Atmosferaning tarkibi va uni ifloslovchi manbalar




Download 2,23 Mb.
Pdf ko'rish
bet7/14
Sana14.05.2024
Hajmi2,23 Mb.
#230609
TuriReferat
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14
Bog'liq
Ekologik muammolar haqida

Atmosferaning tarkibi va uni ifloslovchi manbalar. 
 
Er kurrasini o`rab olgan havo qatlami atmosfera deyildi. Erning landShafti hayo tida 
juda muhim vazifani bajaradi. Atmosfera erning tirik organizmlarini turli ultrabinafSha 
nurlardan saqlaydi. Agar atmosfera bo`lmaganda edi, unda er yo`zasi kechkurun 100
0
S sovuq, kundo`zi 100
0
S isib ketgan bo`lar edi. Faqat atmosfera tufayli erda havo
mavjud. Aks holda u oydagi kabi hayo tsiz bo`lib kolar edi.
Atmosfera tabiatning eng muhim elementlaridan biri bo`lib, tirik organizmlar yashashi 
uchun juda ham zarurdir. Har bir kishi 1 sutkada 1 kg ovqat, 2 litr suv iste’mol qilsa, 
nafas organlari orqali 25 kg havoni yutadi. Toza havo Shuningdek, o`simlik, hayvonlar
va qishloq ho`jalik ekinlari uchun ham zarur. Atmosfera havosi har hil gazlarning 
mehanik aralashmasidan iborat: azot – 78%, kislorod- 21%,argon- 0,93 % va karbonat 
angidrid 0,03% dan iborat.Kosmonavtlarning ma’lumotlariga ko`ra, atmosferaning 100 
km.cha baland qismida ham uning tarkibi suv bug`lari azot, azon, vodorod, geliy, 
neon,kseon, krepton gazlaridan iborat . 1000-2000 km balandlikda atmosfera asosan 


kislorod va azotdan , undan yuqori 2500 km gacha bo`lgan qismida geliy gazi va 
2500 km dan yuqorida engil gaz vodoroddan iborat. Atmosferani ifloslanishi deganda
uning tarkibida tabiiy holda har hil gazlar qattiq zarrachalar, changlar, radiaktiv 
changlar, to`z zarrachalari, suv bug`lari va boshqalr ko`zda tutiladi. Bir kuchli vulkon 
otilganda atrof-muhitga 75 mln.m
3
chang chiqadi. Shuningdek dengiz suvi tufaydi 
havoga to`z zarrachalari yo ng`in natijasida chang, qum va boshqa qattiq zarrachalar 
o`simlik changlari chiqib qo`Shiladi. Keyingi paytlarda atmosferaning suvni
ifloslanishida avtomobil transporti 1-chi o`rinni (40%) egallaydi. Energetika sanoati 
20% ishlab chiqarishdan 14%ni egallaydi. Maishiy kommunal qishloq ho`jaligida 
26%ni tashkil qiladi. Hozir har yili atmosferaga er kurrasidagi kishilarning ho`jalik 
faoliyatidan 500 mln.tonna atrofida oltingugurt gazi, sulfid oksidi, azot oksidi, 
karbonad angidrid va pestitsitlar chiqarilmoqda.
Avtomashina, samolyo t, teplovoz, qishloq ho`jalik mashinalari juda katta miqdorda 
kislorodni sarflab, atmosferani is gazi azot oksidi uglevodorodlarni qurg`oShinning 
zaharli birikmalarini, changni qum va boshqalarni chiqarib, uni ifloslaydi.
AKSHda atmosfera havosini ifloslanishida transportning hissasi 60%ni sanoat hissani 
esa 17%ni tashkil etsa, Evropa ittifoqida sanoatni hissasi 60%ni, transport 13%ni 
tashkil etadi.

Download 2,23 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14




Download 2,23 Mb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Atmosferaning tarkibi va uni ifloslovchi manbalar

Download 2,23 Mb.
Pdf ko'rish