156
EL–lampani yoqish uchun ulagich ulanadi va manbaning
Ф qutbidan SA ulagich va EL lampa orqali 0 qutbiga tok oqadi, so‘ng
lampa yonadi. O‘chirish uchun EL uziladi.
Lyumenistent lampani yoqish uchun quyidagi sxema qo‘llaniladi:
6.13–rasm. Lyumenistent lampani yoqish sxemasi
Lampa tarmoqqa ulanganda CT neonli
starter kontaktlariga
kuchlanish uzatiladi, kontaktlar orasida
neon gazining atmosferasida
uchqun hosil bo‘ladi, uchqun ta’sirida harorat ko‘tariladi, buning
natijasida bimetall plastinadan yasalgan
kontaktlardan biri egilib,
ikkinchi kontaktga ulanadi, zanjir butun bo‘lib, tarmoq – L drossel –
EL lampaning birinchi elektrodi – CT starterning ulangan kontaktlari –
EL lampaning ikkinchi elektrodi – tarmoq orqali tok oqadi. EL
lampaning elektrodlari qiziydi. Buning
natijasida simob tomchisi
bug‘lanadi va agar yetarli haroratgacha qizigan bo‘lsa, volfram spiralli
elektrodlardan elektronlar ajralib chiqadi. Starter kontaktlari ulanganda
uchqun so‘nib harorat pasayadi,
bimetall plastina sovib, 1–2 sek.
o‘tgach tok zanjirini uzadi. Natijada tarmoqning kuchlanishi va
drosseldagi to‘plangan magnit energiya hisobiga hosil bo‘lgan
kuchlanish impulsidan elektrodlardagi kuchlanish keskin oshadi. Shu
jarayon tufayli lampada elektr yoyi razryadi hosil bo‘ladi.
Yoy inert
gazi va simob bug‘i muhitidan o‘tganida ultrabinafsha nur hosil
bo‘ladi. Ultrabinafsha nur lumenaforga ta’sir qilib, lampa yorug‘lik
tarqatadi. C1 – kondensatori radioto‘lqinlardan
himoya uchun, C2 –
kondensatori quvvat koeffitsiyentini oshirish uchun qo‘llaniladi.
157
Lampa yoqilgandan so‘ng drossel kuchlanishning miqdorini barqaror
ushlab turadi.
Ksenonli lampani yoqish sxemasining
ishlash prinsipi quyi-
dagicha bo‘ladi.