Aloqa
102. Barcha uchastkalarda poezd dispetcherlik, stansiyalararo poezd, stansiya bo’yicha,
yo’l-liniya, strelka aloqalari bo’lishi kerak.
Avtoblokirovka, markazlashtirilgan dispetcherlik bilan jihozlangan uchastkalarda va
barcha elektrlashtirilgan uchastkalarda energodispetcherlik va peregon aloqasi bo’lishi kerak.
Kabel aloqa liniyalari bo’lgan uchastkalar SSB va aloqa elektrmexaniklarining xizmat
aloqasiga va energodispetcherlik aloqasiga ega bo’lishi kerak.
Bundan tashqari, yo’llarda poezdlar harakatini, chiptalarni sotish va joylardagi korxonalar
ishini boshqarish uchun magistral, yo’l, yo’l boshqaruv, chipta-dispetcherlik, vagon-
dispetcherlik, axborot-hisoblash, mahalliy hamda telefon va telegraf aloqaning boshqa turlari
bo’lishi kerak.
103. Temir yo’lning barcha uchastkalari poezd radio aloqasi bilan jihozlanishi kerak.
Poezd radio aloqasi poezd lokomotivlari, motorvagon poezdlari, maxsus o’ziyurar
harakat tarkiblari mashinistlarining: dispetcherlik uchastkasi ichida poezd dispetcheri bilan;
peregonlarni chegaralovchi stansiya navbatchilari bilan; bir peregonda bo’lgan ketma-ket yoki
qarama-qarshi kelayotgan lokomotiv, motorvagon poezdi, maxsus o’ziyurar harakat tarkibi
mashinistlari bilan; temir yo’l kesishmalari va depo navbatchilari bilan; ta’mirlash ishlari
rahbarlari va signalistlar bilan; poezd va ob’ektlardagi harbiylashtirilgan qo’riqlash o’qchilari
bilan; kabinadan tashqariga chiqqan mashinist yordamchisi bilan; yo’lovchi poezd boshlig’i
(mexanik-brigadiri) bilan; vagon ta’mirlovchi-qarovchilari bilan ishonchli ikki taraflama aloqani
ta’minlashi kerak.
Peregonlarning uzunligi, stansiyalarning berkitilishi yoki stansiya navbatchilarining
navbatchiligini bekor qilinishi natijasida 15 km dan ortsa, poezd radio aloqasining yangi tizimi
joriy qilinguniga qadar, peregonda ketib borayotgan poezd lokomotivlari, motorvagon poezdlari
va maxsus o’ziyurar harakat tarkiblari mashinistlarining eng yaqin stansiya navbatchisi bilan
aloqasiga, poezd dispetcheri bilan ishonchli aloqa mavjud bo’lgan holda yo’l qo’yiladi. Bunda,
poezdlar harakati xavfsizligini ta’minlovchi mashinistlar, poezd dispetcheri va stansiya
navbatchilarining o’zaro hamkorlikdagi harakatlari tartibi va bunday peregonlar ro’yxati DATK
boshqaruvi raisi tomonidan o‘rnatiladi.
Temir yo’llarning o’ta jadal poezd harakatlanishi va markazlashtirilgan dispetcherlik
mavjud bo’lgan uchastkalarida tatbiq qilinayotgan yangi poezd radio aloqasi tizimlari, mazkur
bandda ko’rsatilgan xodimlarning o’zaro ikki tomonlama ishonchli aloqasini, peregonlar
uzunligining qanday bo’lishidan qat’iy nazar, ta’minlashi kerak.
25
Poezd radio aloqasining texnik normativlari va foydalanish qoidalari DATK boshqaruvi
raisi tomonidan o‘rnatiladi, poezd radio aloqasining nosozligi vaqtida harakat xavfsizligini
ta’minlash tartibi esa, O’zbekiston Respublikasi temir yo’llarida poezd harakati va manyovr
ishlari bo’yicha yo’riqnomada ko’zda tutilgan.
104. Stansiyalarda texnologik talablardan kelib chiqib stansiya radio aloqasi, ikki
taraflama park aloqasi va yo’lovchilar uchun axborot aloqasi qo’llanilishi kerak.
Stansiya radio aloqasi: manyovr va tepacha radio aloqasi, stansiya texnologik markazlari
radio aloqasi, vagon va lokomotivlarga texnik xizmat ko’rsatish punktlari, vagonlarni tijorat
ko’rikdan o’tkazish punktalari radio aloqasi, konteyner maydonchalar radio aloqasi, texnik
vositalar (SSB, aloqa, yo’l, kontakt tarmog’i va boshqalar) ni ta’mirlash va ularga xizmat
ko’rsatish brigadalari, harbiylashtirilgan qo’riqlash bo’linmalari radio aloqasi tarmoqlarida, ikki
taraflama aloqani ta’minlashi kerak.
Bir stansiya ichida har hil manyovr rayonlari uchun bir hil radiochastotalarni qo’llash
mumkin emas. Stansiyaning har bir manyovr rayoni uchun va unga xizmat ko’rsatuvchi
lokomotivlar uchun alohida radiochastota ajratiladi.
Ikki taraflama park aloqasi qurilmalari park chegarasida yaxshi eshitilishni ta’minlashi
kerak. Bu qurilmalar temir yo’l hududidan tashqarida shovqinni kamaytirishga yo’naltirilgan ish
olib borishi kerak.
Poezd va manyovr ishlari xaqida ko’rsatmalarni uzatishda, shuningdek, yo’lovchilarni
axborot bilan ta’minlashda qo’llaniladigan ikki taraflama park aloqasi qurilmalari doimo ish
holatida bo’lishi, aloqa kanallarining uzluksiz ishlashini ta’minlashi, yoqiqlilik holati nazoratiga
ega bo’lishi kerak.
105. Stansiyalar va dispercherlik uchastkalaridagi poezd va stansiya radio aloqasi
qurilmalari (DATK boshqaruvi raisi belgilagan ro’yxatga binoan) so’zlashishlarning
hujjatlashtirilgan qayd qilish tizimi bilan jihozlanishi kerak.
So’zlashishlarning hujjatlashtirilgan qayd qilish tizimidan foydalanish tartibi DATK
boshqaruvi raisi tomonidan o‘rnatiladi.
106. Peregonlar va yuk tashish hajmi katta liniyalar stansiyalarida ta’mirlash ishlarini
boshqarish uchun ta’mirlash bo’linmalarining ish boshqaruvchi bilan, ish boshqaruvchining
lokomotiv mashinistlari va tegishli xizmatning navbatchi apparati bilan ikki taraflama ishonchli
aloqasini ta’minlash uchun ko’zda tutilgan ta’mir-tezkor radio aloqa qo’llanilishi kerak.
Bu aloqa bilan jihozlanuvchi uchastkalar ro’yxati DATK boshqaruvi raisi tomonidan
tasdiglanadi.
107. Poezdlar harakati bilan bog’liq bo’lmagan masalalar bo’yicha poezd dispetcherlik va
strelka aloqasidan foydalanish man etiladi.
Markazlashtirilgan ijro postlari, strelka postlari va stansiya navbatchisining telefonlaridan
boshqa telefonlarni strelka aloqasi tarmog’iga ulash taqiqlanadi.
Poezd dispetcherlik aloqasiga faqatgina stansiya navbatchilari, manyovr dispetcherlari,
operatorlari, lokomotiv depo va almashtirish punkti navbatchilari, energodispetcherlar va
lokomotiv dispetcherlari, signalizatsiya va aloqa distansiyasi muhandis navbatchilari,
davlatlararo TXP (texnik xizmat ko’rsatish punkti) va TKP (tijorat ko’rigi punkt) lari
navbatchilarining telefonlarini ulashga ruxsat beriladi. Markazlashtirilgan dispetcherlik
uchatskalarida poezd dispetcherlik aloqasiga DATK boshqaruvi raisi ruxsati bilan pereezdlar
navbatchilarining telefonlarini ulashga ham yo’l qo’yiladi.
Shtatida tashishlarni tashkil qilish boshqarmasining navbatchi xodimlari bo’lmagan yoki
bo’lsa ham ularning kecha-kunduz navbatchilik qilishi ko’zda tutilmagan stansiyalarda stansiya
boshlig’i, SSB elektrmexanigi va elektrmonterlari xonadonlarida o’rnatilgan telefonlarni poezd
dispetcherlik aloqasiga ulashga ruxsat etiladi.
Xonadonlarda o’rnatilgan telefonlarni poezd dispetcheri, maxsus pribor orqali faqatgina
so’zlashuv uchun ketadigan vaqtga ulaydi.
Peregonlarda poezd dispetcherlik aloqasi simlariga drezina haydovchilari (majburiy
to’xtash vaqtida), tiklash va o’t o’chirish poezdi boshliqlari, SSB elektrmexaniklari, tiklash, yo’l
26
ishlari va elektr ta’minot qurilmalari bo’yicha ishlarning ish boshqaruvchisi ko’chma
telefonlarini vaqtincha ulashga ruxsat beriladi.
Stansiyalararo poezd aloqasiga faqatgina stansiya navbatchilarining telefonlarini,
avtoblokirovkali uchastkalarda, bundan tashqari, peregon aloqa telefonlari va pereezd
navbatchilarining telefonlarini ulashga ruxsat beriladi.
|