• Himoyaga ruhsat
  • XFX bo’yicha
  • Himoyaga ruhsat




    Download 0.55 Mb.
    bet1/8
    Sana21.03.2017
    Hajmi0.55 Mb.
      1   2   3   4   5   6   7   8

    O’ZBEKSITON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI

    DAVLAT QO’MITASI

    TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

    Himoyaga ruhsat


    Kafedra mudiri

    ________________

    20___yil «____» ___________

    “ALOQA OPERATORLAR VA INTERNET PROVAYDERLARI FAOLIYATIDA SUG’URTA MUNOSABATLARINI RIVOJLANTIRISH”

    mavzuida

    BITIRUV MALAKAVIY ISHI




    Bitiruvchi

    __________________

    imzo

    Xonto’rayev F.T

    f.i.sh.

    Rahbar

    __________________

    Imzo

    Karimova Sh.T

    f.i.sh.

    Taqrizchi

    __________________

    imzo

    f.i.sh.

    XFX bo’yicha


    maslahatchi

    _________________

    imzo

    Qodirov F. M

    f.i.sh.

    Toshkent – 2013 yil

    O’ZBEKISTON ALOQA, AXBOROTLASHTIRIS VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO’MITASI

    TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

    IQTISOD VA BOSHQARUV fakulteti

    Iqtisod kafedrasi

    Yo’nalishi 5340100 Iqtisodiyot (Aloqa va axborotlashtirish)

    TASDIQLAYMAN

    Kafedra mudiri

    20__ y « »

    Talaba Xonto’rayev Farruh Tovfuqjon o’g’lining

    “Aloqa operatorlari va internet provayderlari faoliyatida sug’urta

    munosabatlarini rivojlantirish”

    mavzusidagi malakaviy bitiruv ishiga

    T O P SH I R I Q



    1. Mavzu universitetning 2013 yil « 7 » dekabrdagi 1304 – 06 – sonli buyruq bilan tasdiqlangan.

    2. Ishni himoyaga topshirish muddati: 18.06.2013

    3. Ishga oid dastlabki ma’lumotlar: O’zbekiston Respublikasi Qonunlari, O’zbekiston Respublikasi Prezidenti buyruq va farmoyishlari, iqtisodiy axborotlarni tahlil qilish usullari, ilmiy adabiyotlar, internet saytlar

    4. Hisobolash–tushuntirish yozmalar mazmuni (ishlab chiqiladigan masalalar ro’yxati): Milliy sug’urta bozorida sug’urta munosabatlarini tashkil etish asoslari, Aloqa operatorlari va internet provayderlar faoliyatida sug’urta munosabatlarini rivojlantirish istiqbollari, aloqa operatorlari va internet provayderlari faoliyatida sug’urta munosabatlarining hozirgi holati tahlili, Hayot faoliyati xavfsizligi.
      Adabiyot (arab. - adab so‘zining ko‘pligi) - 1. Fan va amaliyotning biror sohasidagi yutuqlarni umumlashtiruvchi asarlar majmui (texnikaviy A., qishloq xo‘jaligi A.i, siyosiy A. va boshqalar). 2. San’atning bir turi (badiiy A. deb ham ataladi)


    5. Grafik material ro’yxati: Sug’urta to’lovlari va mukofotlarining o’sish dinamikasi, Sug’urta mukofotlarining zararlilik darajasi tahlili, ixtiyoriy va majburiy sug’urta yo’nalishi bo’yicha sug’urta mukofotlari,

    6. Topshiriq berilgan sana: 24 dekabr 2012 yil.

    Rahbar

    imzo

    Topshiriq oldim

    imzo

    7. Ishning ayrim bo’limlari bo’yicha maslahatchilar:

    Bo’lim nomi

    Maslahatchi


    Imzo, sana

    Topshiriq

    berildi

    Topshiriq

    olindi

    1. Bob.

    2. Bob.

    3. Bob.

    4. Bob

    Karimova Sh.T

    Karimova Sh.T

    Karimova Sh.T

    Qodirov F.M

    24.12.2012

    04.02.2012

    22.04.2012

    18.05.2012

    24.12.2012

    04.02.2012

    22.04.2012

    18.05.2012

    8. Ishni bajarish grafigi

    T/r

    Ish bolimlari nomi

    Bajarish muddati

    Rahbar (maslahatchi) imzosi

    1.

    Milliy sug’urta bozorida sug‘urta munosabatlarini tashkil etish asoslari


    04.02.2012




    2.

    Aloqa operatorlari va internet provayderlari faoliyatida sug’urta munosabatlarining hozirgi holati tahlili

    25.04.2012




    3.

    Aloqa operatorlari va internet provayderlar faoliyatida sug’urta munosabatlarini rivojlantirish istiqbollari

    13.05.2012




    4.

    Hayot faoliyati xavfsizligi

    25.05.2012




    Bitiruvchi __________________ 20__ yil «_____»___________

    imzo

    Rahbar ___________________ 20__ yil «_____»___________

    imzo

    Ushbu bitiruv malakaviy ishda sugurtaning mohiyati, sugurta bozorining hozirgi holati tahlili, aloqa operatorlari va internet provayderlari faoliyatining oziga xos xususiyatlari va ularning manfaatlarini sugurtalash zarurligi, aloqa operatorlari va internet provayderlari foydalanayotgan sugurta turlarining tahlili, AKT sohasini sugurtalashda xorij tajribasi korib chiqilgan. Aloqa operator va internet provayderlari faoliyatida sug’urta munosabatlarini rivojlantirish bo’yicha amaliy tavsiyalar berilgan.

    В данной выпускной квалификационной работе рассматривается смысл страхования, состояние рынка – страхование на данный момент, своего рода качество деятельности операторов связи и интернет провайдеров и необходимость страхование их имущества, а также анализ используемых видов страхование в операторах связи и интернет провайдеров, международный опыт в страхование. Предлагается практические предложения по разработке страховой деятельности между операторами связи и интернет провайдерами.

    In this final qualifying work, the meaning of Insurance, the state of the market - insurance at the moment, a kind of quality of telecommunication operators and Internet service providers and other property insurance benefits and also the analysis used by insurance carriers and Internet service providers, international insurance experience of the ICT sector are observed. Practical suggestions for developing of insurance activity between telecommunication operators and Internet service providers are offered.

    MUNDARIJA

    KIRISH………………………………………………………………………...

    5

    I. MILLIY SUG‘URTA BOZORIDA SUG‘URTA MUNOSABATLARINI TASHKIL ETISH ASOSLARI

    1.1.

    Sug‘urta munosabatlarining milliy iqtisodiyotdagi

    o‘rni va ahamiyati………………………………………………………



    10

    1.2.

    Aloqa operatorlari va internet provayderlar faoliyatining o‘ziga xos xususiyatlari va ularning manfaatlarini sug‘urtalash zarurligi…………

    21

    II. ALOQA OPERATORLARI VA INTERNET PROVAYDERLARI FAOLIYATIDA SUG‘URTA MUNOSABATLARINING HOZIRGI

    HOLATI TAHLILI

    2.1.

    Milliy sug‘urta bozorining hozirgi holati tahlili………………………..

    33

    2.2.

    Aloqa operatorlari va internet provayderlari foydalanayotgan sug‘urta turlarining tahlili…………………………………………….

    45

    III. ALOQA OPERATORLARI VA INTERNET PROVAYDERLAR FAOLIYATIDA SUG‘URTA MUNOSABATLARINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

    3.1.

    Rivojlangan chet davlatlarda sug‘urta munosabatlarini

    tashkil etilishi…………………………………………………………..



    56

    3.2.

    Aloqa operatorlari va internet provayderlar faoliyatida sug‘urta munosabatlarini rivojlantirishni ustivor yo‘nalishlari…………………..

    70

    IV. HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI




    4.1.

    Ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik normalari………………….

    74

    4.2.

    Aholi va hududlarni texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarda muhofaza qilish…………………………………………………………

    78

    XULOSA……………………………………………………………………….

    84

    FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI……………………….

    86

    ILOVA…………………………………………………………………………

    89


    KIRISH
    Bitiruv malakaviy ishi mavzusining dolzarbligi. Mamlakatimiz mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab ulkan iqisodiy islohotlar amalga oshirilda. Mazkur islohotlar hozirgi kunda o‘z samarasini berib kelmoqda. Prezidentimiz tomonidan ishlab chiqilgan islohotlarning “O‘zbek modeli” ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyotini shakllantirishni ko‘zda tutadi. Xususan korxonalar davlat tasarrufidan chiqarilib xususiylashtirilmoqda hamda xususiy mulkchilikka keng yo‘l ochilmoqda va iqtisodiy sohada mustahkam qonunchilik bazasi yaratilmoqda. Ularning barchasi iqtisodiyotimizni yanada liberallashtirish va modelnizatsiya qilishda mustahkam huquqiy asos bo‘lib xizmat qilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov: “Butunlay yangicha, erkin bozor iqtisodiyotiga o‘tish, tarkibiy o‘zgarishlar, modernizatsiya, xususiylashtirish va liberallashtirish maqsadlari sari, xususiy mulkning mavqeini oshirishga qaratilgan qat’iy islohotlarni olib borish1” kerakligi aytgan. Bundan tashqari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov ta’kidlaganidek, “Bugungi kunning eng dolzarb muammosi – bu ...
    Islom Abdugʻaniyevich Karimov (1938-yil 30-yanvar, Samarqand shahri - 2016-yil 2-sentabr, Toshkent shahri) - davlat va siyosat arbobi, Oʻzbekiston Respublikasining birinchi prezidenti. Oʻzbekiston Qahramoni (1994).
    jahon moliyaviy inqirozi, uning ta’siri va salbiy oqibatlari, yuzaga kelayotgan vaziyatdan chiqish yo‘llarini izlashdan iborat2... Jahon moliyaviy inqirozining har bir mamlakatga ta’siri, undan ko‘riladigan zararning darajasi va ko‘lami birinchi navbatda shu davlatning moliyaviy-iqtisodiy va bank tizimlarining nechog‘lik barqaror va ishonchli ekaniga, ularning himoya mexanizmlari qanchalik kuchli ekaniga bog‘liqligini isbotlashga hojat yo‘q...”3. O‘z navbatida xususiy mulkning himoyasini mustahkamlashimiz, xususiy mulkdor qonuniy yo‘l bilan qo‘lga kiritgan o‘z mulkining daxlsizligiga also shubha qilmasligini ta’minlaydigan ishonchli kafolatlar tizmini yaratishimiz zarur. Ushbu tizimni yaratilishida sug‘urta munosabatlarining ham alohida o‘rni mavjud.

    Mamlakatimizda iqtisodiyot tarmoqlarining barqaror rivojlanishida va ularni moliyaviy faoliyatida ko‘rilishi ehtimol bo‘lgan risklardan himoyalashda sug‘urta tizimi katta ahamiyatga ega bo‘lgan soha sanaladi.

    Keyingi paytlarda sug‘urta munosabatlarini rivojlantirishda bir qator islohotlar amalga oshirildi. Jumladan ushbu sohaning qonunchilik bazasi yaratildi va u yildan yilga takomillashib bormoqda. Asosiy qonun hujjat bo‘lib “Sug‘urta faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni hisoblanadi. Bundan tashqari mamlakatimizda sug‘urta korxonalarini tuzish, tashkil qilish yo‘llari, vazifalari belgilab berilmoqda. Sug‘urta korxonalar tomonidan turli ko‘rinishdagi sug‘urta xizmatlari taklif qilinmoqda.

    Bugungi kunda axborot kommunikatsiya sohasini yildan – yilga rivojlanib bormoqda. Aloqa va axborotlashtirish sohasini tubdan takomillashtirish va boshqaruv darajasini oshirish maqsadida 2012 yil 16 oktabrda O‘zbekiston Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiyalari davlat qo‘mitasini tashkil etish to‘g‘risida”gi PF – 4475 sonli farmoni qabul qilindi. Ushbu farmondan ko‘zlangan maqsad aloqa va axborotlashtirish sohasini tubdan takomillashtirish, sohada va iqtisodiyot tarmoqlarida axborot va telekommunikatsiya texnologiyalarini jahon standartlari darajasida rivojlantirish va joriy etishdir. O‘zbekiston Respublikasi Preziedenti Islom Karimov 2012-yilda mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari hamda 2013-yilga mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan Vazirlar Mahkamasining majlisidagi ma’ruzasida quyidagilar aytib o‘tildi:

    “Axborot-kommunikatsiya va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi chora-tadbirlar va loyihalarni jadal amalga oshirish tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda.

    Vazir (arab. - yuk koʻtaruvchi) - oʻrta asrlarda Yaqin va Oʻrta Sharq davlatlarida, shu jumladan Oʻrta Osiyo xonliklarida hukumat idorasi yoki kengashi (devon) boshligʻi. V. lar vaziri aʼzam rahbarligida davlatni idora etish vazifalari bilan shugʻullangan. V.
    Biz o‘zimizga shuni aniq tasavvur etishimiz kerakki, iqtisodiyotning barcha sohalariga, kundalik hayotimizga zamonaviy axborot-kommunikatsiya tizimlarini keng joriy etish bo‘yicha tub va ijobiy ma’nodagi portlash effektini beradigan o‘zgarishlarni amalga oshirmasdan turib, istiqboldagi maqsadlarimizga erishish qiyin bo‘ladi. Biz qisqa vaqt mobaynida nafaqat axborot xizmatlari ko‘rsatishning ko‘plab turlari bo‘yicha mavjud kamchiliklarni bartaraf etishimiz, balki axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish borasida yuksak darajaga erishgan ilg‘or mamlakatlar safiga qo‘shilishimiz zarur.

    Yangi tashkil etilgan Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qo‘mitasi, bu sohada asosiy muvofiqlashtiruvchi organ sifatida, o‘tgan yilda qabul qilingan Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy qilish va yanada rivojlantirish dasturi bajarilishini qat’iy nazoratga olishi, uning ijrosi natijalari to‘g‘risida Hukumatga muntazam ravishda axborot berib borishi zarur.

    Dastur - 1) biron-bir faoliyat, ishning mazmuni va rejasi; 2) siyosiy partiyalar, tashkilotlar, alohida arboblar faoliyatining asosiy qoidalari va maqsadlari bayoni; 3) oʻquv fani mazmunining qisqacha izohi; 4) teatr, konsertlar va b.

    Bu borada “Elektron hukumat” tizimini, shu jumladan, boshqaruv jarayonlari, shuningdek, biznes sohasiga va fuqarolarga davlat xizmatlari ko‘rsatish tizimini shakllantirish konsepsiyasi va kompleks dasturini ishlab chiqishni jadallashtirishga, Axborot tizimlarining idoralararo va idoraviy komplekslarni integratsiya qiladigan milliy tizimini yaratishga alohida e’tibor qaratish lozim”. 4

    Yuqoridagi farmonga muvofiq soha oldiga quyidagi vazifalar belgilab berildi:



    • axborotlashtirish sohasida yagona davlat siyosati yuritilishini ta’minlash;

    • zamonaviy AKTni joriy etish bo‘yicha milliy dasturlar ishlab chiqilishini va amalga oshirilishini ta’minlash;

    • axborotni muhofaza qilish va undan foydalanishni ta’minlash;

    • umum qabul qilingan xalqaro norma va standartlarga muvofiq sohada qonunchilikni va normativ-huquqiy bazani yanada takomillashtirish;

    • axborot resurslari, axborot tizimlari va tarmoqlari, dasturiy mahsulotlar va xizmatlar bozorini jadal rivojlanishini ta’minlash;
      Mahsulot - iqtisodiy faoliyatning ashyolar va xizmatlarda mujassam etilgan natijasi. Uning moddiy-buyum shakli moddiy M. koʻrinishiga ega. Maʼnaviyat sohasida gʻoya, ixtiro va kashfiyotlar, yangi texnologiyalar, i.t.


    • telekommunikastiya tarmoqlarini yanada rivojlantirish va modernizastiya qilish (infratuzilmalar, mobil, yo‘ldoshli aloqa, RT, RE, KPU);

    • davlat boshqaruv organlarida va iqtisodiyot sohalarida AKTdan foydalanishni ta’minlash;

    • Davlat axborot resurslari va ma’lumotlar bazasini yagona saqlash va foydalanish tizimini yaratish;

    • “elektron hukumat” asosida elektron hujjat aylanishini ta’minlash;

    • AKT sohasida investitsiya siyosatini shakllantirishda ishtirok etish;
      Siyosat (arab. سياسة (siyasa) - ot tarbiyalash, ot boqish) - davlatni boshqarish sanʼati. Siyosat biror guruh, jamiyatni boshqarish jarayonidir. Ushbu jarayonda tegishli guruh vakillari ham qatnashishadi.


    • Internet tarmog‘ining Milliy segmentini shakllantirish, mahalliy veb-resurslarni yaratish;

    • mahalliy dasturiy mahsulotlarni rivojlantirish bo‘yicha ishlarni muvofiqlashtirish va ko‘mak berish;

    • telekommunikatsiya tarmoqlarida, axborot tizimlari va teleradioefirda axborot xavfsizligini ta’minlash;

    • kadrlar tayyorlash va malakasini oshirish;

    • turli yo‘nalishlarda xalqaro hamkorlik.

    Bozor iqtisodiyoti sharoitida aloqa va telekommunikatsiya xizmatlariga bo‘lgan talab ortib bormoqda. Ushbu talablarni qondirishda aloqa korxonalarining xususan, aloqa operatorlari va internet provayderlari xizmatlarining roli kattadir. Aholiga xizmat ko‘rsatish uchun ular xorijdan uskunalar, aloqa qurilmalar, ehtiyot qismlar olib keladilar va ularni ekspluatatsiya qilishga tayyorlaydilar.
    Aholi - Yer yuzida yoki uning muayyan hududi, qitʼa, mamlakat, tuman, shaharida istiqomat qiluvchi odam (inson) lar majmui. Aholini tadqiq etish bilan maxsus fan - Demografiya shugʻullanadi.aholi oʻrtasida sodir boʻlayotgan jarayonlar biologik, geografik, ijtimoiy-iqtisodiy omillar taʼsirining natijasidir.
    Ularning faoliyati tavakkalchiliklarga asoslanganligi uchun ma’lum sug‘urta turlariga taklif qilmoqdalar. Sug‘urta kompaniyalari ushbu ehtiyojlarni inobatga olgan holda turli xil sug‘urta turlarini joriy qilib kelmoqdalar Natijada aloqa operatorlari va internet provayderlari sug‘urta munosabatlarida bevosita qatnashib kelmoqda.

    Aloqa sohasida sug‘urta munosabatlarini rivojlantirish uchun keng imkoniyatlar yaratildi. Ammo aloqa sohasida sug‘urta imkoniyatlarining yetarlicha o‘rganilmaganligi va imkoniyati bor sug‘urta turlarining joriy etilmaganligi hamda bir qator muammolarning mavjudligi ushbu mavzudagi bitiruv malakaviy ishnining tanlanishiga sabab bo‘ldi. Aloqa sohasida OAJ “ALSKOM” SK turli ko‘rinishdagi sug‘urta xizmat turlarini taklif qilmoqda.



    Bitiruv malakaviy ishining maqsadi. O‘zbekistonda aloqa operatorlari va internet provayderlarini sug‘urta munosabatlarining holatini tahlil qilish va sug‘urta munosabatlarini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy tavsiyalar berish.

    Bitiruv malakaviy ishining vazifalari. Ishning maqsadidan kelib chiqqan holda quyidagi vazifalar belgilangan:

    • O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotida sug‘urta munosabatlarining rivojlanish tendensiyalarini o‘rganish;

    • Milliy sug‘urta bozorining hozirgi holati va uning iqtisodiy ko‘rsatkichlarini o‘rganish;

    • Aloqa operatorlari va internet provayderlari faoliyatida mavjud sug‘urta xizmat turlarini o‘rganish;

    • Aloqa operatorlari va internet provayderlari faoliyatida sug‘urta imkoniyatlarini tahlil etish;

    • Aloqa operatorlari va internet provayderlari faoliyatida sug‘urta munosabatlarini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar berish;
      1   2   3   4   5   6   7   8


    Download 0.55 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Himoyaga ruhsat

    Download 0.55 Mb.