JALOLIDDIN RUMIY (1207-1273)




Download 457 Kb.
bet5/63
Sana15.03.2017
Hajmi457 Kb.
#157
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63

K O‘ Sh M A


Xalq adabiyoti nazm shakllaridan biri. Asosan 11 hijoli, bandlari to‘rt misrali, eng oz uch, eng ko‘p 6, gohida undan ortiq to‘rtlik bo‘ladi. Ko‘shmalar mazmuniga qarab turlicha nomlanishi mumkin. Tabiat va inson go‘zalligidan bahs etganlari go‘zalleme, yigitlik mardlik, urush mavzusi bo‘lsa ko‘chaklama, o‘lim haqidagi ayit, bir kimsa yoki guruhning yomon tomonlarini ko‘rsatgani tashlama. Ko‘p uchraydigan qofiya shakllari.

________ a _________ a __________ x

________ a _________ b __________ b

________ b _________ a __________ x

________ a _________ b __________ b

Ko‘shmalar ohang uslubiga ko‘ra, Ajam, Anqara, Kerem, Sivrihisar ko‘shmalari nomlari bilan atalishi mumkin. Tuzilishiga ko‘ra ko‘shmalar duz, yedekli, musammat, ayakli zanjirband ayakli, zinjirleme kabi turlarga bo‘linadi.

Musammat ko‘shmaning ilk bandidagi birinchi va ikkinchi baytlarida besh hijoli ziyoda bog‘lovchi so‘z bo‘ladi.

Ey banim jononim, jon ichra jonim

Sho‘x navjuvonim o‘lma bevafo

Rahmayla bana

Men sana qurban kel kes gardanim

To‘k yerlarga qonim faqat bo‘l oshino

Bo‘lma bevafo

Ko‘shma so‘zi “qo‘shoq” fe’lidan. Prof. Fuad Ko‘pruli qo‘shmani “so‘zga kuy bog‘lamoq va moslamoq” deydi.



K O‘ Sh M A

Go‘zal ko‘zlarini sevdigim dilbar

Kel bizim ellarni kez, karam ayla

Go‘la qo‘llaring var, kezar qalamla

Ol meni daftara yoz, karam ayla

Yiroqtir yo‘llarim, adashdim keldim

Totlidir tillaring, aylandim keldim

Vafolim bo‘ynuna, endi men o‘ldim

Mozor ko‘ksinga qaz, karam ayla


Katalog: ata -> dil

Download 457 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63




Download 457 Kb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



JALOLIDDIN RUMIY (1207-1273)

Download 457 Kb.