|
Muqimiy nomidagi
|
bet | 9/13 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 0,55 Mb. | | #158943 |
Bog'liq “KOMPYUTER TARMOQLARI ASOSIY TUSHUNCHALAR” MAVZUSINI O’QITISH METODIKASI (3)1. Komandada o’qitish (R.Slavin) da talabalar teng sonli ikki komandaga ajratiladi. Har ikkala komanda bir xil topshiriqni bajaradi. Komanda a’zolari o’quv topshiriqlarini hamkorlikda bajarib, har bir talaba mavzudan ko’zda tutilgan bilim, ko’nikma va malakalarni o’zlashtirishga e’tiborni qaratadi.
Hamkorlikda o’qitish texnologiyasi mualliflaridan biri bo’lgan R.Slavinning ta’kidlashicha, talabalarga topshiriqlarni hamkorlikda bajarish uchun ko’rsatma berilishi etarli emas. Talabalar tom ma’nodagi hamkorlik, har bir talabaning qo’lga kiritgan muvafaqqiyatidan quvonish, bir-biriga sidqidildan yordam berish hissi, qulay ijtimoiy-psixologik muhit vujudga kelishi zarur. Mazkur texnologiyada talabalarning bilimlarni o’zlashtirish sifatini aniqlashda ularni bir-biri bilan emas, balki har bir talabaning kundalik natijasi avval qo’lga kiritilgan natija bilan taqqoslanadi. Shundagina talabalar o’zining dars davomida erishgan natijasi komandaga foyda keltirishini anglagan holda mas’uliyatni his qilib, ko’proq izlanishga, bilim, ko’nikma va malakalarni o’zlashtirishga intiladi.
2. Kichik guruhlarda hamkorlikda o’qitish (R.Slavin, 1986). Bu yondashuvda kichik guruhlar 4 ta talabadan tashkil topadi. O’qituvchi avval mavzuni tushuntiradi, so’ngra talabalarning mustaqil ishlari tashkil etiladi. Talabalarga berilgan o’quv topshiriqlari 4 qismga ajratilib, har bir talaba topshiriqning ma’lum qismini bajaradi. Topshiriq yakunida har bir talaba o’zi bajargan qism yuzasidan fikr yuritib, o’rtoqlarini o’qitadi, so’ngra guruh a’zolari tomonidan topshiriq yuzasidan umumiy xulosa chiqariladi.
O’qituvchi har bir kichik guruh axborotini tinglaydi va test savollari yordamida bilimlarni nazorat qilib baholaydi.
Talabalarning kichik guruhlardagi o’quv faoliyati o’yin (turnir, musobaqa) shaklida, individual tarzda ham tashkil etilishi mumkin.
O’qituvchi va talabaning hamkorlikdagi faoliyatiga doir tadqiqotlarda asosiy e’tibor o’zaro munosabatning rivojlanishini o’rganishga qaratiladi, o’qitishni guruhli tashkil qilish jarayoni bayon qilinadi.
Psixolog A.V. Petrovskiy jamoadagi shaxslararo munosabatlar faoliyatdan kelib chiqishini o’rganib, ta’lim jarayonidagi o’qituvchining talabalar bilan hamkorligini tashkil qilish faqat ularni muloqotga ehtiyojini qondirish vositasi emas, balki o’quv materialini o’zlashtirishning ham vositasi ekanligini ta’kidlagan edi.
O’zaro hamkorlikning muhim omili va talabalarning o’zaro munosabati xususiyatini belgilovchi asos o’qituvchi bilan talaba hamkorligining shakllaridir. Hamkorlikdagi o’quv faoliyati o’qituvchi va talaba munosabatlarining va birgalikdagi hatti-harakatlarining alohida turidirki, u o’zlashtirish ob’ektini, bilim faoliyatining barcha qismlarini qayta qurishni ta’minlaydi.
Hamkorlikdagi o’quv faoliyatining maqsadi o’zlashtiriladigan faoliyat va birgalikdagi harakatlar, munosabat va muloqotning boshqarish mexanizmini yaratishdir. Hamkorlikdagi faoliyatning maqsuli talabalar ilgari surgan yangi g’oyalar va o’zlashtirilayotgan faoliyatning mohiyatiga bog’liq maqsadlar va sheriklikdagi shaxs pozitsiyasini boshqarish istaklarining yuzaga kelishidir. Hamkorlikdagi faoliyat usuli deganda, o’qituvchi bilan talabaning birgalikdagi hatti-harakatlarining tizimini tushunish kerak. Bunday hatti-harakat o’qituvchining talabaga ko’rsatadigan yordamidan boshlanadi. Talabalarning faolligi asta-sekin o’sib borib, butunlay ularning o’zi boshqaradigan amaliy va aqliy harakatiga aylanadi; o’qituvchi bilan talaba o’rtasidagi munosbata esa sheriklik pozitsiyasi xususiyatiga ega bo’ladi. Pedagogika – psixologiya fanida hamkorlikning 8 ta shakli mavjud. Ular quyidagilardan iboratdir:
faoliyatga kirish;
mustaqil harakatlar o’qituvchi bilan talaba hamkorlikda bajaradilar;
o’qituvchi harakatni boshlab beradi va unga talabani jalb etadi;
taqlid harakatlari (o’qituvchidan ibrat olgan talaba anna shu namuna asosida harakat qiladi);
madad harakatlari (o’qituvchi talabaga oraliq maqsadni va unga erish usullarini tanlashda yordam beradi va oxirgi natijani nazorat qiladi);
o’zini – o’zi boshqarish harakatlari (o’qituvchi umumiy maqsadni ko’rsatishda oxirgi natijani baholashda ishtirok etadi);
o’zini – o’zi ko’rsatuvchi harakatlar;
o’zini – o’zi uyushtiruvchi harakatlar.
Interaktivlik – o’qituvchi va talabaning o’zaro ta’siri. hamkorlik faoliyatini takomil bosqichiga o’tish jarayonida o’zaro ta’sir o’tkazish harakatini baholashdan o’z-o’zini baholash darajasiga ko’tarilishi sodir bo’ladi. Ushbu jarayon hamkorlik dinamikasidan dalolat beradigan eng muhim omillardan biri vazifasini o’taydi. Sh.A.Amonashvilining inson-shaxs texnologiyasi. Shalva Aleksandrovich Amonashvili taniqli pedagog olim va amaliyotchidir. U o’zining eksperimental maktabida hamkorlik pedagogikasini, shaxsiy yondashuvni, til va matematika o’qitishning ajoyib metodikasini ishlab chiqdi va hayotga tatbiq etdi. Sh.A. Amonashvilining asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
- bolaning shaxsiy xislatlarini namoyon qilish orqali unda olijanob insonning shakllanishi, rivojlanishi va tarbiyalanishiga imkon tugdirmoq;
- bolaning qalbi va yuragini ulug’lamoq;
- boladagi bilishga bo’lgan kuchlarni rivojlantirish va shakllantirish;
- keng va chuqurbilim hamda malaka olish uchun sharoit tugdirmoq;
- ideal tarbiya — bu o’z-o’zini tarbiyalamoq.
Sh.A. Amonashvili o’zining texnologiyasini amalga oshirish uchun quyidagi metodika va metodik usullardan foydalandi:
insonparvarlik;
shaxsiy yondashuv;
muloqot mahorati;
oila pedagogikasining qo’shimcha imkoniyati;
o’quv faoliyati.
Sh.A.Amonashvili texnologiyasida bola faoliyatini baholash alohida ahamiyatga ega. Baholardan foydalanish o’ta cheklangan. Miqdoriy baholashdan ko’ra sifatli baholashga urg’u beriladi, ya’ni tavsif, natijalar paketi va o’z-o’zini baholash.
|
| |