganlarni baholaydilar, aktiv talabalarni mukofatlaydilar.

2. Uyga, mustaqil ishlash uchun vazifa beradilar:o'tilgan mavzuga tegishli savollarga javob yozib kelish.



Eshitadila

yozadilar



Tayanch konspekt.



A. MICROSOFT WORD PROGRAMMASI YORDAMIDA ELEKTRON HUJJAT YARATISH.
Elektron hujjat yaratishimizdan oldin gipermurojaat, gipermatn, zakladka nima ekanligini aniqlab olaylik.

WWW (Web) tizimida ma’lumotlar gipermatnli hujjatlar shaklida olinadi. Gipermatn boshqa matnli hujjatlarga yo’l ko’rsatuvchi matndir. Bu esa boshqa matnlarga tezda o’tish imkonini beradi (bu matnlar qaysi mamlakatning serverida turishidan qat’iy nazar) Bu o’rinda aytib o’tish joizdirki, matnlar o’rnida rangli harakatdagi tasvirlarni, turli videokliplarni, grafik, audiolarga ham murojaat tashkil qilsa bo’lar ekan. Matndan tashqari boshqa shakldagi ma’lumotlarni ham beruvchi hujjatlar gipermedia hujjatlari deyiladi.

Matnlarda kalit so’zlar deb ataluvchi so’zlar orqali dunyoning ixtiyoriy burchagida INTERNET doirasida joylashgan ma’lumotlarga yoki kompyuterdagi mavjud fayllarga, yoki fayl ichidagi o’zaro murojaat qilish va u orqali ma’lumotlarni topish gipermurojaat deb ataladi.

Ajratilgan so’zlar va frazalar – gipermatn aloqalari, qisqacha giperaloqalar deb yuritiladi. Bu giperaloqalar orqali boshqa hujjatlarga murojaat qilib, unda yangi giperaloqalarni yaratish mumkin.



Zakladka (“taxlash”, “joylashtirish” ma’nosini anglatadi) – matnning, jadvalning, rasmning qandaydir qismiga nomlangan ko’rsatkich yoki hujjat ichidagi o’rni.

Demak, gipermurojaatlarni asosiy vazifasi sizga kerakli bo’lgan axborotlarni tez topishdir.

Gipermurojaatni ishga tushirish yo’llari quyidagicha:


  1. Menyuning Вставkа → Гиперссылkа buyrug’i;

  2. Standart asboblar paneli → Гиперссылkа tugmasi;

  3. Konteksli menyu → Гиперссылkа buyrug’i.

Gipermurojaat orqali axborotimizni fayl,veb-sahifa bilan, hujjat ichidagi belgilangan joy bilan, yangi hujjat bilan, elektron quti bilan bog’lashimiz mumkin.

Yuqoridagi bog’lanishlardan murakkabrog’i hujjat ichidagi belgilangan joy bilan bog’lanishdir. Bunda bog’lanish yuqoridan pastga va pastdan yuqoriga bo’ladi. Bog’lanishlar strukturasini quyidagi oynada ko’rib turibsiz.



B. POWER POINT DASTURIDA TAQDLIMOTLAR YARATISH.
POWER POINT dasturi universal,imkoniyatlari keng bo’lgan,ko’rgazmali grafika amaliy dasturlari sirasiga kiradiva matn,rasm,chizma, grafiklar,animatsiya effektlari,ovoz,vidiorolik va boshqalardan tashkil topgan slaydlarni yaratish imkonini beradi.

Слайд- ma’lum bir o’lchamga ega bo’lgan muloqot varaqlari hisoblanadi.Unda biror maqsad bilan yaratilayotgan namoyish elementlari joylanadi.

Slaydlar ketma-ketligidan iborat tayyor ko’rgazmani kompyuter

ekranida,vidiomonitorda,katta ekranda namoyish qilish mumkin.Ko’rgazmani tashkil qilish-slaydlar

ketma-ketligini loyihalash va jihozlash mumkin.

POWER POINT dasturi MICROSOFT firmasining WINDOWS qobig’i ostida yatilgan bo’lib,ushbu

dastur prezentatsiyalar (taqdimot qilish,ya’ni tanishtirish) bilan ishlash uchun eng qulay bo’lgan dasturiy vositalardan biridir.Dasturdagi asosiy tushunchalar bu -slayd va prezentatsiya tushunchalaridir

POWER POINT dasturini ishga tushurish. Bu dasturni ishga tushirishni WINDOWS ish stolidan boshlash zarur.Ish stolidagi quyidagi buyruqlarni bajarish orqali dastur ishga tushiriladi:
«Pusk» ----«Programmi» ------ «Microsoft POWER POINT»

POWER POINT ishga tushirilganda taqdimot yaratish muloqot darchasini ko’rish mumkin.

Prezentatsiya (lot. praesentatio - taqdim etish), taqdimot - yangidan yaratilgan, tuzilgan muayyan narsaning rasmiy taqdim etilishi (mas, yangi jurnalning P.si).






  • Мастер автосодержаниея(Avtomundarija ustasi) – ma’ruzachi ismi,familiyasi, mavsu nomi, taqdimot turi,uslubi,rangli chizmasini kirinib,bir necha slayddan iborat bo’lgan tayyor taqdimotni chiqaradi.

  • Шаблон презентация”(Taqdimot qoliblari) – taqdimotni jihozlash turini tanlash va ularnu ish olib boorish imkonini beradi.

  • PПустую презентацию (Bo’sh taqdimotni ) – mustaqil ravishda taqdimot tuzish imkonini beradi.

  • Открыть презентацию (Taqdimotlarni ochish) – kompyuter xonirasida va diskda mavjud bo’lgan ko’rgazmali fayllarni ochish.


C. POWER POINT dasturida namoyish materiali namoyishini boshlash. .
Namoyish materiallari tayyor bo’lgandan keyin uning namoyishini boshlash uchun Показ слайдов bo’limidan Nachat pokaz bo’limini tanlash yoki klaviaturadan F5 tugmasini bosish lozim. Bunda namoyish materiali namoyishi har doim birinchi tartib raqamli slayddan boshlanadi.namoyish materiallari namoyishini boshqa tartib raqamli slayllan boshlash uchun kerakli slayd tanlab olinib POWER POINT darchasining chap pastki burchagidagi (Показ слайдов с текущего) tugmasi yoki SHIFT F5 (bir vaqtda) tugmalari bosiladi.

Namoyish materiallari namoyishi boshlangandan keyin slaydlar ko’rinishi to’liq ekranni qoplagan holda asboblar paneli va boshqa tugmalar ko’rinmay qoladi. Slayd,ob’ekt va matnlarga tadbiq etilgan effektlar ketma-ketligi bo’yicha amalga oshiriladi.Bunda keyingi slaydga yoki effektga o’tish uchun klaviaturadan ENTER yoki SPACE (probel) tugmalari bosiladi. Bitta slayd yoki effekt orqaga qaytish uchun BACKSPACE tugmasini bocish kerak.

Namoyish materiallari namoyishi ko’rinishidan chiqish uchun ESC tugmasi yoki sichqonchaning o’ng tugmasi bosiladi va darcha hosil bo’lgahdan keyin Zavershit pokaz slaydov bo’limi tanlanadi.

Namoyish materiallari bajarish jarayoni davomida qo’shimcha ma’lumotlar yozish,ma’lumotlarni belgilab olishni, sichqoncha o’ng tugmasini bosilganda hosil bo’ladigan darcha yordamida amalga oshirish mumkin.Sichqoncha o’ng tugmachasi bosilganda hosil bo’lgan darchadan Указатель bo’limi tanlanadi.Bu bo’limda Ручка yoki Фломастер lardan foydalaniladi.Ikkinchi marta sichqoncha o’ng tugmachasi bosiladi va Указатель bolimidan Выделение tanlanib,Цвет чернил

yordamida rang o’rnatiladi.




Nazorat savollari

  1. Quyidagi tushunchalarga ta’rif bering: gipermurojaat, gipermatn, zakladka.

  2. Gipermurojaatni ishga tushirish yo’llarini aytib bering?

  3. Gipermurojaatni qanday hujjatlar bilan amalga oshirish mumkin?

  4. Tashqi gipermurojaat qanday amalga oshiriladi?

  5. POWER POINT dasturini yuklash.

  6. POWER POINT dasturining necha xil ish rejimi bor,ularning har birini tavsiflab bering.

  7. Taqdimot yaratish qanday amalga oshiriladi.

  8. Yaranilgan taqdimotlarni saqlash qanday bajariladi.

  9. Taqdimotlarni tahrirlash qahday amalga oshiriladi.

  10. Yangi slayd qanday yaratiladi.

  11. Slaydlarni bezash ishlarini amalga oshirishda qaysi tugmachalardan foydalanamiz.

  12. Slaydga matn kirinishni tavsiflab bering

  13. Taqdimotga rasm qo’yish yoki rasmni boshqa taqdimotdan olib qo’yish.

  14. Bir slayddan ikkinchi slaydga o’tishning usullarini tushuntitihg.

  15. Avtomatik ravishda slaydlarni almashtirish uchun nima qilish kerak.

  16. Taqdimotga jadvallar qo’yish qanday amalga oshiriladi.

  17. Struktura rejimida qanday ishlarni bajarish mumkin.

  18. Diagrammalar qo’ysh jarayonini aytib o’ting.

  19. Slaydlarning rangli chizmasi orqali fon va matn ranglarini o’zgartiring.

  20. POWER POINT dasturida rasm chizish qanday amalga oshiriladi.



Ma’ruza 13.

POWER POINT dasturida animatsiya effektlaridan foydalanish.


Talabalar soni :

25-50 ta.



Vaqt – 2 soat

O’quv mashg’ulotining ko’rinishi

Informatsion mavzu – Bildim, bilaman, bilishni istayman

Ma’ruza rejasi

1. Animatsion effektlardan qanday va qayrda foydalaniladi.

2.Matnli slaydlar animatsiyasi nima vazifani bajaradi.

3.Animatsiya parametrlari qanday o’rnatiladi.

4. .Animatsion effektlarda ishlash uchun qanday ishlar bajariladi.

5.POWER POINT diagrammalari bilan ishlash slaydlarini yarating.

6. Boshqa taqdimotlarga slayd diagrammalarini qanday ko’chiriladi



Oquv mashgulotining maqsadi:

1.Animatsion effektlardan foydalanish.

2.Matnli slaydlar animatsiyasi vazifasini o’rganish.

3.Animatsiya parametrlarining o’rnatishni, animatsion effektlarda ishlash.

5.POWER POINT diagrammalari bilan ishlash slaydlarini yaratish.

6. Boshqa taqdimotlarga slayd diagrammalarini ko’chirish.


Kalit so’zlar

ВИД, ОKНО,СПРАВKА, ФОРМАТ, ФАYЛ, POWER POINT va boshqalar.

Adabiyotlar ro’yhati

1. Р.С. Асадуллина Информатика: Учебное пособие-Kувасай,2000.

2.Х.З.Икрамова Информатика: Учебное пособие-Ташкент,2001.

3. Х.З.Икрамова Kонспект лекций по дисциплине «Информатика» -Ташкент,2000.

4. С.В.Симонович и др. Специальная информатика: Учебное пособие-Москва, 2000



O’qituvchining vazifasi:

Animatsion effektlardan foydalanishni,matnli slaydlar animatsiyasi vazifasini

o’rgatish, animatsiya parametrlarining o’rnatishni, animatsion effektlarda

Ishlashni tushuntirish, POWER POINT diagrammalari bilan ishlash

slaydlarini yaratishni, boshqa taqdimotlarga slayd diagrammalarini ko’chirishni tushuntirish.



O’qitish faoliyatining natijalari:

Talaba majbur:

1. Animatsion effektlardan foydalanishni,

2.Matnli slaydlar animatsiyasi vazifasini o’rganish.

3.Animatsiya parametrlarining o’rnatishni, animatsion effektlarda ishlash.

5.POWER POINT diagrammalari bilan ishlash slaydlarini yaratish.

6. Boshqa taqdimotlarga slayd diagrammalarini ko’chirish.



O’qitishning usuli va texnikasi

MA’RUZA – savol-javob, ma’lum qilib o’rganish, texnika, prezentasiya, insert, amaliy vazifalar,

O’qitish qurollari

Kompyuter, tizimli dasturlar, A32 formatli qog’oz.

O’qitish sharoiti

Kompyuterlar joylashgan auditoriya

Ma’ruzani texnologik kartasi

Etaplar, vaqt

Faoliyat tarkibi.

O’qituvchi

Talaba

1 etap. Kirish (10 min.)

1.Mavzu, maqsadni, o’quv mashg’ulotning mo’ljallangan natijani va uni o’tkazish rejasini e’lon qiladi . konspektni va darsni mustahkamlash uchun vazifa tarqatadilar.

2. Animatsion effektlardan foydalanishni,matnli slaydlar animatsiyasi vazifasini o’rgatishni, animatsiya parametrlarining o’rnatishni, animatsion effektlarda

Ishlashni , POWER POINT diagrammalari bilan ishlashni, slaydlarini yaratishni, boshqa taqdimotlarga slayd diagrammalarini ko’chirishni tushuntiriladi..

3. Savol-javob o’tkazadilar



Eshitadilar

Yozadilar,

Javob beradilar


2 etap. Asosiy qism

(60 min.)



1.Talabalarga alohida vazifa beradilar

2. Savol-javob o’tkazadilar

3.Ko’rgazmali qurollardan, konspektdan foydalanib, ma’ruza o’qiydilar.


Muhokama qiladilar, savollarga javob beradilar O’z fikrlarini aytadilar

III etap

Xulosa


(10 min)

1. Xulosa qiladilar, natijalarni umumlashtiradilar, qatnashganlarni baholaydilar, aktiv talabalarni mukofatlaydilar.

2. Uyga, mustaqil ishlash uchun vazifa beradilar:o'tilgan mavzuga tegishli savollarga javob yozib kelish.



Eshitadila

yozadilar



TAYANCH KONSPEKT

Animatsiya – bu ob’tektlar,kameralar,yorug’lik manbalarining o’zaro joyini almashtirish yoki ularning parametrlarini vaqt bo’yicha o’zgarishiga ega bo’lgan vazifa yoki topshiriqdir.animatsion grafika o’zida rang,tasvir va illyustratif grafika (mashinaviy tasvirlar,illyustratif matnlar,chizmalar,eskizlar va boshqalar) bilan ishlay olish imkoniyatiga ega.

Animatsion effektlarni qo’llash uchun bichimlash uskunalari panelidan foydalanish mumkin.”Эффект анимации”(Animatsiya effektlari) uskunalar paneli quydagi ko’rinishda.

Animatsion effekt ishlash uchun :



  • animatsion effekt qo’llanilishi kerak bo’lgan ob’ekt belgilanib olinadi;

  • tanlangan animatsion effekt tugmacha (piktogrammasi) bosiladi.Masalan:Kamera effekti . Namoyish slaydining tasvirini ta’minlaydi.





Diagrammalarni qo’yish uchun zarur bo’lgan slaydlar umumiy ko’rinishdagi diagrammalar bian islash slaydlari belgilanadi. Btlgilangah tugmachani boshish va kerakli ko’rinishdagi diagrammani tanlash kerak.Parametrlarni o’rnatib hamda qiymatlarini keraklicha o’zgartirish mumkin.

Diagramma kattaligini o’zgartirib va kerakli joyga qo’yiladi.




Nazorat savollari.

1.Animatsion effektlardan qanday va qayrda foydalaniladi.

2.Matnli slaydlar animatsiyasi nima vazifani bajaradi.

3.Animatsiya parametrlari qanday o’rnatiladi.

4. .Animatsion effektlarda ishlash uchun qanday ishlar bajariladi.

5.POWER POINT diagrammalari bilan ishlash slaydlarini yarating.

6. Boshqa taqdimotlarga slayd diagrammalarini qanday ko’chiriladi.

7. POWER POINT da diagrammalar bilan ishlashda slaydlarni parametrlarini qo’yib ularni o’zgartirish.

8.POWER POINT dasturida diagramma slaydlarini chop etish.



Ma’ruza 14.

Elektron jadval bilan ishlaydigan dastur. MICROSOFT EXCELda jadval tuzish jarayoni. Formatlash. Avtoformat.


Mavzuni o’rgatish texnologiyasi.


Talabalar soni :

25-50 ta.



Vaqt – 2 soat

O’quv mashg’ulotining ko’rinishi

Informatsion mavzu – Bildim, bilaman, bilishni istayman

Ma’ruza rejasi

  1. Excelni ishga tushirish, uni menyu bo’limlari vazifasi va oynasi elementlari

  2. Klaviaturadan foydalaniladigan asosiy tugmalar vazifasi .

  3. Excel ning nisbiy va absolyut kataklarini ifodalash.

  4. Excelda jadvalni formatlash va avtoformatlash jarayoni qanday bajariladi?

  5. Excelda saralash va filtrlash jarayoni qanday amalga oshiriladi?

Oquv mashgulotining maqsadi:

Excel dasturi va uning imkoniyatlari bilan tanishish.

Kalit so’zlar

MASTЕR FUNKTSIYА, MASTЕR FUNKTSIYА, Finish, Absоlyut adrеsl

Adabiyotlar ro’yhati

1. Р.С. Асадуллина Информатика: Учебное пособие-Kувасай,2000.

2.Х.З.Икрамова Информатика: Учебное пособие-Ташкент,2001.

3. Х.З.Икрамова Kонспект лекций по дисциплине «Информатика» -Ташкент,2000.

4. С.В.Симонович и др. Специальная информатика: Учебное пособие-Москва, 2000



O’qituvchining vazifasi:

Excel dasturi va uning imkoniyatlari bilan tanishtirish.

O’qitish faoliyatining natijalari:

Talaba majbur:

  1. Excelni ishga tushirish, uni menyu bo’limlari vazifasi va oynasi elementlari bilishi

  2. Klaviaturadan foydalaniladigan asosiy tugmalar bilan ishlashni .

  3. Excel ning nisbiy va absolyut kataklarini ifodalashni, formatlash va avtoformatlash jarayoni , saralash va filtrlash jarayoni amalga oshirishni,

O’qitishning usuli va texnikasi

MA’RUZA – savol-javob, ma’lum qilib o’rganish, texnika, prezentasiya, insert, amaliy vazifalar,

O’qitish qurollari

Kompyuter, tizimli dasturlar, A32 formatli qog’oz.

O’qitish sharoiti

Kompyuterlar joylashgan auditoriya



Ma’ruzani texnologik kartasi


Etaplar, vaqt

Faoliyat tarkibi.

O’qituvchi

Talaba

1 etap. Kirish (10 min.)

1.Mavzu, maqsadni, o’quv mashg’ulotning mo’ljallangan natijani va uni o’tkazish rejasini e’lon qiladi . konspektni va darsni mustahkamlash uchun vazifa tarqatadilar.

2. VID, ОKNО,SPRAVKA bo’limlarini o’rgatiladi.

4. Klaviatura imkoniyatlaridan foydalanishni, menyuning FAYL bo’limi bilan ishlash tushuntiriladi.

3. Savol-javob o’tkazadilar



Eshitadilar

Yozadilar,

Javob beradilar


2 etap. Asosiy qism

(60 min.)



1.Talabalarga alohida vazifa beradilar

2. Savol-javob o’tkazadilar

3.Ko’rgazmali qurollardan, konspektdan foydalanib, ma’ruza o’qiydilar.


Muhokama qiladilar, savollarga javob beradilar O’z fikrlarini aytadilar

III etap

Xulosa


(10 min)

1. Xulosa qiladilar, natijalarni umumlashtiradilar, qatnashganlarni baholaydilar, aktiv talabalarni mukofatlaydilar.

2. Uyga, mustaqil ishlash uchun vazifa beradilar:o'tilgan mavzuga tegishli savollarga javob yozib kelish.



Eshitadila

yozadilar


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Download 0.88 Mb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa


Tashkent Arxitektura qurilish instituti

Download 0.88 Mb.