• 2.1.1 – rasm. Sug‘urta to‘lovlari va mukofotlarining o‘sish dinamikasi (mlrd so‘m)
  • 2.1.2 – rasm. Sug‘urta mukofotlarining zararlilik darajasi tahlili (foiz)
  • 2.1.3 – rasm. Ixtiyoriy va majburiy sug‘urta yo‘nalishi bo‘yicha sug‘urta mukofotlari (foiz)
  • 2.1.5 – rasm . Sug‘urta turlari bo‘yicha sug‘urta mukofotlari strukturasi (foiz) (TOP – 25 loyihasi ma’lumotlari asosida)
  • 2.1.6 – rasm. Respublikada ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta mukofotlarining hajm dinamikasi (mlrd so‘m)
  • 2.1.7 – rasm. Respublikada ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta to‘lovlarining hajm dinamikasi (mlrd so‘m)
  • 2.1.8 – rasm . Majburiy sug‘urtabo‘yicha sug‘urta mukofotlari strukturasi (foiz)
  • 2.1.1 – jadval 2012 yil yakunlariga ko‘ra yetakchi sug‘urta kompaniyalarining sug‘urta mukofotlari va sug‘urta to‘lovlari bo‘yicha bozordagi ulushlari
  • Sug‘urta mukofotlari Sug‘urta to‘lovlari
  • 2.1.2 – jadval Sug‘urta kompaniyalari ustav kapitalining eng minimal miqdori (ming yevro)
  • Sug‘urta faoliyati turlari 2012 yil 1 iyuldan 2014 yil
  • 2.2. Aloqa operatorlari va internet provayderlari foydalanayotgan sug‘urta turlarining tahlili
  • 2.2.1 – rasm. OAJ “ALSKOM” sug’urta kompaniyasining sug‘urta to‘lovlari va mukofotlarining solishtirma tahlili (mln so‘m)
  • Himoyaga ruhsat




    Download 0.55 Mb.
    bet4/8
    Sana21.03.2017
    Hajmi0.55 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8

    II. ALOQA OPERATORLARI VA INTERNET PROVAYDERLARI FAOLIYATIDA SUG‘URTA MUNOSABATLARINING HOZIRGI HOLATI TAHLILI

    2.1. Milliy sug‘urta bozorining hozirgi holati tahlili

    Respublikamizda amalga oshirilayotgan islohotlar iqtisodiyotga, moliyaga, pul muomalasiga ta’sir ko‘rsatdi, iqtisodiy qarashlarda ijobiy fikrlarning shakllanishi sabab bo‘ldi. Endilikda har bir xo‘jalik ob’ektining tashkilotchisi o‘z ixtiyoridagi mol – mulkdan samarali foydalanish uchun fidokorona harakat qilish bilan cheklanib qolmay, favqulodda va tasodifiy zararlarni natijasida yetkazilishi mumkin bo‘lgan kamomadlarni tiklash, ularning oldini olish tadbirlarini ko‘rishga ham intilmoqda. Sug‘urtaga bo‘lgan talab bozorda raqobatbardoshliligini oshiradi va sug‘urta korxonalarining o‘rnini belgilaydi. Bozorda sug‘urta korxonalari ularning to‘lov qobilyatlari, moliyaviy barqarorligi va samaradorlik ko‘rsatkichlariga qarab mavqei belgilanadi. Bu ko‘rsatkichlarda sug‘urta to‘lovlari, mukofotlari, sug‘urta polislari hajmi, sug‘urta sig‘imi kabi iqtisodiy kategoriyalar orasidagi munosabat o‘z aksini topadi. Ushbu bobda biz bir qator sug‘urta atamalaridan foydalanamiz.

    Sug‘urta to‘lovi – sug‘urta tarifi asosida hisoblangan sug‘urta badali hisoblanadi. Sug‘urta to‘lovi sug‘urtalangan mol – mulkning xususiyati va egaligiga qarab bir yoki necha ob’ekt bo‘yicha hisoblanishi mumkin.

    Sug‘urta mukofoti (badali) – sug‘urta summasiga nisbatan belgilangan sug‘urta tarifi bo‘yicha pul to‘lovidir. Bu to‘lov sug‘urtalanuvchi tomonidan to‘lanib, sug‘urta fondini shakllantirishga yordam beradi. Sug‘urta mukofotlari va sug‘urta to‘lovlari sug‘urta bozorinig eng muhim indikatorlari hisoblanadi. Shu bois mazkur ko‘rsatkichlar dinamikasi ko‘p jihatdan mamlakatda sug‘urta sohasi ahvoli va rivojlanishini yaqqol namoyish etishi mumkin.

    O‘zbekiston milliy sug‘urta bozorida 2012 yil 1 yanvar holati bo‘yicha 37 ta sug‘urta kompaniyalari, 959 ta sug‘urta kompaniyalar filiallari, 7862 ta sug‘urta agentlari, 3 ta sug‘urta brokerlari, 4 ta assistant, 14 adjaster va syurveyerlar, 2 ta aktuarlar mavjud. Shulardan 4 tasi (“Hamkor sug‘urta” MCHJ, “Xalq sug‘urta” MCHJ, “DD General Insurance” MCHJ, “Gross Insurance” MCHJ) sug‘urta faoliyati bilan shug‘ullanish uchun litsenziya olgan yangi tashkil etilgan sug‘urta kompaniyalaridir.

    General (lot. generalis - umumiy, bosh) - qurolli kuchlardagi harbiy unvon (daraja). Dastlab, 16-a.da Fransiyada joriy qilingan. Rossiyada 17-a.ning 2-yarmidan maʼlum. Oʻzbekiston qurolli kuchlarida G.

    So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotida sug‘urtaning ahamiyati ortib bormoqda. Sug‘urta kompaniyalari tomonidan yig‘ilgan sug‘urta mukofotlari miqdori yilgan – yilga kengaymoqda va sug‘urta kompaniyalarining sug‘urta fondi shakllanmoqda. Sug‘urta xizmatlari bozorida sug‘urta mukofotlari va to‘lovlari yildan – yilga ko‘payib bormoqda (2.1.1 – rasm).



    2.1.1 – rasm. Sug‘urta to‘lovlari va mukofotlarining o‘sish

    dinamikasi (mlrd so‘m)11
    Yuqoridagi diagrammada 2007 – 2012 yil ma’lumotlarini o‘zida mujassam etgan. 2007 yilda sug‘urta to‘lovlari 8,7 mlrd so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, 2011 yilga kelib 45,1 mlrd so‘mni tashkil etgan. Sug‘urta mukofotlari ham yildan yilga oshganini ko‘rishimiz mumkin. 2007 yil sug‘urta mukofotlari 73,6 mlrd so‘m bo‘lgan bo‘lsa, 2012 yilda 285,9 mlrd so‘m sug‘urta mukofotlari yig‘ilgan. Bunga sabab sug‘urtaga bo‘lgan talabning oshishi va 2008 yilda “Transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish to‘g‘risida”gi, 2009 yilda “Ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunlari, shuningdek, 2008 yil 10 dekabrda “Xavfli ishlab chiqarish ob’ektlarining sanoat xavfsizligi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunini amalga oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar haqidagi 271-sonli Vazirlar Mahkamasining qarori qabul qilinganligidir.

    Sug‘urta mukofotlari va sug‘urta to‘lovlari orasidagi nisbat sug‘urta mukofotlarining zararlilik darajasini ifodalaydi. Ya’ni sug‘urta mukofotlarining zararlilik darajasi sug‘urta mukofotlarining to‘lovlarga nisbatini bildiradi. Zararlilik darajasining yillar bo‘yicha o‘zgarishini ko‘rishimiz mumkin (2.1.2 - rasm).



    2.1.2 – rasm. Sug‘urta mukofotlarining zararlilik darajasi tahlili (foiz)12

    Sug‘urta mukofotlarining zararlilik darajasi 2008, 2010, 2011 yillarda o‘sganligini ko‘rsatayapti. 2007 yilda zararsizlik darajasi 11,8 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2008 yilga kelib 17,6 foizga o‘sgan. 2009 va 2012 yillarda zararsizlik darajasi pasaygan bo‘lsa, 2010 va 2011 yillarga kelib 15,7 va 20,3 foizga oshgan. Bundan shunday xulosaga kelish mumkinki, jami yil davomida yig‘ilgan sug‘urta mukofotlarining yuqorida keltirilgan foizlar sug‘urta to‘lovlariga ketganligini ko‘rsatadi.

    Ixtiyoriy va majburiy sug‘urta yo‘nalishi bo‘yicha sug‘urta mukofotlari, sug‘urta to‘lovlari strukturasi 2.1.3 va 2.1.4 – rasmlarda keltirlgan.

    2.1.3 – rasm. Ixtiyoriy va majburiy sug‘urta yo‘nalishi bo‘yicha sug‘urta mukofotlari (foiz)13

    2.1.4 – jadval. Ixtiyoriy va majburiy sug‘urta yo‘nalishi bo‘yicha

    sug‘urta to‘lovlari (foiz)14

    Jadvaldan ko‘rinib turibdiki, sug‘urta mukofot va to‘lovlaridan ixtiyoriy sug‘urtaning ulushi kattadir. Asosan yuridik va jismoniy shaxslar ixtiyoriy sug‘urta yo‘nalishi bo‘yicha ko‘p sug‘urta shartnomalar mamlakatimiz sug‘urta kompaniyalari bilan tuzganlar. 2008 yilgacha mukofot va to‘lovlardan majburiy sug‘urtaning ulushi 8 – 9 foiz orasida bo‘lgan bo‘lsa, 2009 yilga kelib 20 – 30 foizni tashkil etgan. Bunga sabab yuqorida aytib o‘tilgan majburiy sug‘urta bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi qonunlari va Vazirlar Mahkamasi qarorlari qabul qilinganidir.

    Mamlakatimiz sug‘urta bozorida sug‘urta kompaniyalari tomonidan yig‘ilgan sug‘urta mukofotlarini sug‘urta turlari bo‘yicha tahlil qilib chiqamiz. “SAIPRO” axborot reyting agentligining TOP-25 loyihasi bo‘yicha qatnashgan 21 dona sug‘urta kompaniyalari misolida ko‘rib chiqamiz. Ular quyidagi sug‘urta kompaniyalari: “Agro Invest Sugurta”, “ALSKOM”, “Asia Insurance”, “Asko Vostok”, “DD General Insurance”, “Euroasia insurance”, “Gross Insurance”, “Hamkor Sugurta”, “Ishonch”, “Kafil Sugurta”, “Kafolat”, “Kapital Sugurta”, “Madad”, “O‘zbekinvest Hayot”, “Silk Road Insurance”, “Sugurta uz”, “Temir Yo‘l Sugurta”, “Transinsurance Plus”, “Uzagrosugurta”, “Uzbekinvest” va “Xalq Sugurta”. 2012 yildagi TOP – 25 loyihasi ma’lumotlari asosida sug‘urta turlari bo‘yicha sug‘urta mukofotlari strukturasi 2.1.5 – rasmda keltirilgan.

    2.1.5 – rasm. Sug‘urta turlari bo‘yicha sug‘urta mukofotlari strukturasi (foiz) (TOP – 25 loyihasi ma’lumotlari asosida)15

    Yuqoridagi sug‘urta kompaniyalari tomonidan yig‘ilgan sug‘urta mukofotlari ichidan ixtiyoriy mulk sug‘urtasi hamda majburiy sug‘urta eng ko‘p qismni tashkil etadi. 28,4 foiz turli ko‘rinishdagi ixtiyoriy sug‘urtadan yig‘ilgan. Sug‘urta mukofotlaridan eng kam miqdorda yig‘ilgani ixtiyoriy javobgarlik sug‘urtasi hisoblanadi. Sababi mazkur sug‘urta turiga bo‘lgan talab pastligidandir. Tuqoridagi TOP – 25 loyihasi bo‘yicha respublikada ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta mukofotlarining miqdori 2.1.6 – rasmda keltirilgan.


    2.1.6 – rasm. Respublikada ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta mukofotlarining hajm dinamikasi (mlrd so‘m)16

    Yuqoridagi ma’lumotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta mukofotlari miqdori yildan – yilga o‘smoqda. Shaxsiy sug‘urtada yig‘ilgan mukofotlar 2010 yil 8,8 mlrd so‘m va 2011 yilda 10 mlrd so‘m bo‘lgan bo‘lsa, 2012 yilda esa 16,6 mlrd so‘mgacha chiqqan, mulkiy sug‘urtada 2010 yil 39,7 mlrd so‘m, 2011 yil 58,4 mlrd so‘m yig‘ilgan bo‘lib, 2012 yilda esa 71,7 mlrd so‘mni tashkil qilgan. 2012 yil 2010 yilga nisbatan 1.8 marta oshganini ko‘rishimiz mumkin. Javobgarlik sug‘urtasida 2010 yil 4,4 mlrd so‘m, 2011 yil 6,9 mlrd so‘m va 2012 yil 8,5 mlrd so‘m jami sug‘urta mukofotlari yig‘ilgan. Endi respublikada 2012 yilda TOP – 25 loyihasi ma’lumotlari asosida ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta to‘lovlari miqdorini ko‘rib chiqamiz (2.1.7 – rasm).





    2.1.7 – rasm. Respublikada ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha sug‘urta to‘lovlarining hajm dinamikasi (mlrd so‘m)17

    2012 yilda shaxsiy sug‘urta turida respublika bo‘yicha 3 mlrd so‘m sug‘urta to‘lovlari to‘landi. Mulkiy sug‘urta turida 7,9 mlrd so‘m, javobgarlik sug‘urta turida 0,2 mlrd so‘m hamda aralash ko‘rinishdagi sug‘urta turlarida 4,5 mlrd so‘m sug‘urta to‘lovlari to‘landi. TOP – 25 loyiha doirasidagi sug‘urta kompaniyalari tomonidan yig‘ilgan majburiy sug‘urta mukofotlari hajmini ko‘rib chiqamiz (2.1.8 – rasm).


    2.1.8 – rasm. Majburiy sug‘urtabo‘yicha sug‘urta mukofotlari

    strukturasi (foiz)18

    2012 yilda respublikada majburiy sug‘urta sohasida jami yig‘ilgan sug‘urta mukofotlaridan 57,7 foizi transport vositalari egalarining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtaga, 27,3 foizi ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtaga, 3,7 foizi xavfli ishlab chiqarish ob'ektida avariya yuz bergan taqdirda fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtaga, 5,1 foizi qurilish – montaj xavflarini majburiy sug‘urtaga va 6,2 foizi boshqa majburiy sug‘urta turiga tegishli.



    Mamlakatimizda bir qator sug’urta kompaniyalarining sug’urta bozoridagi ulushlari turlicha bo’lib, ular sug’urta mukofotlari va sug’urta to’lovlari bo’yicha bozorda o’z ulushlariga ega bo’ladilar. Sug‘urta to‘lovlari va mukofotlar bo‘yicha yirik sug‘urta kompaniyalarining bozordagi ulushini qarab chiqamiz (2.1.1 – jadval).

    2.1.1 – jadval

    2012 yil yakunlariga ko‘ra yetakchi sug‘urta kompaniyalarining sug‘urta mukofotlari va sug‘urta to‘lovlari bo‘yicha bozordagi ulushlari19

    Sug‘urta mukofotlari

    Sug‘urta to‘lovlari




    Kompaniya


    Bozordagi ulushi



    Kompaniya

    Bozordagi ulushi

    1

    Uzagrosugurta

    19,9%

    1

    Asia Insurance

    26,8%

    2

    Uzbekinvest

    18,6%

    2

    Uzagrosugurta

    19,2%

    3

    Asia Insurance

    12,9%

    3

    Uzbekinvest

    15,9%

    4

    Kafolat

    9,0%

    4

    O‘zbekinvest Hayot

    10,9%

    5

    Transinsurance Plus

    7,6%

    5

    Kafolat

    6,2%

    6

    Kapital Sugurta

    5,9%

    6

    Kapital Sugurta

    5,7%

    7

    ALSKOM

    5,5%

    7

    Transinsurance Plus

    5,7%

    8

    Temir Yo‘l Sugurta

    4,8%

    8

    ALSKOM

    2,7%

    9

    O‘zbekinvest Hayot

    3,1%

    9

    Agro Invest Sugurta

    2,5%

    10

    Agro Invest Sugurta

    1,9%

    10

    Xalq Sugurta

    1,2%

    11

    Xalq Sugurta

    1,8%

    11

    Temir Yo‘l Sugurta

    0,8%

    12

    Ishonch

    1,5%

    12

    Ishonch

    0,7%

    13

    Sugurta uz

    1,5%

    13

    Euroasia insurance

    0,5%

    14

    Gross Insurance

    1,2%

    14

    DD General Insurance

    0,4%

    15

    Kafil Sugurta

    1,0%

    15

    Sugurta uz

    0,3%

    16

    Euroasia insurance

    1,0%

    16

    Silk Road Insurance

    0,2%

    17

    Asko Vostok

    0,8%

    17

    Asko Vostok

    0,2%

    18

    DD General Insurance

    0,7%

    18

    Madad

    0,1%

    19

    Silk Road Insurance

    0,7%

    19

    Kafil Sugurta

    0,1%

    20

    Hamkor Sugurta

    0,4%

    20

    Hamkor Sugurta

    0,1%

    21

    Madad

    0,3%

    21

    Gross Insurance

    0,0%

    2012 yil yakunlari bo‘yicha mamlakatimiz sug‘urta kompaniyalari orasida sug‘urta mukofoti bo‘yicha “O‘zagrosug‘urta” DASK sug‘urta bozorida yetakchilik qilmoqda. Ushbu kompaniya eng ko‘p sug‘urta mukofotlarini jamlagan va bozordagi ulushi 19,9 foizni tashkil qiladi. Keyingi o‘rinlarda “O‘zbekinvest” MEISK turadi va bozordagi ulushi 18,6 foizni tashkil etadi. Sug‘urta to‘lovlari bo‘yicha “Asia Insurance” sug‘urta kompaniyasi bozorda yetakchilik qilmoqda va bozordagi ulushi 26,8 foiz bo‘lgan. “O‘zagrosug‘urta” DASK bozordagi ulushi 19.2 foiz, “O‘zbekinvest” MEISK esa 15.9 foizni tashkil etadi. OAJ “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasi yetakchi 10 ta sug‘urta kompaniyalari qatoriga kiradi. Sug‘urta mukofoti bo‘yicha bozordagi ulushi 5,5 foizni, to‘lovlar bo‘yicha esa 2,7 foizni tashkil qiladi.

    Sug‘urta kompaniyalar tashkil etilishining moliyaviy asosi ustav kapitali hisoblanib, u turli yo‘llar bilan shallantiriladi. Sug‘urta kompaniyalari ustav kapitalini shakllantirishva ularning miqdori bo‘yicha me’yoriy huquqiy asoslar ishlab chiqilgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sug‘urtachilarning moliyaviy barqarorligini yanada oshirishga oid qo‘shimcha chora – tadbirlari to‘g‘risida”gi 31 may 2011 yildagi 1544 – sonli qaroriga muvofiq sug‘urta kompaniyalarning ustav kapitalining minimal miqdori 2.1.2 – jadvalda keltirilgan.

    2.1.2 – jadval

    Sug‘urta kompaniyalari ustav kapitalining eng minimal miqdori

    (ming yevro)20


    Sug‘urta faoliyati turlari

    2012 yil 1 iyuldan

    2014 yil 1 iyuldan

    Umumiy sug‘urta sohasida

    1 125,0

    1 500,0

    Hayotni sug‘urtalash sohasida

    1 500,0

    2 000,0

    Majburiy sug‘urtalash bo‘yicha

    2 250,0

    3 000,0

    Faqat qayta sug‘urtalash bo‘yicha

    5 000,0

    6 000,0

    Ushbu qarorda sug‘urtalovchilarning ustav kapitalining minimal miqdori belgilab berildi. 2012 yil 1 iyuldan boshlab umumiy sug‘urta sohasi bilan shug‘ullanishi uchun 1125 ming yevro, hayotni sug‘urtalash sohasida shug‘ullanish uchun 1500 ming yevro, majburiy sug‘urta bilan shug‘ullanish uchun 2250 ming yevro ustav kapital minimal miqdori bo‘lishi kerak. 2012 yil 1 – yanvar holatiga ko‘ra respulika jami sug‘urtalovchilarning umumiy ustav kapitali 111,9 mlrd so‘m va 71,6 mln AQSH dollar bo‘lgan. Oldingi yilga nisbatan 121,1 foizga o‘sgan. 2007 yillar bilan solishtirilganda respublika sug‘urtalovchilarning umumiy ustav kapitalining miqdori 5,1 marta o‘sganini ko‘rishimiz mumkin. (2.1.9 rasm).





    2.1.9 – rasm. Sug‘urtalovchilarning ustav kapitalini umumiy miqdorini o‘sish dinamikasi21

    2011 yil yakunlariga ko‘ra ustav kapital hajmini shakllantirish bo‘yicha sug‘urta bozori yetakchilari – “O‘zbekinvest” MEISK – 60 mln AQSH dollar, so‘m ko‘rinishida – “Kafolat” DAKS – 8,2 mlrd so‘m va “Alfa invest” YAJ – 7,5 mlrd so‘m hisoblanadi.

    Ustav kapitali miqdori bo‘yicha sug‘urtalovchilar quyidagicha taqsimlanadi:

    1 – guruh – 1,0 mln yevro ekvivalent summagacha – 18,9 % (7 ta sug‘urtalovchilar);

    2 – guruh – 1,0 dan 1,5 mln yevro ekvivalent summasigacha – 21,6 % (8 ta sug‘urtalovchilar);

    3 – guruh – 1,5 mln yevro ekvivalent summasidan yuqori – 59,5 % (22 ta sug‘urtalovchilar).

    OAJ “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasining ustav kapitali 2011 yilda 3,7 mlrd so‘mni tashkil qilgan.

    Shunday qilib, ushbu bobning birinchi qismida O‘zbekiston sug‘urta bozorining mavjud holatini, yig‘ilgan sug‘urta mukofotlarini, to‘langan sug‘urta to‘lovlarini, ulardan qancha qismi majburiy sug‘urtaga, qancha qismi esa ixtiyoriy sug‘urtaga tegishliligini, sug‘urta kompaniyalarining ustav kapitalini o‘sishini ko‘rib chiqdik. Bundan ma’lum bo‘ladiki, mamlakatimiz sug‘urta tizimi yildan – yilga rivojlanib borayotganligini, sug‘urta sohasida olib borilayotgan islohotlarni samara berishini ko‘rishimiz mumkin.

    Samara (1936-91-yillarda Kuybishev "Куйбышев") - Samara (rus. Самара) Rossiya Federatsiyasidagi shahar, Samara viloyati markazi. Volga daryosining chap sohilidagi port shahar. Volgaga Samara daryosi quyilgan joyda joylashgan.



    2.2. Aloqa operatorlari va internet provayderlari foydalanayotgan

    sug‘urta turlarining tahlili

    Aloqa sohasida korxona va tashkilotlar uchun “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasi sug‘urta xizmatlarini ko‘rsatib keladi. Xususan aloqa operatorlar va internet provayderlariga ham. Bitiruv malakaviy ishimning tadqiqot ob’ekti bo‘lganligi sababli ushbu kompaniya haqida qisqacha to‘xtalib o‘tamiz.

    OAJ “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasi mamlakatimizdagi yetakchi sug‘urta kompaniyalaridan biridir. Uning o‘ziga xos jihati shundaki, kompaniya axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida faoliyat ko‘rsatadigan sub’ektlarni sug‘urtalash orqali kompleks himoya qilishga ixtisoslashgandir. Kompaniya 1996 yil sentabrda tashkil qilingan. Kompaniya O‘zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligi tomonidan berilgan maxsus litsenziya asosida umumiy sug‘urta sohasining 12 dona sug‘urta klasslari bo‘yicha 50 dan ortiq turli ko‘rinishdagi ixtiyoriy va majburiy sug‘urta turlari bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatadi. Hozirgi kunda OAJ “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasi sug‘urta turlar 3 – ilovada keltirilgan.

    O‘tgan vaqt mobaynida kompaniya o‘zini aloqa korxonalari manfaatlarining himoyachisi va ishonchli hamkori sifatida namoyon qildi, axborot-kommunikatsiya sub’ektlari faoliyatiga xos bo‘lgan tavakkalchiliklarni kamaytirish hamda boshqarishga doir samarali tizim ishlab chiqildi.



    Endi kompaniyaning sug‘urta turlarini tahlil qilib chiqamiz. OAJ “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasining sug‘urta mukofotlari va to‘lovlarining taqqoslama tahlili 2.2.1 – rasmda ko‘rsatilgan.

    2.2.1 – rasm. OAJ “ALSKOM” sug’urta kompaniyasining sug‘urta

    to‘lovlari va mukofotlarining solishtirma tahlili (mln so‘m)22

    Yuqoridagi rasm o‘zida 2008 – 2012 yillar ma’lumotlarini mujassam etgan. 2008 yilda OAJ “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasining to‘lovlar umumiy miqdori 191,9 mln so‘mni tashkil qilgan. 2009 yil 410,6 mln so‘mlik sug‘urta to‘lovlari sug‘urta kompaniyasi tomonidan amalga oshirilgan bo‘lib, 2008 yilga nisbatan 218,7 mln so‘m ko‘p. 2010 va 2011 yillarda ham to‘lovlar miqdori oshgan bo‘lib, 144,3 va 284 mln so‘mga ko‘payganini ko‘rishimiz mumkin. Ushbu kompaniyaning sug‘urta mukofotlarining hajmi ham yildan yilga oshib borganligini ko‘rishimiz mumkin. Bunga sabab fuqarolik javobgarligining majburiy sug‘urtasi va ixtiyoriy sug‘urtaga talabning oshganligini ko‘rsatadi. 2009 yil oldingi yilga nisbatan 2725.8 mln so‘m, 2010 yil 1178.9 mln so‘m, 2011 yil 2713.8 mln so‘mga sug‘urta mukofotlari hajmi ortgan. 2012 yil Kompaniya tomonidan jami 12,8 mlrd. so‘m sug‘urta mukofoti yig‘ilgan, bundan 8,9 mlrd. so‘m ixtiyoriy sug‘urta turlaridan va 3,9 mlrd. so‘m majburiy sug‘urta turlaridan tushgan.



    OAJ “ALSKOM” sug‘urta kompaniyasining sug‘urta mukofotlarini sug‘urta turlari bo‘yicha taqsimlab chiqamiz (2.2.2 – rasm).
    1   2   3   4   5   6   7   8


    Download 0.55 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Himoyaga ruhsat

    Download 0.55 Mb.