• Key words
  • International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences ISSN




    Download 0,63 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet3/11
    Sana22.11.2023
    Hajmi0,63 Mb.
    #103527
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
    Bog'liq
    mis-ishlab-chiqarish-texnologik-eritmalaridan-metallarni-cho-ktiruvchi-reagentlar-yordamida-ajratish

    International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences ISSN:
    2181-144X 
    37 
    © International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences Vol.2(2) 2020 
     
    Olmos N. Boltaev - trainee-researcher of the Almalyk branch of the Tashkent State Technical 
    University,
    Kholbay R. Khaidaraliev -assistant of the Metallurgy Department of the Tashkent State 
    Technical University Almalyk branch 
    Annotation. The high level of development of technology and technology today leads to an 
    increase in demand for metals. The steady growth in the production of heavy non-ferrous 
    metals has led to an increase in the consumption of industrial waste, which is considered not 
    only as a source of additional metal production, but also as a factor in reducing the cost of 
    finished products. In the coming years, JSC Almalyk MMC plans to increase copper production 
    by 1,5-2 times, which will lead to an increase in the amount of industrial waste (slag, gases, 
    dust, sludge, washing solutions, waste water, etc.), and their processing requires special 
    approach. The technologies used in this case are characterized by extremely irreversible losses 
    of metal with waste, slag, emission of harmful gases and dust into the atmosphere. Ammonium 
    thiocyanate was used as a reagent for separating copper and nickel from technological 
    solutions in the production of copper sulfate. 
    Key words: copper sulfate, precipitating agent, nickel, hydrometallurgy, ammonium 
    thiocyanate, copper sulfate, process solution, selectivity, electrolyte 
     
    Kirish. Jahon miqyosida qimmatbaho metallarning hajmi va miqdori birlamchi 
    rudadan olinadigan metallar miqdoriga qaraganda ancha yuqori boʼlgan qoʼshimcha 
    xomashyo koʼrinishidagi soha texnogen chiqindilaridan foydalanishga yoʼnaltirilgan ilmiy-
    tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Shu munosabat bilan texnogen chiqindilarga ishlov berish, 
    korxonalarda geologik, konchilik va boyitish ishlarini olib borish uchun sarflanadigan kapital 
    xarajatlarsiz xomashyo bazasini sezilarli darajada kengaytirish imkonini beradi. Bundan 
    tashqari, bu ilmiy izlanishlar katta nazariy va amaliy ahamiyatga ega boʼlishiga qaramay, 
    ogʼir rangli metallar ionlarining kontsentratsiyasini oshirish va ajratish usullariga, selektiv 
    reagentlarni tanlashga yetarlicha eʼtibor berilmagan, metallar ionlarining oʼzaro taʼsir 
    mexanizmi to’liq oʼrganilmagan, qimmatbaho komponentlarni ajratib olish, ularni qayta 
    ishlash va ekologik muammolarni hal qilishni oʼzida jamlagan metall tarkibli chiqindilar va 
    texnologik eritmalarni qayta ishlashning kompleks texnologiyalarini ishlab chiqishga imkon 
    bermaganligi oʼta dolzarb, ilmiy va muhim iqtisodiy muammo hisoblanadi. 
    Bugungi kunda qayta ishlanayotgan mis rudalari tarkibidagi metallar miqdorini 
    kamayishi olinayotgan mis kontsentratlarining sifati pasayishiga va kontsentrat tarkibidagi 
    keraksiz jinslarni miqdori yuqori boʼlishiga olib keldi. Bu tendentsiya eritish zavodlariga 
    zararli taʼsir koʼrsatdi: ishlab chiqarish hajmi oshdi, chiqindilar (shlak, gaz, eritma) miqdori 
    koʼpaydi. Natijada konlardan rudani qazib olishdan metallurgik zavodlariga qadar boʼlgan 
    resurslarni tejash, barqaror va raqobatbardosh ishlab chiqarishga erishish uchun xom 
    ashyoni qayta ishlashning yaxlit yondash
    uvi zarurligi taʼkidlanmoqda [1-4]. 
    Kontsentratlardan bir metallni ajratib olayotgan zavodlarga nisbatan, bir nechta 
    metallarni ajratib olayotgan zavodlarni rivojlanishi kuzatilmoqda [1]. Ushbu zavodlarning 
    asosiy maqsadi metallarni maksimal darajada ajratib ishlashda, chiqindilarni ishlab 
    chiqarishga jalb qilishda va turli xil metallurgiya jarayonlar natijasida hosil boʼladigan 
    texnologik eritmalar va oqava suvlarni boshqarishda Qozogʼistondagi Kaztsink Ust-
    Kamenogorsk metallurgiya majmuasi [5], Boliden Ro
    ¨nnska¨r Smelter [6], Yaponiyadagi 
    [7], Germaniyadagi [8] va Koreyadagi [9] metallurgik integral zavodlari yaxshi natijalarga 
    erishgan. 
    Ogʼir metall ionlaridan chiqindi suvlarni tozalash muammosi koʼplab sohalarda 
    mavjud boʼlib, jahon hamjamiyati ekologik inqiroz yoqasida turgan paytda ayniqsa 
    dolzarbdir [10-11]. 
    Chiqindi suvdan ogʼir metallar ionlarini ajratib olish uchun sorbentlardan foydalanish 
    [12] ishda qisqacha koʼrib chiqilgan, sellyuloza tarkibli sorbentlarning faol uglerod va kation 
    almashinadigan 
    qatronlar bilan taqqoslash xususiyatlari keltirilgan. Аgrosanoat majmuasi 
    chiqindilari sanoat chiqindi suvlaridan tashqari tabiiy suvlar va oziq-ovqat sanoatida hosil 



    Download 0,63 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




    Download 0,63 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences ISSN

    Download 0,63 Mb.
    Pdf ko'rish