• Quyosh batareyalarining xizmat muddatini oshirish
  • Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari




    Download 4,8 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet59/75
    Sana20.01.2024
    Hajmi4,8 Mb.
    #142019
    1   ...   55   56   57   58   59   60   61   62   ...   75
    Bog'liq
    qayta tiklanuvchi energiya

    Fotoelektrik modullar 
    Quyosh panellari quyosh elementlaridan tashkil topadi. Chunki bitta quyosh 
    elementi kerakli miqdordagi elektr energiyasini ishlab chiqara olmaydi. Katta 
    miqdorda elektr energiyasini ishlab chiqrish uchun ko‘pincha bir nechta quyosh 
    elementi yaxlit quyosh moduli qilib yig‘iladi.
    Quyosh panellari (fotoelektrik yoki quyosh modullari) birgina o‘lchamda va 
    ko‘rinishda ishlab chiqariladi. Eng ko‘p uchraydigan – kremniyli fotoelelektrik 
    modullar bo‘lib quvvati 40 – 160 W
    p
    (pikovatt ya’ni quyoshning yorug‘ nurlari ostida 
    40 – 160 Vt quvvatni ishlab chiqaradi). Bunday modulning o‘lchami 0,4 dan 1,6 m
    2
    gacha bo‘ladi.
    Ammo sotuvda turlicha o‘lcham va tipga ega bo‘lgan modullarni uchratish 
    mumkin. Bunday quyosh panellari (RV panels) o‘zaro ulanib (arreys) quyosh 
    batareyasining turlicha quvvatdagisini hosil qilish mumkin. Masalan ikkita quvvati 
    50 W
    p
    ni biriktirib 100 W
    p
    ni yoki uchtani ulab 150 W
    p
    hosil qilinadi va h.k. 
    Sotuvda bo‘lgan panellarning FIK 5 … 15% oralig‘ida bo‘ladi. Demak 
    quyoshdan elementga tushadigan 5 -15 % energiya elektr energiyasiga aylantiriladi. 


    143 
    Hozirgi kunda ilmiy tadqiqot laboratoriyalari tomonidan FIK 30% gacha 
    bo‘lgan quyosh elementlarni ishlab chiqarish ustida tadqiqotlar olib borilmoqda. 
    Bunda masulot (quyosh elementi) ning narxi muhim o‘rinni egallaydi. Masalan 
    yupqa plenkali quyosh elementlarni katta miqdorda ishlab chiqarib katta maydonlarga 
    yopsak katta iqtisodiy foyda olish mumkin. 
    Quyosh batareyalarining xizmat muddatini oshirish 
    Dala sharoitida quyosh batareyalarni bir qancha qurilmalarda sinab ko‘rilgan. 
    Amaliy tadqiqotlar natijalariga ko‘ra quyosh batareyalari o‘rtacha 20 yil xizmat 
    qilishi mumkin. Evropa va AQSH da ishlab chiqarilgan quyosh batareyalari 25 yil 
    xizmat qilgandan so‘ng 10 % ga quvvati kamayishi kuzatilgan.
    Shunga ko‘ra, quyosh monokristalli modullar o‘rtacha 30 yil xizmat qiladi 
    deyish mumkin. Polikristalli modullar odatda 20 yil atrofida xizmat qiladi. Amorf 
    kremniydan yasalgan (yupqaplenkali va egiluvchan) modullar 7 yildan (dastlabki 
    texnologiyalar asosida birinchi ishlab chiqarilganlari), 20 yilgacha (oxirgi 
    texnologiyalar asosida ishlab chiqarilgan) xizmat qiladi.
    Bundan tashqari yupqa plenkali modullar dastlabki 2 yilda 10 dan 40 % gacha 
    quvvatini yo‘qotadi. Shu sababli fotoelektrik modullarning 90% bozorini kristal 
    kremniyli modullar tashkil etadi. Tizimning boshqa elementlari turlicha xizmat 
    muddatiga ega: akkumulyator batareyalari 2 dan 15 yilgacha, kuch elektronika qismi 
    esa 5 dan 20 yilgacha xizmat muddatiga ega.

    Download 4,8 Mb.
    1   ...   55   56   57   58   59   60   61   62   ...   75




    Download 4,8 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Mexanizatsiyalash muhandislari instituti qayta tiklanuvchi energiya manbalari

    Download 4,8 Mb.
    Pdf ko'rish