• Physical Medicine and Rehabilitation Pocket Companion Mark Harrast, MD, Jonathan Finnoff, DO Sports Medicine Study Guide and Review for Boards
  • Internet saytlar: http://www.medscap.com http://www.sportsinjuryclinic.net http://www.about. com .
  • Qo‘llanilgan adabiyotlar
  • ANNOTATSIYaLAR Annotatsiya
  • NORMATIV HUJJATLAR O‘ZBeKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI 29.08.1997 y. N 464-I TALIM TO‘G‘RISIDA
  • 1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
  • 3-modda. Talim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsiplari
  • 4-modda. Bilim olish huquqi
  • 5-modda. Pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish huquqi
  • 6-modda. Talim muassasasining huquqiy maqomi
  • 7-modda. Davlat talim standartlari
  • 8-modda. Talim berish tili
  • 10-modda. Talim turlari
  • 11-modda. Maktabgacha talim
  • 12-modda. Umumiy o‘rta talim
  • 13-modda. O‘rta maxsus, kasb-hunar talimi
  • 15-modda. Oliy o‘quv yurtidan keyingi talim
  • 16-modda. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash
  • 17-modda. Maktabdan tashqari talim
  • 18-modda. Oiladagi talim va mustaqil ravishda talim olish
  • 19-modda. Talim to‘g‘risidagi hujjatlar
  • Kelishildi




    Download 1.68 Mb.
    bet21/22
    Sana19.03.2017
    Hajmi1.68 Mb.
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22

    Chet el adabiyoti:

    1. Eckel M. Phizikoterapie 165. 2000

    2. Consuelo T Lorenzo et al. Physical Medicine and Rehabilitation Medscape Reference 2011 – WebMD

    3. Lehrbuch K. Berlin. Phizijterapie volk 140.1988

    4. Marlis Gonzalez-Fernandez, MD, PhD, Jarrod David Friedman, MD Physical Medicine and Rehabilitation Pocket Companion

    5. Mark Harrast, MD, Jonathan Finnoff, DO Sports Medicine Study Guide and Review for Boards

    6. Mika T. Warshava. Fizikaterapia. 460.2000

    7. Sara J. Cuccurullo (Editor) Physical Medicine and Rehabilitation Board Review 2004 - Demos Medical Publishing, 848 pp.

    8. Teylor S.B., Miller N.H. “Basic physiologic principils relatied to Group exirsise programs” Filadelphiya 1990

    9. Tehaxton L. “Phithiological and psythological effects of short term exirsise eddiction on habitual runners.” 1992 96.

    10. Wainapel, Stanley F.; Fast, Avital (Editors) Alternative Medicine and Rehabilitation A Guide for Practitioners 2003 - Demos Medical Publishing.

    Internet saytlar:

    http://www.medscap.com

    http://www.sportsinjuryclinic.net

    http://www.about. com.

    http://www.healthline. com

    http://www.thebiglimo.ru

    http://www.medlinks.ru

    http://www. z-e.ru

    http://www.sportmed.com

    Qo‘llanilgan adabiyotlar

    1.V.S.Ulashik Teoriya i praktika lekarstvennogo elektroforeza. “Belorus”, 1976 g.

    2.Klinicheskaya fizioterapiya. Pod red. V.V.Orjemkovskogo, Kiev, 1984 g.

    3.V.G.Yasnogorodskiy Elektroterapiya. M., 1987 g.

    4..Uchebnoe posobie po fizioterapii. Pod red.A.P.Speranskogo. M., 1975 g.

    5.K.Yu.Yuldashev, Yu.A.Kulikov Fizioterapiya. T., 1994 g.

    6.Spravochnik po fizioterapii. Pod red. V.G.Yasnogorodskogo M.., Meditsina, 1992 g.

    7.I.V.Oranskiy, D.S.Ilxamdjanova Kratkiy spravochnik po fizioterapii. T,1992 g.

    8.S.N.Babaadjanov Spravochnik fizioterapevta. Tashkent, 1999 g.

    9. yefanov O.I.; Dzanagova T.F. “Fizioterapiya stomatologicheskix zabolevaniy”

    10. Muravyannikova J.G. «Osnovы stomatologicheskoy fizioterapii», Rostov-na-Donu, «Feniks», 2002, 320 s.

    11. Pastuxov O.G., Sheftelovich T.K., yermoshenko L.S., Markarov X.A. «Fizioterapiya v stomatologii» (Uchebno-metodicheskoe posobie dlya studentov stomatologicheskogo fakulteta i vrachey stomatologov). Krasnodar, 2002, 102 s.

    12. Ma'ruza matnlari va o‘quv uslubiy qo‘llanmalar.

    Internet manbalari:

    http://www.doktor.ru

    http://www.medinfo.org

    http://www.restart-med.ru

    http://www.mirmed.ru

    http://micropolarization.narod.ru

    http://www.aapmr.org

    http://www.alhealth.com

    http://www.docguide.com

    http://www.healthweb.com

    http://www.acsm.org

    http://www.apta.org

    http://www.jphysiol.org

    http://www.Stomfac.ru


    XORIJIY MANBALAR


    1. Eckel M. Phizikoterapie 165. 2000

    2. Consuelo T Lorenzo et al. Physical Medicine and Rehabilitation Medscape Reference 2011 – WebMD

    3. Lehrbuch K. Berlin. Phizijterapie volk 140.1988

    4. Marlis Gonzalez-Fernandez, MD, PhD, Jarrod David Friedman, MD Physical Medicine and Rehabilitation Pocket Companion

    5. Mark Harrast, MD, Jonathan Finnoff, DO Sports Medicine Study Guide and Review for Boards

    6. Mika T. Warshava. Fizikaterapia. 460.2000

    7. Sara J. Cuccurullo (Editor) Physical Medicine and Rehabilitation Board Review 2004 - Demos Medical Publishing, 848 pp.

    8. Teylor S.B., Miller N.H. “Basic physiologic principils relatied to Group exirsise programs” Filadelphiya 1990

    9. Tehaxton L. “Phithiological and psythological effects of short term exirsise eddiction on habitual runners.” 1992 96.

    10. Wainapel, Stanley F.; Fast, Avital (Editors) Alternative Medicine and Rehabilitation A Guide for Practitioners 2003 - Demos Medical Publishing.


    ANNOTATSIYaLAR

    Annotatsiya
    “Fizioterapiya fani masalalari. Fizik omillarning ta'sir mexanizmi. Ko‘rsatma va qarshi ko‘rsatmalar. Fiziodavolash va fizioprofilaktika” ma'ruzasi davolash va tibbiy-pedagogika fakultet-larining 4 kurs talabalariga mo‘ljallangan.

    Ma'ruza o‘qishdan maqsad talabalarni vatanparvarlik xisida tarbiyalash, har bir odamning ishga qobiliyatini va jismoniy ish qobiliyatini oshirishda faol ishtirok etishini ta'minlash, fizioterapiya haqida tushuncha berish, uning amaliy tibbiyotdagi ahamiyatini tushuntirish, fizik omillarning ta'sir mexanizmi, fiziologik ta'siri, qo‘llanilishiga ko‘rsatma va qarshi ko‘rsatmalar, fiziodavolash va fizioprofilaktika tadbirlari bilan tanishtirishdir. Ma'ruzada quyidagi savollarni matn va slaydlar yordamida yoritish rejalashtirilgan : fizioterapiya fani, vazifalari, fizik omillarning ta'sir mexanizmi va guruhi, ko‘rsatma va qarshi ko‘rsatmalar, fizioprofilaktika haqida tushuncha. Galvanizatsiya, elektroforez usullari haqida tushuncha, qo‘llanish usullari.

    Ma'ruza bo‘yicha 44 ta slaydlar sxema, fotosur'at, rasm va animatsiya ko‘rinishida tayyorlangan. Matn tayyorlashda oxirgi adabiyotlardan, internet ma'lumotlaridan foydalanilgan. Ma'ruzada tinglovchilarning olgan bilimlarini aniqlash uchun savollar keltirilgan.

    Annotatsiya

    “Sun'iy faktorlar. Elektr toki bilan davolash (doimiy va impulsli toklar)” ma'ruzasi davolash va tibbiy-pedagogika fakultetlarining 4 kurs talabalariga mo‘ljallangan.

    Ma'ruza o‘qishdan maqsad talabalarni odam organizmiga doimiy impulsli tok, o‘zgaruvchan tok va yuqori chastotali maydonlarning ta'siri, ko‘rsatma va qarshi ko‘rsatmalar, qo‘llanish usullari bilan tanishtirish, vatanparvarlik xisida tarbiyalash, har bir odamning ishga qobiliyatini va jismoniy ish qobiliyatini oshirishda faol ishtirok etishini ta'minlash, bemorlarga reabilitatsiya tadbirlar o‘tkazishda mustaqil asoslangan ko‘nikma qabul qilishni o‘rgatish.

    Ma'ruzada quyidagi savollarni matn va slaydlar yordamida yoritish rejalashtirilgan : muolajalarida (elektrouyqu, DDT, SMT, darsonvali-zatsiya, franklinizatsiya, UYuCh- va O‘YuCh-terapiya, induktotermiya, mikroto‘lqin terapiya) qo‘llaniladigan fizik omillarga xarakteristika, qo‘llanish usullari, fiziologik va shifobaxsh ta'siri haqida tushuncha.

    Ma'ruza bo‘yicha 44 ta slaydlar sxema, rasm ko‘rinishida tayyorlangan. Matn tayyorlashda oxirgi adabiyotlardan, internet ma'lumotlaridan foydalanilgan. Ma'ruzada tinglovchilarning olgan bilimlarini aniqlash uchun savollar keltirilgan.
    Annotatsiya

    “Sun'iy faktorlar” ma'ruzasi davolash va tibbiy-pedagogika fakultetlarining 4 kurs talabalariga mo‘ljallangan.

    Ma'ruza o‘qishdan maqsad talabalarni davolash va kasallikni oldini olishda yorug‘lik nurlari, aerozol turlari, aeroion va gidroaeroion, ultra tovush, magnitoterapiya, bosim va shifobaxsh massaj haqida tushuncha berish, ko‘rsatma va qarshi ko‘rsatmalar, ularni qo‘llashda ishlatiladigan usullar va apparatlar bilan tanishtirish. Ularning ahamiyatini ta'kidlab o‘tish.

    Ma'ruzada quyidagi savollarni matn va slaydlar yordamida yoritish rejalashtirilgan : yorug‘lik nurlarining turlari va ularga xarakteristika, aerozol-, aeroiono- va gidroaeroionoterapiya va qo‘llanilish usullari, ultratovushning ta'sir mexanizmi va ahamiyati, magnitoterapiyani davolash maqsadida qo‘llash, baroterapiya turlari va qo‘llaniladigan usullari, shifobaxsh massajda qo‘llaniladigan asosiy usullar, turlari va uning ahamiyati haqida tushuncha.

    Ma'ruza bo‘yicha 40 ta slaydlar sxema, rasm ko‘rinishida tayyorlangan. Matn tayyorlashda oxirgi adabiyotlardan, internet ma'lumotlaridan foydalanilgan. Ma'ruzada tinglovchilarning olgan bilimlarini aniqlash uchun savollar keltirilgan.

    Annotatsiya
    “Tabiiy fizik omillar. Kurortlar” ma'ruzasi davolash va tibbiy-pedagogika fakultetlarining 4 kurs talabalariga mo‘ljallangan.

    Ma'ruza o‘qishdan maqsad talabalarga suvni (gidroterapiya) va mineral suvni (balneoterapiya) davolash maqsadida qo‘llanilish imkoniyatlari haqida tushuncha berish. Talabalarni issiqlik omillari – balchiq, parafin, ozokeritterapiyaning organizmga ta'siri bilan tanishtirish. Shu bilan birga kurortlar, sanator-kurortga boruvchilarni saralash, O‘zbekiston kurortlari haqida tushuncha berish.

    Ma'ruzada quyidagi savollarni matn va slaydlar yordamida yoritish rejalashtirilgan : suv bilan davolash (gidroterapiya, balneotera-piya), pelloidoterapiya: ta'sir mexanizmi va qo‘llanilish usullari, issiqlik bilan davolash, kurortlar, sanator-kurortga boruvchilarni saralash, O‘zbekiston kurortlari haqida tushuncha.

    Ma'ruza bo‘yicha 62 ta slaydlar sxema, rasm va animatsiya ko‘rinishida tayyorlangan. Matn tayyorlashda oxirgi adabiyotlardan, internet ma'lumotlaridan foydalanilgan. Ma'ruzada tinglovchilarning olgan bilimlarini aniqlash uchun savollar keltirilgan.


    MUALLIFLAR TO‘G‘RISIDA

    Usmanxodjaeva A.A.


    Xalq tibbiyoti, reabilitologiya va jismoniy tarbiya kafedrasi mudiri, t.f.n.


    Adilov Sh.Q.


    Xalq tibbiyoti, reabilitologiya va jismoniy tarbiya kafedrasi dotsenti, t.f.n.









    Sharipov U.A.

    Xalq tibbiyoti, reabilitologiya va jismoniy tarbiya kafedrasi assistenti









    NORMATIV HUJJATLAR
    O‘ZBeKISTON RESPUBLIKASINING

    QONUNI

    29.08.1997 y.

    N 464-I

    TA'LIM TO‘G‘RISIDA

    I. Umumiy qoidalar (1-8-moddalar)

    II. Ta'lim tizimi va turlari (9-19-moddalar)

    III. Ta'lim jarayoni qatnashchilarini ijtimoiy himoya qilish (20-24-moddalar)

    IV. Ta'lim tizimini boshqarish (25-29-moddalar)

    V. Yakunlovchi xulosalar (30-34-moddalar)


    I. UMUMIY QOIDALAR

    1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

    2-modda. Ta'lim to‘g‘risidagi qonun hujjatlari

    3-modda. Ta'lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsiplari

    4-modda. Bilim olish huquqi

    5-modda. Pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish huquqi

    6-modda. Ta'lim muassasasining huquqiy maqomi

    7-modda. Davlat ta'lim standartlari

    8-modda. Ta'lim berish tili

    1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

    Ushbu Qonun fuqarolarga ta'lim, tarbiya berish, kasb-hunar o‘rgatishning huquqiy asoslarini belgilaydi hamda har kimning bilim olishdan iborat konstitutsiyaviy huquqini ta'minlashga qaratilgan.



    2-modda. Ta'lim to‘g‘risidagi qonun hujjatlari

    Ta'lim to‘g‘risidagi qonun hujjatlari ushbu Qonundan hamda boshqa qonun hujjatlaridan iborat. Qoraqalpog‘iston Respublikasida ta'lim sohasidagi munosabatlar Qoraqalpog‘iston Respublikasining qonun hujjatlari bilan ham tartibga solinadi. Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida ta'lim to‘g‘risidagi qonun hujjatlaridagidan o‘zgacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.



    3-modda. Ta'lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsiplari

    Ta'lim O‘zbekiston Respublikasi ijtimoiy taraqqiyoti sohasida ustuvor deb e'lon qilinadi. Ta'lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat: ta'lim va tarbiyaning insonparvar, demokratik xarakterda ekanligi; ta'limning uzluksizligi va izchilligi;

    umumiy o‘rta, shuningdek o‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limining majburiyligi; o‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limi yo‘nalishini: akademik litseyda yoki kasb-hunar kollejida o‘qishni tanlashning ixtiyoriyligi; ta'lim tizimining dunyoviy xarakterda ekanligi; davlat ta'lim standartlari doirasida ta'lim olishning hamma uchun ochiqligi; ta'lim dasturlarini tanlashga yagona va tabaqalashtirilgan yondashuv; bilimli bo‘lishni va iste'dodni rag‘batlantirish; ta'lim tizimida davlat va jamoat boshqaruvini uyg‘unlashtirish.

    4-modda. Bilim olish huquqi

    Jinsi, tili, yoshi, irqiy, milliy mansubligi, e'tiqodi, dinga munosabati, ijtimoiy kelib chiqishi, xizmat turi, ijtimoiy mavqei, turar joyi, O‘zbekiston Respublikasi hududida qancha vaqt yashayotganligidan qat'iy nazar, har kimga bilim olishda teng huquqlar kafolatlanadi.

    Til deb murakkab muloqot tizimiga yoki shu tizimni oʻrganish va ishlatish qobiliyatiga aytiladi. Tilni oʻrganuvchi sohaga tilshunoslik deyiladi. Jahon tillari miqdorini aniqlash uchun til va sheva orasida farq oʻrnatish zarur.
    Bilim olish huquqi:

    davlat va nodavlat ta'lim muassasalarini rivojlantirish; ishlab chiqarishdan ajralgan va ajralmagan holda ta'lim olishni tashkil etish; ta'lim va kadrlar tayyorlash davlat dasturlari asosida bepul o‘qitish, shuningdek ta'lim muassasalarida shartnoma asosida to‘lov evaziga kasb-hunar o‘rgatish; barcha turdagi ta'lim muassasalarining bitiruvchilari keyingi bosqichdagi o‘quv yurtlariga kirishda teng huquqlarga ega bo‘lishi;

    oilada yoki o‘zi mustaqil ravishda bilim olgan fuqarolarga akkreditatsiyadan o‘tgan ta'lim muassasalarida eksternat tartibida attestatsiyadan o‘tish huquqini berish orqali ta'minlanadi. Boshqa davlatlarning fuqarolari O‘zbekiston Respublikasida xalqaro shartnomalarga muvofiq bilim olish huquqiga ega. Respublikada istiqomat qilayotgan fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar bilim olishda O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng huquqlarga ega.



    5-modda. Pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish huquqi

    Tegishli ma'lumoti, kasb tayyorgarligi bor va yuksak axloqiy fazilatlarga ega bo‘lgan shaxslar pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish huquqiga ega. Pedagog xodimlarni oliy o‘quv yurtlariga ishga qabul qilish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlagan Nizomga muvofiq tanlov asosida amalga oshiriladi. Pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanish sud hukmiga asosan man etilgan shaxslarning ta'lim muassasalarida bu faoliyat bilan shug‘ullanishiga yo‘l qo‘yilmaydi.



    6-modda. Ta'lim muassasasining huquqiy maqomi

    Ta'lim muassasasini akkreditatsiyalash vakolatli davlat organi tomonidan attestatsiyaga asosan amalga oshiriladi. Ta'lim muassasasi yuridik shaxs bo‘lib, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda barpo etiladi. Nodavlat ta'lim muassasasi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda davlat akkreditatsiyasidan o‘tgan paytdan boshlab yuridik shaxs huquqlari va ta'lim faoliyati bilan shug‘ullanish huquqiga ega bo‘ladi. Ta'lim muassasasi qonun hujjatlariga muvofiq ishlab chiqilgan ustav asosida faoliyat ko‘rsatadi. Ta'lim muassasasi attestatsiya natijalariga binoan davlat akkreditatsiyasidan mahrum etilishi mumkin. Ta'lim muassasalari o‘quv-tarbiya majmualariga hamda o‘quv-ilmiy-ishlab chiqarish birlashmalari va uyushmalariga birlashishga haqli. Ta'lim muassasalari ustavda belgilangan vazifalariga muvofiq pulli ta'lim xizmatlari ko‘rsatish, shuningdek tadbirkorlik faoliyatining boshqa turlari bilan shug‘ullanishga haqli.


    7-modda. Davlat ta'lim standartlari

    Davlat ta'lim standartlari umumiy o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta'lim mazmuniga hamda sifatiga qo‘yiladigan talablarni belgilaydi. Davlat ta'lim standartlarini bajarish O‘zbekiston Respublikasining barcha ta'lim muassasalari uchun majburiydir.



    8-modda. Ta'lim berish tili

    Ta'lim muassasalarida ta'lim berish tildan foydalanish tartibi Davlat tili haqidagi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni bilan tartibga solinadi.



    II. TA'LIM TIZIMI VA TURLARI

    9-modda. Ta'lim tizimi

    10-modda. Ta'lim turlari

    11-modda. Maktabgacha ta'lim

    12-modda. Umumiy o‘rta ta'lim

    13-modda. O‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limi

    14-modda. Oliy ta'lim

    15-modda. Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim

    16-modda. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

    17-modda. Maktabdan tashqari ta'lim

    18-modda. Oiladagi ta'lim va mustaqil ravishda ta'lim olish

    19-modda. Ta'lim to‘g‘risidagi hujjatlar



    9-modda. Ta'lim tizimi

    O‘zbekiston Respublikasining ta'lim tizimi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

    davlat standartlariga muvofiq ta'lim dasturlarini amalga oshiruvchi davlat va nodavlat ta'lim muassasalari; ta'lim tizimining faoliyat ko‘rsatishi va rivojlanishini ta'minlash uchun zarur bo‘lgan tadqiqot ishlarini bajaruvchi ilmiy-pedagogik muassasalar; ta'lim sohasidagi davlat boshqaruv organlari, shuningdek ularga qarashli korxonalar, muassasalar va tashkilotlar. O‘zbekiston Respublikasining ta'lim tizimi yagona va uzluksizdir.

    10-modda. Ta'lim turlari

    O‘zbekiston Respublikasida ta'lim quyidagi turlarda amalga oshiriladi:

    maktabgacha ta'lim; umumiy o‘rta ta'lim; o‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limi; oliy ta'lim; oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim; kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash; maktabdan tashqari ta'lim.

    11-modda. Maktabgacha ta'lim

    Maktabgacha ta'lim bola shaxsini sog‘lom va yetuk, maktabda o‘qishga tayyorlangan tarzda shakllantirish maqsadini ko‘zlaydi. Bu ta'lim olti-yetti yoshgacha oilada, bolalar bog‘chasida va mulk shaklidan qat'iy nazar, boshqa ta'lim muassasalarida olib boriladi.



    12-modda. Umumiy o‘rta ta'lim

    Umumiy o‘rta ta'lim bosqichlari quyidagicha: boshlang‘ich ta'lim (I-IV sinflar); umumiy o‘rta ta'lim (I-IX sinflar). Boshlang‘ich ta'lim umumiy o‘rta ta'lim olish uchun zarur bo‘lgan savodxonlik, bilim va ko‘nikma asoslarini shakllantirishga qaratilgandir. Maktabning birinchi sinfiga bolalar olti-yetti yoshidan qabul qilinadi. Umumiy o‘rta ta'lim bilimlarning zarur hajmini beradi, mustaqil fikrlash, tashkilotchilik qobiliyati va amaliy tajriba ko‘nikmalarini rivojlantiradi, dastlabki tarzda kasbga yo‘naltirishga va ta'limning navbatdagi bosqichini tanlashga yordam beradi. Bolalarning qobiliyati, iste'dodini rivojlantirish uchun ixtisoslashtirilgan maktablar tashkil etilishi mumkin.



    13-modda. O‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limi

    O‘rta maxsus, kasb-hunar ta'lim olish maqsadida har kim umumiy o‘rta ta'lim asosida akademik litseyda yoki kasb-hunar kollejida o‘qishning yo‘nalishini ixtiyoriy ravishda tanlash huquqiga ega. Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlari egallangan kasb-hunar bo‘yicha ishlash huquqini beradigan hamda bunday ish yoki ta'limni navbatdagi bosqichda davom ettirish uchun asos bo‘ladigan o‘rta maxsus, kasb-hunar ta'limi beradi. Akademik litsey o‘quvchilarning intellektual qobiliyatlarini jadal o‘stirishni, ularning chuqur, tabaqalashtirilgan va kasb-hunarga yo‘naltirilgan bilim olishlarini ta'minlaydigan uch yillik o‘rta maxsus o‘quv yurtidir. Kasb-hunar kolleji o‘quvchilarning kasb-hunarga moyilligi, mahorat va malakasini chuqur rivojlantirishni, tanlangan kasblar bo‘yicha bir yoki bir necha ixtisos olishni ta'minlaydigan uch yillik o‘rta kasb-hunar o‘quv yurtidir.

    Kollej (ing . college) - 1) Buyuk Britaniya, AQSH va ayrim boshqa mamlakatlarda oliy, oʻrta, yuqori oʻrta oʻquv yurti (ayrim hollarda universitet tarkibida). Dastlab 13-asr boshlarida Buyuk Brita-niyada vujudga kelgan; 2) Fransiya, Shveysariya, Belgiya, shuningdek, Afrika va Osiyoning ilgari fransuz mustamlaka imperiyasi tarkibiga kirgan bir qancha mamlakatlaridagi oʻrta va toʻliqsiz oʻrta oʻquv yurti. Fransiyada dastlabki K. oʻrta asrda universitetlarda paydo boʻldi; 3) Oʻzbekistonda oʻrta maxsus, kasb-hunar oʻquv yurti. OʻzRning 1997 yil avg .da qabul qilingan "Kadrlar tayyorlash milliy dasturi" va "Taʼlim toʻgʻrisida"gi qonuni hamda OʻzR Vazirlar Mahkamasining 1998 yil fevral dagi qaroriga muvofiq, kasb-hunar kolleji sifatida tashkil etilgan.



    14-modda. Oliy ta'lim

    Oliy ta'lim yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashni ta'minlaydi. Oliy ma'lumotli mutaxassislar tayyorlash oliy o‘quv yurtlarida (universitetlar, akademiyalar, institutlar va oliy maktabning boshqa ta'lim muassasalarida) o‘rta maxsus kasb-hunar ta'limi asosida amalga oshiriladi. Oliy ta'lim ikki bosqichga: davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi oliy ma'lumot to‘g‘risidagi hujjatlar bilan dalillanuvchi bakalavriat va magistraturaga ega. Bakalavriat oliy ta'lim yo‘nalishlaridan biri bo‘yicha puxta bilim beradigan, o‘qish muddati kamida to‘rt yil bo‘lgan tayanch oliy ta'limdir. Magistratura aniq mutaxassislik bo‘yicha bakalavriat negizida kamida ikki yil davom etadigan oliy ta'limdir. Fuqarolar ikkinchi va undan keyingi oliy ma'lumotni shartnoma asosida olishga haqlidirlar.



    15-modda. Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim

    Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim jamiyatning ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlarga bo‘lgan ehtiyojlarini ta'minlashga qaratilgandir. Oliy o‘quv yurtidan keyingi ta'lim oliy o‘quv yurtlari va ilmiy-tadqiqot muassasalarida (aspirantura, ad'yunktura, doktorantura, mustaqil tadqiqotchilik) olinishi mumkin. Ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlash, ilmiy darajalar va unvonlar berish tartibi qonun hujjatlarida belgilanadi.



    16-modda. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

    Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash kasb bilimlari va ko‘nikmalarini chuqurlashtirish hamda yangilashni ta'minlaydi. Kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.



    17-modda. Maktabdan tashqari ta'lim

    Bolalar va o‘smirlarning yakka tartibdagi ehtiyojlarini qondirish, ularning bo‘sh vaqti va dam olishini tashkil etish uchun davlat organlari, jamoat birlashmalari, shuningdek boshqa yuridik va jismoniy shaxslar madaniy-estetik, ilmiy, texnikaviy, sport va boshqa yo‘nalishlarda maktabdan tashqari ta'lim muassasalarini tashkil etishlari mumkin. Maktabdan tashqari ta'lim muassasalariga bolalar, o‘smirlar ijodiyoti saroylari, uylari, klublari va markazlari, bolalar-o‘smirlar sport maktablari, san'at maktablari, musiqa maktablari, studiyalar, kutubxonalar, sog‘lomlashtirish muassasalari va boshqa muassasalar kiradi.

    Musíqa (yunoncha μουσική - ilhom parilari san’ati) - tovush san’atidir; musiqiy asarga nisbatan ham musiqa atamasi qo‘llanishi mumkin.
    Maktabdan tashqari ta'lim muassasalarining faoliyat ko‘rsatish tartibi qonun hujjatlarida belgilab qo‘yiladi.



    18-modda. Oiladagi ta'lim va mustaqil ravishda ta'lim olish

    Davlat oilada ta'lim olishga va mustaqil ravishda ta'lim olishga ko‘maklashadi. Bolalarni oilada o‘qitish va mustaqil ravishda ta'lim olish tegishli ta'lim muassasalarining dasturlari bo‘yicha amalga oshiriladi. Ta'lim oluvchilarga vakolatli davlat muassasalari tomonidan uslubiy, maslahat va boshqa yo‘sinda yordam ko‘rsatiladi.



    19-modda. Ta'lim to‘g‘risidagi hujjatlar

    Akkreditatsiya qilingan ta'lim muassasalarining bitiruvchilariga davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi ma'lumot to‘g‘risidagi hujjat (shahodatnoma, diplom, sertifikat, guvohnoma) beriladi. Davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi ma'lumot to‘g‘risidagi hujjat oilada ta'lim olgan yoki mustaqil ravishda bilim olgan va akkreditatsiya qilingan ta'lim muassasalarining tegishli ta'lim dasturlari bo‘yicha ekstern tartibida imtihonlar topshirgan shaxslarga ham beriladi, davlat ta'lim muassasalarida o‘qitilishi shart bo‘lgan va ro‘yxati O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilab qo‘yiladigan mutahassisliklar bundan mustasno. Oliy ma'lumot to‘g‘risidagi diplomga o‘zlashtirilgan fanlar ro‘yxati, ularning hajmlari va fanlarga qo‘yilgan baholar yozilgan varaqa ilova qilinadi. Dissertatsiya himoya qilgan shaxslarga belgilangan tartibda fan nomzodi yoki fan doktori ilmiy darajasi beriladi va davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi diplom topshiriladi. Davlat ta'lim standartlariga mos kelgan taqdirda O‘zbekiston Respublikasi bilan xorijiy davlatlarning hukumatlari o‘rtasidagi ikki tomonlama bitimlar asosida har ikki tomonning ma'lumot to‘g‘risidagi hujjatlari belgilangan tartibda o‘zaro tan olinishi mumkin.

    Tegishli bosqichdagi ta'limni tugallamagan shaxslarga belgilangan namunadagi ma'lumotnoma beriladi. Davlat tasdiqlagan namunadagi ma'lumot to‘g‘risidagi hujjat navbatdagi bosqich ta'lim muassasalarida ta'lim olishni davom ettirish yoki tegishli ixtisoslik bo‘yicha ishlash huquqini beradi.

    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22


    Download 1.68 Mb.