• BITIRUV MALAKAVIY ISHI
  • T A S D I Q L A Y M A N
  • 1.CDMA STANDARTI XUSUSIYATLARI
  • Xarakteristika Qiymat
  • 1.2.CDMA standartida kanallarni tashkil etish
  • Toshkent axborot texnologiyalari universiteti




    Download 288.63 Kb.
    bet1/5
    Sana21.03.2017
    Hajmi288.63 Kb.
      1   2   3   4   5

    O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO’MITASI
    TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

    Himoyaga
    RQT kafedra mudiri

    _________________
    D.A.

    Respublika (lot. respublica, res - ish va publicus - ijtimoiy, umumxalq) - davlat boshqaruvi shakli, unda bar cha davlat hokimiyati organlari saylab qoʻyiladi yoki umummilliy vakolatli muassasalar (parlamentlar) tomonidan shakllantiriladi, fuqarolar esa shaxsiy va siyosiy huquqlarga ega boʻladilar.

    Davronbekov
    2013-yil. «____» ____
    CDMA standartida ma’lumot uzatish tezligini oshirish usullari

    mavzusida

    BITIRUV MALAKAVIY ISHI

    Bitiruvchi : ___________ Ahmedov . N . V

    (imzo)

    Maslahatchi: ___________ Sultonova . M . O

    (imzo)

    Taqrizchi: ___________ ________________________

    (imzo) (familiyasi)
    Toshkent.

    O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA,AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO’MITASI


    TOSHKENT AHBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
    RRT fakulteti Radioaloqa qurilmalari va tizimlari kafedrasi

    Yo’nalish (mutahassislik) : 5524400- Mobil aloqa tizimlari.


    T A S D I Q L A Y M A N

    Kafedra mudiri: D.A.Davronbekov

    2013-yil ______ _________________
    Malakaviy bitiruv ishiga
    T O P SH I R I Q
    Ahmedov Nuriddin Vasihitdinovich.

    1.Ish mavzusi : CDMA standartida ma’lumot uzatish tezligini oshirish usullari.

    2. 2013-yil «_____» _________ dagi _______________ sonli buyruq bilan tasdiqlangan.

    3.Ishni himoyaga topshirish muddati 25.05.2013 yil.

    4. Ishga oid dastlabki ma’lumotlar: Rahbar topshirig’i,ilmiy texnik adabiyotlar.

    Adabiyot (arab. - adab so‘zining ko‘pligi) - 1. Fan va amaliyotning biror sohasidagi yutuqlarni umumlashtiruvchi asarlar majmui (texnikaviy A., qishloq xo‘jaligi A.i, siyosiy A. va boshqalar). 2. San’atning bir turi (badiiy A. deb ham ataladi)

    5. Hisoblash tushuntirish yozuvlarining mazmuni (ishlab chiqiladigan masalalar ro’yhati): Kirish. 1.CDMA standarti xususiyatlari. 2.CDMA standartining rivojlanish bosqichlari. 3.CDMA standartining O’zbekistonda qo’llanilishi. 4. Hayot faoliyati xavfsizligi. Xulosa.

    6 . Grafik materiallar ro’yhati: Demonstratsion slaydlar

    7. Topshiriq berilgan sana: 25.01.2013 yil


    Rahbar ________________________

    (imzo)

    Topshiriq oldim ______________



    (imzo)
    8. Ishning ayrim bo’limlari bo’yicha maslahatlar.

    Qism



    Maslahatchi o’qituvchining F.I. otasining ismi.

    Imzo, sana

    Topshiriq berildi.

    Topshiriq olindi.

    1-3 bo’limlar.



    Sultonova . M . O.



    25.01.2013 yil

    25.01.2013 yil

    4-bo’lim.


    Amurova N.Yu.



    05.06.2013 yil

    05.06.2013 yil

    9. Ishni bajarish grafigi.





    Ish qismlarining nomi.

    Bajarish muddati.



    Rahbar (Maslahatchi) belgisi.


    1

    Kirish.






    2


    CDMA standarti xususiyatlari






    3


    CDMA standartining rivojlanish bosqichlari.






    4


    CDMA standartining O’zbekistonda qo’llanilishi.







    5


    Hayot faoliyati xavfsizligi.






    6


    Xulosa






    Bitiruvchi ______________________________ «______» ______________2013-yil.

    (imzo)
    Rahbar _________________________________ «______» _______________2013-yil.

    (imzo)


    ANNOTATSIYA
    Ushbu bitiruv malakaviy ishida CDMA standartida ma’lumot uzatish tezligini oshirish usullari tahlili keltirilgan

    CDMA standartining xususiyatlari, CDMA standartining rivojlanish bosqichlari hamda CDMA standartining O’zbekistonda qo’llanilishi ko’rsatib o’tilgan.

    Shuningdek, Hayot faoliyati xavfsizligi masalalari ko’rib chiqilgan.

    MUNDARIJA
    Kirish. ………………………………

    1.CDMA standarti xususiyatlari………………………………

    1.1. CDMA standartida kanallarni tashkil etish……………………………

    1.2.CDMA standartining afzalliklari. ………………………………

    2.CDMA standartining rivojlanish bosqichlari. ……………………………

    2.1.CDMA IS-95 (cdmaOne) standarti harakteristikalari. …………………

    2.2.CDMA 2000 standarti harakteristikalari. ……………………………

    2.3.CDMA 2000 1x-EV-DO- harakteristikalari. ……………………………

    3.CDMA standartining O’zbekistonda qo’llanilishi. ………………………

    3.1.Perfectum mobile kompaniyasi haqida. ………………………………

    3.2. ."O’zbektelekom" AK "UzMobayl" filiali haqida. ……………………

    4. Hayot faoliyati xavfsizligi. ………………………………

    Xulosa. ………………………………

    Adabiyotlar ro’yhati . ………………………………



    KIRISH

    Hozirgi vaqtda O’zbekiston Respublikasida korxonalarni texnik va texnologik qayta jihozlash, moderenizatsiya qilishni o’tkazish, zamonaviy ixcham texnologiyalarni keng joriy qilish ko’zda tutilmoqda. Ishlab chiqarishni texnik va texnologik qayta jihozlash, moderenizatsiya qilish soha bo’yicha qabul qilingan dasturlarini ishlatilishining tezlashtirilishi masalasi qo’yilmoqda. Jamiyatimiz oldida turgan muhim masalalardan biri mamlakatni bosqichma-bosqich va barqaror rivojlanishini ta’minlash hisoblanadi. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimovning “Zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalarni keyingi joriy etish va rivojlantirish bo’yicha choralar to’g’risida “ gi qabul qilingan qarorida axborot-kommunikatsion texnologiyalar infratuzilmasini rivojlantirishga katta e’tibor berilgan, “O’zbekiston Respublikasi 2012-2014 yillarda axborot texnologiyalarini keyingi joriy etish va rivojlantirish dasturi “ qabul qilingan [1].

    Bugungi kunga kelib telekommunikatsiya tarmoqlarining rivojlanib borishi har daqiqa sayin tezlashib bormoqda. Shu sababli aloqa sohasida doimo rivojlanib borayotgan soha va tarmoqlarni o’rganib borish, shu barobarida dunyo miqyosidagi rivojlangan davlatlar qatorida bo’lib, aholini sifatli aloqa bilan ta’minlash asosiy maqsad qilib olingan.

    Dastur - 1) biron-bir faoliyat, ishning mazmuni va rejasi; 2) siyosiy partiyalar, tashkilotlar, alohida arboblar faoliyatining asosiy qoidalari va maqsadlari bayoni; 3) oʻquv fani mazmunining qisqacha izohi; 4) teatr, konsertlar va b.

    Aholi - Yer yuzida yoki uning muayyan hududi, qitʼa, mamlakat, tuman, shaharida istiqomat qiluvchi odam (inson) lar majmui. Aholini tadqiq etish bilan maxsus fan - Demografiya shugʻullanadi.aholi oʻrtasida sodir boʻlayotgan jarayonlar biologik, geografik, ijtimoiy-iqtisodiy omillar taʼsirining natijasidir.

    Ushbu bitiruv malakaviy ishining maqsadi hozirda dunyo miqyosida keng qo’llanilib kelinayotgan,aholini sifatli aloqa bilan ta’minlay oladigan va bir qancha qulayliklarga ega bo’lgan CDMA standarti haqidadir. CDMA standartidagi ma’lumotlar uzatish tezligini oshirish usullarining tahlili keltirib o’tilgan.

    CDMA standartidan foydalanish ancha yillar ilgari boshlangan. Bu standartning ishlab chiqilishida 1950 yillarda AQSh harbiy kuchlarining harbiy sohada aloqani tashkil qilish maqsadlari asos bo’lgan. 1989 yilning noyabrida AQSH ning “Qualcomm” kompaniyasi tomonidan San-Diego shahrida kanallarni kodli ajratish asosidagi raqamli sotali aloqa tizimlarining imkoniyatlari birinchi marta namoyish qilindi.1990-1992 yillarda turli regionlarda (Nyu-York, Vashington va boshqa ) qurilmalarni namoyish etishlar boshlandi. Ular boshqa tizimlardan bu tizimning farqli bo’lgan yuqori harakteristikalarini tasdiqladi.

    Kanallarni kodli taqsimlashga asoslangan radioaloqa xizmati yangi texnologiyasi paydo bo’lishi XX asr oxirida mobil aloqa tarmoqlari rivojlanishiga turtki bo’ldi.

    IS-95 standartidan so’ng yangi CDMA 2000 standarti ishlab chiqildi. CDMA 2000 ko’rinishidagi yangi texnologiyalardan tashkil topgan tarmoqni qurish ishlari keng miqyosda qurila boshlandi. CDMA 2000 standartining bir qancha imkoniyatlari va boshqa standartlardan afzalliklari ko’p edi.

    CDMA 2000 standarti asosida yangi CDMA 2000 1x Ev-DO standarti ishlab chiqilgandan so’ng aloqa sohasida yangi.sifatli aloqa bilan va yuqori tezlikdagi ma’lumotlarni uzatish imkoniyatlariga ega bo’lgan, aholini keng miqyosda aloqa bilan ta’minlay olish imkoniyatlari yuzaga keldi. GSM standarti bilan solishtirganda CDMA standartining bir qancha afzalliklari va qulayliklari mavjud.

    O’zbekistonda ham dunyo miqyosida keng ishlatiladigan CDMA standartidan foydalanish keng miqyosda yo’lga qo’yilgan. O’zbekistonda hozirgi kunda “Perfectum Mobile” savdo belgisi ostida CDMA standartidagi 800 MGs chastota diapazonida ishlovchi kompaniya hamda O’zbekiston Respublikasining telekommunikatsiya tarmoqlarini rekonstruksiya qilish va rivojlantirish dasturiga muvofiq, " O’zbektelekom " aksiyadorlik kompaniyasi tomonidan CDMA-450 standartidagi simsiz radioaloqa xizmat o’zlashtirish maqsadida "O’zbektelekom Mobayl " filiali tashkil etildi. Bu kompaniyalarning asosiy vazifalaridan biri, O’zbekiston Respublikasida umummilliy simsiz radioaloqa tarmog’ini rivojlantirishdir.

    Bu kompaniyalar O’zbekiston hududining deyarli barcha joylarida aholini aloqa bilan ta’minlashni yo’lga qo’ydi. Vaqt o’tishi bilan boshqa sohalar singari aloqa sohasida ham turli o’zgarishlar, yangiliklar paydo bo’lishi barobarida unga bo’lgan ehtiyoj ham ortib bormoqda. Aholini yuqori tezlikli tarmoq bilan ta’minlab berish, sifatli aloqa hamda yangi qo’shimcha xizmatlarni abonentlarga taqdim etish, orqali mamlakatimizning telekommunikatsiya sohasida rivojlangan davlatlar qatorida bo’lishligini ta’minlash eng asosiy vazifa hisoblanadi.


    1.CDMA STANDARTI XUSUSIYATLARI
    CDMA ( ingl. Code Division Multiple Access – kodli ajratishli ko’p tomonlama ulanish ) –bu uzatish kanallari umumiy chastotalar polosasiga, lekin turli kodli modulyatsiyaga ega bo’lgan radio aloqa hisoblanadi.

    Radiotizimlar uchun ikkita asosiy chastota va vaqt resurslari mavjud. Qabullagichlar va uzatkichlarni chastotalar bo’yicha juftlarga bo’linganida, har juftda butun ulanish vaqtida spektrning qismi ajralsa, bu FDMA ( Frequency Division Multiple Access ) deyiladi.Vaqt bo’yicha bo’lganida har bir qabullagich uzatgich jufligida ajratilgan vaqt bo’lagida butun spektr ( yoki uning katta qismi ) ajratilsa, bu TDMA ( Time Division Multiple Access ) deyiladi. CDMA da har bir tugun uchun butun chastotalar spektri va butun vaqt ajratiladi. CDMA bog’lanishlarini identifikatsiyalash uchun maxsus kodlardan foydalanadi. Bunday muhitni bo’lish usulida trafik kanallari yagona keng chastotali diapazonda boshqa o’xshash uzatkichlar uchun umumiy kanalda uzatiladigan shovqinga o’xshash signal bo’lgan keng polosali kodli-modulyatsiyalangan radiosignalni qo’llash orqali yaratiladi. Bir necha uzatkichlarning ishlash natijasida bu chastota diapazonida efir yagona shovqinga o’xshash bo’lib qoladi. Har bir uzatkich bu vaqtda har bir foydalanuvchiga tayinlangan alohida sonli kodni qo’llanishli signalni modulatsiyalaydi, bunga o’xshash ( analog ) kodga sozlangan umumiy radiosignallardan bu qabullagichga mo’ljallangan signal qismini ajratib oladi. Yaqqol ko’rinishda kanallarni chastotali va vaqtli ajratish yo’q, har bir abonent butun chastota diapazoniga signallarni uzatish va butun chastota diapazonidan signalni qabul qilish bilan har doim butun kanal kengligidan foydalanadi. Bunda keng polosali qabul qilish va uzatish kanallari turli chastotalar diapazonlarida bo’ladi va bir birlariga halaqit qilmaydi. Bitta kanalning chastotalar polosasi juda katta, abonentlar uzatishlari ustma-ust tushadi, lekin ularning signalni modulyatsiyalash kodlari farqlanishi sababli ular qabullagich apparatli dasturiy vositalar bilan differensiallanishi mumkin.

    Kodli modulyatsiyalashda ko’p tomonlama ulanishli spektrni kengaytirish texnikasi qo’llaniladi.

    U signal quvvatini o’zgarmas bo’lganida o’tkazish qobiliyatini oshirish imkoniyatini beradi. Uzatiladigan ma’lumotlar bit bo’yicha o’zaro inkor qiluvchi Yoki operatsiyasidan foydalanib tezkor shovqinga o’xshash psevdo tasodifiy signal bilan kombinatsiyalanadi.

    Ko’p tomonlama ulanish tushunchasi ko’plab foydalanuvchilar orqali spektrning cheklangan oralig’ini qo’shma ishlatishni tashkil etishga bog’liq. CCC ga ko’p tomonlama kira olishning uchta chastotaviy, vaqtli va kanallarni kodli ajratishli variantlari mavjud.

    CDMA usulida foydalanuvchilar katta guruhi ( masalan, 30 dan 50 gacha ) bir vaqtda umumiy nisbiy chastotalar polosasidan foydalanadi ( 1 MGs dan katta bo’lmagan). Bunday muhitni ajratish usulida trafik kanallari har bir foydalanuvchga butun chastotalar kengligi bo’yicha tarqaladigan alohida kodni tayinlash orqali yaratiladi. Bu holda vaqtli ajratish bo’lmaydi va barcha abonentlar doimo kanalning butun kengligidan foydalanadi. Abonentlarning so’zlashuvlari bir birlariga yuklanadi, lekin ularning kodlari farqlanishi sababli oson differensiallanishi mumkin. TDMA usuli kabi CDMA usuli faqat raqamli shaklda ishlatiladi.

    Usulning asosiy prinsiplari fizik kanallarni kodli ajratishli bilan birga modulyatsiya hisobiga spektrni kengaytirish hisoblanadi va CDMA usulining umumiy quyidagi afzalliklarini aniqlaydi:


    • yuqori halaqitbardoshlik;

    • ko’p kodli tarqalishlar sharoitlariga yaxshi moslashuvchanlik;

    • tizimning yuqori sig’imi.

    CDMA da signallar sathlarini rostlash, BS ga sektorli antennalarning qo’llanilishi va ,, nutqli faollik “ prinsipidan foydalanish ( stansiya faqat abonent so’zlaganida nurlantiradi, nutq pauzalarida nurlantirmaydi ), mavjud resurslar chegarasida harakatdagi aloqa kanallarining sonini o’zgartirish amalda eng kam ruxsat etiladigan signal/shovqin nisbatini ishlatilishiga, ya’ni eng katta o’tkazish qobiliyati va tizimning sig’imini olishga imkon beradi. Bu CDMA texnik o’ziga xos xususiyati usulining yuqori xarakteristikalarini ta’minlaydi. Boshqa tomondan ularning ishlatilishi yetarlicha murakkab.

    Usulda chastotaviy rejalashtirish yo’q, barcha yacheykalarda bir chastotalar polosasidan foydalaniladi. Agar Qualcomm ishlanmalari atamalarida CDMA ga 1,23 MGs minimal zarur bo’lgan polosadan kengroq polosa ajratilgan bo’lsa, u holda 1,23 MGs nimtizimlardan har biri barcha nimtizimlar bir turli ishlanishni tashkil etishli barcha yacheykalardan foydalaniladi. Bunda chastotalardan takroriy foydalanish samaradorlik koeffitsenti sifatida 2/3 tartibdagi qismi ko’rsatiladi, ya’ni bir izolyatsiyalangan yacheykaga qaraganda boshqa yacheykalardan xalaqitlar tufayli xar bir yacheykada foydalaniladigan kanallar soni 1,5 marttaga kamayadi ( bu koeffitsientlar FDMA va TDMA usullaridagi mos 1/7 va 7/7- yacheykali klasterlarga o’xshash).

    CDMA usulida ,, xizmat ko’rsatishni yumshoq uzatish “ ishlatiladi. HS yacheyka chegarasiga yaqinlashganida, ya’ni ikki BS lardan signallar ( ishchi yacheyka va aralashlardan biri ) sath bo’yicha teng bo’lib qoladi, MK dan aralash BS orqali komanda bo’yicha HS bilan ikkinchi aloqa kanali tashkil etiladi. Bunda birinchi kanal ( ,,eski” yacheykadagi ) ishlashni davom ettiradi, ya’ni HS RAKE-qabullagich texnik imkoniyatidan foydalanib ikki baza stansiyalardan bir vaqtda signallarni qabul qiladi. Bu HS yacheyka chegarasidan chiqib ketguncha, ya’ni ikkinchi BS dan signal birinchisiga qaraganda sezilarli kuchli bo’lmaguncha davom etadi. Bundan keyin birinchi BS orqali aloqa kanali yopiladi va xizmat ko’rsatish jarayoni yakunlanadi.

    CDMA usuli BS tizimining aniq sinxronlashtirilishini talab qiladi. Bu masalan, sun’iy yo’ldoshli GPS tizimi orqali ishlatilishi mumkin.

    CDMA usulida TDMA usulidagi kabi himoya intervallari ( blankalari ) yo’q, kodli ketma-ketliklardagi ko’p sonli belgilar uzatiladigan konfidensial axborotlarning saqlanishini osonlashtiradi.

    CDMA ning yuqori samaradorligi va keng chastotalar polosasida energiyaning taqsimlanishi bir chastotalar polosasi chegaralarida o’zaro halaqitlarning nisbatan uncha katta bo’lmagan sathlarida CDMA bilan bir necha sonli qisqa polosali aloqa kanallarini ishlashiga ruxsat etadi.

    CDMA usuli nisbatan yuqori halaqitbardoshlikka ega va ko’p nurli tarqalish sharoitlarida yaxshi ishlaydi. Bundan tashqari u yuqori maxfiyligi bilan ajralib turadi, chastotaviy rejalashtirishdan foydalanmaydi, ,,xizmat ko’rsatishni yumshoq uzatilishiga “ ruxsat etadi, lekin bularning barchasi yetarlicha murakkab texnik yechimlarni majburan foydalanilishini talab qiladi;


    • signallar sathlarini batartib rostlash;

    • sektorli antenalar va ,, nutq faolligini ” qayta ishlanishining qo’llanilishi;

    • BSni aniq sinxronlashtirish binobarin, bu tizimning avtonomligini yo’qotishga bog’liq.

    Agar FDMA dan TDMA ga o’tish fizik kanallar soni uch martaga yarim tezlikli kodlashda esa olti martaga oshishi hisobga olinsa u holda TDMA dan CDMA ga o’tish kanallar sonini taxminan uch martaga oshirishni taminlaydi. Lekin, hisoblashlarda qabul qilingan CDMA ga xalaqitlarning kuchliroq ta’siri bo’lishi mumkin, shuningdek bir necha hollarda BS larning zichroq joylashishi zaruriyati yuzaga kelishi mumkin. Bu omillar tizim sig’imining kamayishiga olib keladi. Bu maqsadga kanallarni adaptiv taqsimlashda foydalanish, shu jumladan ierarxik tuzilmadagi sotali tarmoqlarda olib keladi. Bunday sotali tarmoqlarni qurishga nisbatan TDMA CDMA ga qaraganda afzalliklarga ega. Natijada CDMA va TDMA usullari ular ta’minlaydigan sig’im bo’yicha deyarli bir xil bo’lib qoladi.

    CDMA tizimi 800 MGs diapazonda ishlashini misol qilib ko’rsatib o’tsak:

    Tizim Uolsh funksiyalari qonuni bo’yicha shakllantirilgan 64 ta turdagi ketma-ketliklar asosida chastotalar spektrini bevosita kengaytirish usuli bo’yicha qurilgan. Anolog nutq signalini raqamli signalga o’zgartirish uchun 8000 bit/s ( 9600 bit/s kanalda ) o’zgartirish tezligi CELP algoritmi ishlatiladi. 4800, 2400 va 1200 kbit/s tezliklarda ish rejimlari bo’lishi mumkin.

    CDMA tizimi kanallarida 1/2 tezlikli svertkali kodlash ( teskari kanalda ) , yumshoq rejimli Viterbi dekoderi, uzatiladigan xabarlar o’rnini almashtirish qo’llaniladi. Aloqa kanalining umumiy chastotalar polosasi 1,25 MGs ni tashkil etadi. CDMA standartining 800 MGs diapazondagi asosiy xarakteristikalari 1.1-jadvalda keltirilgan.

    1.1-jadval

    CDMA standartining 800 MGs diapazondagi asosiy texnik xarakteristkalari



    Xarakteristika

    Qiymat

    MS uzatish chastotalari diapazoni , MGs

    824,040 – 848,860

    BTS uzatish chastotalari diapazoni , MGs

    869,040 – 893,970

    BTS tashuvchi chastotasining nisbiy nostabilligi

    

    MS tashuvchi chastotasining nisbiy nostabilligi



    Tashuvchi chastota modulyatsiya turi

    QPSK (BTS)

    O_QPSK (MS)



    Nurlantiriladigan signal spektirining uzunligi,MGs

    3 dB sath bo’yicha

    40 dB sath bo’yicha

    1,25


    1,5

    Bir tashuvchidagi BTS kanalinig soni



    1 pilot kanal, 1 signalizatsiya kanali,7 personal chaqiruvlar kanali, 55 aloqa kanallari

    MS kanallari soni

    1 ruhsat etish (ulanish) kanali

    1 aloqa kanali



    Ma’lumotlar uzatish tezligi bit/s:

    Sinxronizatsiya kanalida

    Shahsiy chaqiruv va ruhsat kanalida

    Aloqa kanallarida


    1200


    9600, 4800

    9600, 4800, 2400, 1200


    CDMA standarti tarmoqlarining qurilmalari tarkibi ko’p jihatdan GSM standarti tarmoqlarining qurilmalari tartibiga o’xshash va HS, BS, raqamli komutatorlar, boshqarish va xizmat ko’rsatish markazi, turli qo’shimcha qurilmalar va tizimlarni o’z ichiga oladi, tizimning elementlarini funksional moslashtirish qator interfeyslar yordamida amalga oshiriladi. CDMA standarti sotali tarmoqlari va tizimlaring konfiguratsiyasi 1.1 -rasmda keltirilgan.



    MS – harakatdagi stansiya

    BTS – bazaviy stansiya

    SU – kadrni tanlash qurilmasi

    MSC – komutatsiyalash markazi

    BSC – bazaviy stansiya kontrolleri

    OMC – boshqarish va xizmat ko’rsatish markazi

    DB – ma’lumotlar bazasi

    PSTN – umumiy foydalanishdagi telefon tarmog’i

    ISDN - xizmat integratsiyali raqamli tarmoq

    PDN – paketli komutatsiya tarmog’i

    1.1 –rasm. CDMA standarti sotali tarmoqlaring konfiguratsiyasi



    1.2.CDMA standartida kanallarni tashkil etish

    CDMA stadartida ( IS-95, IS-96 ) BS da barcha signallarni ulanish kanallari to’g’ri kanallar ( Forward ) MS dan esa teskari kanallar ( Reverse ) deyiladi. Aynan bu belgi standartni ishlab chiqaruvchilar tomonidan kanallar tuzilmasi asosiga qo’yiladi ( 1.2-rasm ).

    CDMA bazasidagi tizimlarda muhim rolni har bir BS ning uzatish rejimida uzluksiz nurlantiradigan va uning xizmat ko’rsatish sohasidagi barcha MS lar bir vaqtda qabul qiladigan pilot-signalni ( Pilot Channel ) uzatish kanali o’ynaydi. BS dagi MS ga chaquruvlarni uzatish PCH chaqiruv kanali bo’yicha, ko’p stansiyali ulanish esa ACH bo’yicha amalga oshiriladi. Boshlang’ich sinxronlashtirishni o’rnatish uchun SYNC sinxrokanal ishlatiladi. CDMA da turli aloqa xizmatlarini taqdim etish uchun ikki turdagi kanalardan foydalaniladi. Ulardan birinchisi asosiy ( FCH ), ikkinchisi esa qo’shimcha ( SCH ) deyiladi. Bu to’rt kanallar orqali taqdim etiladigan xizmatlar aloqani taklif etilishi sxemasiga bog’liq. Kanallar ma’lum xizmat ko’rsatish turiga moslashtirilishi va turli kadrlar o’lchamlarini ikkita tezlik qatorlarining istalgan qiymatlari RS-1 ( 1500, 2700, 4500 va 9600 bit/s ) yoki RS-2 ( 1800, 3600, 7200 va 14400 bit/s ) bilan ishlashi mumkin. Qabul qilish tezligini aniqlash va tanlash avtomatik amalga oshiriladi.

    PICH- pilot signal kanali;

    SYNC- sinxrosignal kanali;

    PCH- chaqiruv kanali;

    ACH- ulanish klanali;

    FCH- asosiy kanal;

    CAPICH- pilot-signal umumiy qushimcha kanali;

    DAPICH- pilot-signal ajratilgan qo’shimcha kanal;

    CCCH- boshqaruv umumiy kanali;

    DCCH- ajratilgan boshqaruv kanali.

    1.2-rasm. CDMA 2000 standarti kanallarining tuzilmasi.

    CDMA uchinchi avlodida ( CDMA 2000 ) mavjud kanallar tuzilmasi saqlab qolingan, lekin kanallarning turlari soni 15 tagacha oshirilgan. Avvalo, uchta to’g’ri kanalda ikkita CAPICH va DAPICH va teskari kanalda R-PICH qo’shimcha pilot-signal kiritilgan.CAPICH BS ga so’ralgan antennalar bo’lganida tor nurli yo’naltirilgan abonent antennalar ishlatilganida foydalaniladi, R-PICH esa BS uchun boshlang’ich sinxronlashtirishni bajaradi. Bundan tashqari, to’g’ri va teskari kanallarda aloqani tashkil etish uchun mo’ljallanishi bo’yicha PCH ( to’g’ri kanalda ) va ACH ( teskari kanalda ) kanallarga o’xshash umumiy ( CCCH ) va ajratilgan ( DCCH ) kanallari kiritilgan.

    IS-95 va CDMA standartlaridan farqli ravishda UTRA ( ETSI,Evropa ) va W-CDMA ( ARIB, Yaponiya ) standartlarida turli ierarxik darajalar ob’ektlari orasida o’zaro aloqani hisobga olishga asoslangan boshqacha prinsiplari taklif etilgan.

    Yaponiya (yaponcha 日本 Nippon, Nihon) - Sharqiy Osiyoda, Tinch okeandagi orollarda joylashgan davlat. Yaponiya hududida 6,8 mingga yaqin orol boʻlib, shim.sharqdan jan.gʻarbga qariyb 9.13ming km ga choʻzilgan; eng yirik orollari: Hokkaydo, Honshu, Sekoku va Kyushu.

    Bunda uchta mantiqiy, transport va fizik turdagi kanallarni ajratish mumkin. Mantiqiy kanallarni ikkita CCH boshqarish va TCH trafikli kanallari mavjud. Boshqarish kanali ( BK ) bo’yicha chaqiruv va xizmat xabarlari, signalizatsiya quvvatini boshqarish va yo’naltirilganlik diagrammasini boshqarish komandalari, trafik kanali ( TrK ) bo’yicha esa axborot omillari uzatiladi.

    Boshqarish kanallari o’z navbatida umumiy (CCCH ) va ajratilgan ( DCCH ) kanallarga bo’linadi. XEAU ( ITU-R M.I.035 ) tavsifiga binoan LCCH ( Leash CCH ) nomini olgan va qa’tiy biriktirilgan uchinchi turdagi kanal taklif etilgan. Hozirgi vaqtda CDMA protokoli bazalardagi tizimlarda u ishlatilmaydi. CCCH umumiy kanallar bog’lanishga yo’naltirilmagan boshqarish va signalizatsiya axborotlarini uzatish rejimlari uchun mo’ljallanmagan. Tizimda to’rtta turdagi bunday kanallar mavjud:



    • chaqiruv PCH;

    • ixtiyoriy ulanish ( RACH, R dan ACH ).

    BS va HS orasidagi ikki tomonlama aloqa ikki kanallar bo’yicha amalga oshiriladi. CKK da ma’lumotlar ajratilgan trafik kanali ( DTCH ) bo’ycha, paketli axborotlar esa abonentlar paketlarini uzatish kanallari ( UPCH ) bo’yicha uzatiladi. Mantiqiy kanallar kabi, fizik kanallarni yuqori darajadagilari bilan bog’laydigan transport kanallari ikki guruhga bo’linadi. Birinchisi ishchi polosada MS ni identifikatsiya qilinishini talab qilmaydigan umumiy CCH, ikkinchisi esa MS fizik kanalga bog’langan, ya’ni ma’lum kodli chastotali ajratilgan PCH kanali. Ulardan birinchisi abonentlar guruhlariga ruxsat etiladi, aloqa BS va bir necha MS lar orasida tashkil etiladi, ajratilgan kanal bo’yicha esa ma’lumotlar yoki signalizatsiya uzatiladi.

    W-CDMA va UTRA loyihalari orasidagi farqlardan biri ajratilgan kanallarning turli sonlari hisoblanadi. W-CDMA da bir turdagi DTCH, UTRA da esa uchta DTCH, avtonom ( SDCCH ) va aralash ( ACCH ) ishlatiladi. DTCH uzatish tezligini tezkor o’zgartirish ( har bir 10 ms da ) ko’zda tutilgan. ACCH ma’lumotlar oqimidan boshqarish axborotlarini birgalikda uzatish uchun mo’ljallangan. Fizik kanallar axborotlarni sifat ko’rsatkichlari va uzatish rejimlarini aniqlaydi. Ularning bosh xarakteristikalari kod, chastota va fazaviy surilish hisoblanadi. Ular ham umumiy ( CPCH ) va ajratilgan ( DPCH ) kanallarga bo’linadi. Umumiy boshqarish ( CCPCH ) kanali bo’yicha chaqiruv boshqarish axborotlar uzatiladi. Pilot-signal simvollarini uzatish uchun alohida sinxronlashtirish kanalidan ( SCH ) foydalaniladi. Aniq foydalanuvchi bilan aloqani tashkil etish uchun ham abonent axborotlari, ham boshqarish signallari, antenna yo’naltirilganlik diagrammasini boshqarish yordamchi pilot- simvollari, shuningdek, quvvatni boshqarish bitlari va boshqa xizmat ma’lumotlari uzatiladigan maxsus kanal ajratilgan. Kodli ajratishli texnologiyaning ulkanligi shundaki, har bir mantiqiy kanal o’ziga xarakterli bo’lgan uzatish tezligini va kodli fizik kanalga ,,individual” akslanadi.



    Tarmoq darajasida kanallar soni kanalli darajadagidan sezilarli ko’p bo’lganligi sababli, bir transport kanalida bir necha kichik tezlikli mantiqiy kanallar birlashtiriladi ( 1.2-rasm ). Transport darajadan fizik darajaga o’tishda ham kanallarni birlashtirish mumkin, bunda PCH chaqiruv kanalini va FACH ulanish kanalini umumiy ,,pasga” fizik kanaliga, RACH ulanish kanalini esa ,,yuqoriga” fizik kanaliga aks ettirish qabul qilingan. Axborotlarni bir kanaldan boshqasiga uzatishda ma’lumotlar oqimi kanalli intervallar darajasida kodlar va signalizatsiya ma’lumotlariga o’zgartiriladi. Masalan, chaqiruv kanali bir superkadrdagi bir necha guruhlarga bo’linadi va chaqiruv axboroti har bir guruhga uzatiladi.
      1   2   3   4   5


    Download 288.63 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Toshkent axborot texnologiyalari universiteti

    Download 288.63 Kb.