• Qashqadaryo viloyatining yillik o’rtacha yog’in miqdori
  • 1.7.Korxona joylashgan hududning shamol yo’nalishini tuzish.
  • Shamol yo’nalishini o’rtacha ko’p yillik qaytarilishi (%)
  • 2.Maxsus qism. 2.1 Korxonani atmosfera havosini ifloslantiruvchi manba sifatida xususiyati. Qamashi non-qandolat MChJ non mahsulotlari
  • 2.2 Non kombinatidan chiqayotgan chiqindilarning umumiy tavsifi
  • Ifloslovchi moddalar ajralib chiqadigan manbalar tavsifi.
  • Korxonaning kategoriyasini aniqlash
  • Atrof-muhit muhofazasi




    Download 296.47 Kb.
    bet3/4
    Sana24.03.2017
    Hajmi296.47 Kb.
    1   2   3   4

    1.6. Hududning meteriologik holati.

    Issiq davrda yani yozning o’rtalarida havoning harorati 43-44 gradus gacha yetadi. O’rtacha harorati esa 38,5 gradusni tashkil etadi. Qish oylarida havoning o’rtacha harorati0,7 gradusni tashkil etadi. Shamolning o’rtacha yillik tezligi 3,3 m/s ni tashkil qiladi. Yillik yog’ingarchilik miqdori esa 250,7 mm ga yetadi. Yog’inlarning qish va bahorda ko’proq yog’ishi qishloq xo’jaligi uchun ancha qulaylik tug’diradi. Chunki bu paytda suv kam bulg’anib, tuproqda kam to’planadi. Yaylovlarda o’simliklar va bahorgi ekinlarning o’sishi uchun sharoit yuzaga keladi. Yoz oylarida esa yog’inlarning deyarli yog’masligi qishloq xo’jaligi ekinlarining suniy sug’orishni taqozo etadi. Ko’pincha bahorda tog’ oldi va tog’larda bo’ladigan do’l hodisasi va tekisliklarda qattiq jala yog’inlarining bo’lishi qishloq xo’jaligiga kata zarar keltiradi.

    Do’l va jala zarar yetkazgan ekinlarning qayta ekishga to’g’ri keladi.

    Qashqadaryo viloyatining yillik o’rtacha yog’in miqdori .

    Meteriologgiya

    stansiyasi



    Dengiz sathidan balandligi

    m hisobida



    Yog’in miqdori,

    mm


    Meteriologgiya

    stansiyasi



    Dengiz sathidan balandligi

    m hisobida



    Yog’in miqdori,

    mm


    Muborak

    228

    131

    Kitob

    658

    545

    Koson

    340

    199

    Varganza

    817

    496

    Qarshi

    378

    187

    Hazrati bashir

    1108

    636

    Kasbi

    320

    250

    G’uzor

    524

    285

    Qamashi

    520

    327

    dehqonobod

    874

    277

    Chiroqchi

    543

    386










    Yakkabog’

    575

    364










    Qamashi tumanida qurg’oqchilik garimsel chang bo’ronlari tumanlar sovuq urushlar qor kochkilari sel yer yuzasi va yo’llarni yupqa muz bilan qoplanishi kabi hodisalar ham kuzatiladi bu hodisalardan qishloq xo’jaligi ekinlarini muhofaza qilish uchun melyorativ tadbirlarni qo’llash zarur qishda tumanlarning bo’lishi yo’llarning yupqa muz bilan qoplanib qolishi transport vositalarda qiyinchiliklarni vujudga keltiradi qishda tumanning hamma joylarida qor yog’adi ammo tekisliklarda u uzoq turmaydi

    Viloyatning bu mintaqasida 9 10 kun tog’ oldilarida 17 kun davomida qor yog’ishi mumkun qor qoplami tekisliklarda o’rtacha 3-5 kun qor ko’p yoqgan kunlari esa 10-12 kun saqlanadi janubda ayniqsa sharqqa tomon balandligini orta borishi tuifayli qor qoplami uzoq saqlanadi 600-800 metr balandlikda qishda yer yuzasida qor 16-22 kun qorko’p yoqqan qishlarda esa qor qoplami 35-40 kungacha saqlanishi mumkun

    Qor qoplami qalinligi tekislik va tog’ oldi rayonlarida yanvar va fevral oyida atiga 5-7 sm gacha yetadi faqat qor ko’p tushgan ayrim yillardagina 13-15 sm qalinlikdagi qor qoplami hosil bo’ladi.

    Fevral (lot. Februarius - halollanish oyi) - Grigoriy kalendarika, yilning ikkinchi oyi (28 kunga, kabisa yilida esa 29 kunga teng). Nomi kad. rimliklarning har yili 15 fevralda oʻtkazilgan halollanish marosimi bilan bogʻliq.

    Tog’larda 2-6 oy davomida qor tushadi va qor qoplamining qalinligi 0,5 m bo’ladi.



    1.7.Korxona joylashgan hududning shamol yo’nalishini tuzish.
    Topshiriqda berilgan xaritalarni tuzishda albatta, shamol yo’nalishini va uning qaytarilishini ma’lumotlar asosida tuzish va uni o’qiy bilish shart. Quyidagi shamol yo’nalishining qaytarilishini tuzish to’g’risida namuna ko’rsatilgan.

    Berilgan: shamol yo’nalishining qaytarilishi % hisobida.

    Yechish: shamol yo’nalishini tuzish 1sm=5% (1:500) masshtabda tuziladi.

    Buning uchun ixtiyoriy nuqta tanlanadi va unda romb yo’nalishi bo’yicha chiziq o’tkaziladi. Har bir chiziqdan tanlangan nuqtalar bo’yicha shamolning qaytarilishini (%) joylashtirib chiqamiz. Masalan, agar “janub” yo’nalishida qaytarilishi 20% bo’lsa, unda “janub” chizig’I bo’ylab 20/5=4 masshtab bo’yichaa joylashtiramiz. Olingan va boshqa yo’nalishdagi nuqtalarni to’g’ri chiziqlar bilan tutashtiramiz.

    Har bir chiqziqga to’g’ri keluvchi shamol qaytarilishini foizlar bo’yicha hisoblaymiz.

    Shamol yo’nalishini o’rtacha ko’p yillik qaytarilishi (%)

    meteostznsiya

    Flyugerning balandligi m.m

    sh

    Sh.shk

    shk

    j.sh.k

    j

    j.g

    g

    shg

    Qamashi

    16

    9.1

    26.8

    272

    2.8

    3.3

    14.3

    12.8

    3.9

    Yechish:


    1. sh 9.1/3=1.82

    2. sh.shk 26.8/3=5.36

    3. shk 27.2/5=5.44

    4. jshk 2.8/5=0.56

    5. j 3.3/5=0.66

    6. jg 14.3/5=2.86

    7. g 12.8/5=2.56

    8. shg 3.9/5=0.78


    2.Maxsus qism.

    2.1 Korxonani atmosfera havosini ifloslantiruvchi manba sifatida xususiyati.
    Qamashi non-qandolat MChJ non mahsulotlari ishlab chiqarish uchun belgilangan.
    Mahsulot - iqtisodiy faoliyatning ashyolar va xizmatlarda mujassam etilgan natijasi. Uning moddiy-buyum shakli moddiy M. koʻrinishiga ega. Maʼnaviyat sohasida gʻoya, ixtiro va kashfiyotlar, yangi texnologiyalar, i.t.

    Korxona ishlab chiqarish jarayonlarni amalga oshirishda texnologik qurulmalar mavjud bo’lib ular atmosferaga zararli moddalar ajratib chiqaradi.

    Korxonada quyidagi ishlab chiqarish sexlari mavjud:


    1. Asosiy bosh bino

    2. Qozonxona

    3. Asosiy ishlab chiqarish sexi

    4. Makaron sexi

    5. Issiqxona

    6. Omborxona

    7. Avtotransformator.

    Ishchilaк soni 71 ta

    Ishlash vaqti 365 kun, sutkada 24 soat

    Ishlab chiqarish sexi.

    Ishlab chiqarish sexida non pishiriladi. Pechlardan 30 metrli diametric D=0,65 metrlik quvurlar chiqarilgan.

    Un saqlash ombori.

    Omborda 6 un saqlash sigimi mavjud. Unlar avtotransformatordan plevmatransport orqali tushiriladi.

    Makaron sexi.

    Sexda makaron ishlab chiqariladi.Atmosferaga zararli moddalar tashlanadi.

    Issiqxona.

    Issiqxonani isitish uchun eks tipidagi 1 dona qozon ishlatiladi.


    2.2 Non kombinatidan chiqayotgan chiqindilarning umumiy tavsifi.
    Manbadan zaxarli moddalar tarkibining atmosferaga chiqarilishini aniqlash uslubiy qo’llanmaga muvofiq aniqlanadi.

    Tabiiy gazlarni yoqish evaziga chiqindi zaxarli moddalarni hisoblash yoqilg’I turi va miqdorini ko’ra balans usulida olib boriladi.

    Atmosferaga chiqarilayotgan uglerod oksidini hisoblash quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi.

    Mco =0.001

    Bu yerda Mco yoqilg’I yonganda atmosferaga chiqayotgan uglerod oksidi miqdori yig’indisi metr/yil

    Cco–yoqqilg’I yonganda chiqayotgan uglerod oksidi kg/1000 m

    B-yoqilg’I sarfi

    Q- yoqilg’I mehanik to’liq yonmaganligi oqibatida sarf bo’lgan yoqilg’I %

    Yoqilg’I yonganda chiqayotgan uglerod ojksidi quydagi formula bo’yicha hisoblanadi.

    Cco=Q3xRxQn bu yerda Q3 yoqilg’I kimyoviy to’liq yonmaganda sarf bo’lgan yoqilg’i % R-koifentsent Qn-tabiiy yoqilg’I yongan davridagi past issiqlik. Q3 yoqilg’I mehanik to’liq yonmaganligi oqibatida sarf bo’lgan yoqilg’I %

    Yil davomida atmosferaga chiqarilayotgan azot oksidini hisoblash quyidagi formulada aniqlanadi.

    NO2 =0.001xBxQnxK NO2(1-b)

    Bu yerda NO2-yil davomida atmosferaga chiqarilayotgan azot oksidining miqdori m3/yil

    B-tabiiy yoqilg’ining sarfi. 1000m3/yil

    Qn-yoqilg’ining past issiqligi

    KNO2 –bir birlik yoqilg’ini tashkil etgan azot oksidini xarakterlovchi parametrdir.

    b-tozalash darajasiga bog’liq koeffiseint

    Atmosferani ifloslantiruvchi manbadan tarqalayotgan gaz chang oqimlari tezligini GOST 17.2 406-90 bo’yicha quyidagi formula orqali aniqlanadi.

    V=2qxPg/Vt

    Bu yerda: V-gazaxoddagi xavo tezligi m/s

    q-erkin tushish tezligi 9,81 m/s2

    Vt-ish sharoitidagi gazning zichligi kg/m3

    Pg-berilgan nuqtadagi gazning dinamik napori mm.vd.st

    Gazning dinamik napori quyidagicha aniqlanadi:

    Pg=B.W-K.K

    Bu yerda: B-mikrometr shkalasi bo’yicha olingan son

    W-mikrometrdagi o’lchov trubkasi bir chok qiyaligiga bog’liq koeffisienti

    k-pnevmametrik trubka koeffisienti ishchi parametrlaridagi gazning zichligi quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi.

    Vt=

    Bu yerda V-ishchi sharoitida gazning zichligi



    V0-normal sharoitda gazning zichligi havo uchun

    p-atmosferadagi bosimi mm

    C/p-vazduxavoddagi havo haroratining ortiqcha bosimi

    L-vozduxavoddagi havo harorati

    Tezlikni o’lchash nuqtalarining soni vozduxavod deametriga yoki kesim o’lchashiga to’g’ri keladi.

    Atmosfera ifloslanishining stansionar manbalaridaqalayotgan gaz chang oqimlari bosimi va harorati GOST bo’yicha aniqlanadi. Bosimni o’rtacha o’lcham nuqtalari nomi vozduxavod deametriga yoki kesim o’lchamiga mos keladi.Yil davomida har bir ventilyatsiya quvuridan atmosferaga chiqarilayotgan ifloslanuvchi moddalar yig’indisi quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi.

    Myig’=Mo’r-NпtK3600x1000000

    Bu yerda: Myig’-bir yilda atmosferaga chiqarilayotgan ifloslovchi moddalar yig’indisi 1/yil

    Mo’r-bir vaqt oralig’ida atmosferaga chiqarilayotgan o’rtacha ifloslantiruvchi moddalar miqdori

    N-ventilyatsiya qurilmasi joylashgan sexda bir yildagi ish kuni

    t-bir sxemada ishning davom etish soati

    k-koeffisent

    Qo’l bilan po’lat denam elektrodlar bilan payvandlashdan ajralib chiqadigan ifloslovchi moddalar miqdori quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi,

    Mo’r=0.001QB

    Bu yerda: Mo’r-qo’l bilan payvandlash natijasida ajralib chiqadigan ifloslovchi moddalar miqdori

    Q-ifloslovchi moddalarning solishtirma chiqindisi

    B-bir yildagi elektrodlar sarfi

    Tashkil ertilgan manbalar uchun atmosferaga chiqarilayotgan zararli manbalar moddasi uchun balandligi 2metr chiqindi manbasining diametri 0.25m havoning o’rtacha harakat tezligiga teng deb qabul qilindi. Harorat esa oyning eng issiq paytidagi soat13.00 ga teng deyilgan.

    Atmosferaga chiqarilayotgan ifloslovchi moddalarning ruxsat etilgan meyorlari.

    Ifloslovchi moddalar nomlari

    REM

    T/yil

    Uglerod oksidi

    5.0

    7.682

    Azot oksidi

    0.085

    2.162

    Azot ikki oksidi

    0.2

    0.149

    Ammiak bug’lari

    0.04

    0.0032

    Ifloslovchi moddalar ajralib chiqadigan manbalar tavsifi.

    Chiqindi manbasiga to’g’ri keladigan ifloslovchi moddalar ajratib chiqaruvchi manba non sexida joylashgan pech bo’lib, non chiqarishga mo’ljallangan.

    Ish rejimi 24 soat/h yoki 8760 soat/y tabiiy gazni yillik sarf qilish miqdori-300 ming m kub/yil

    Ajralib chiqadigan ifloslovchi moddalar miqdorini quydagi formula bo’yicha hisoblaymiz:

    Tabiiy gaz


    1. Uglerod oksidi

    ПСО0=0.001xCc0xBx(1-QU/100) T/yil

    Tabiiy gaz yonganda chiqadigan uglerod oksidi:

    Cc0=0.5x0.5x36.5=9.125kg/ming m3

    Umumiy miqdori

    Ishini =0.001x9.125x300x(1-100)=2.724 T/yil

    Bir vaqt birligida:

    Sho’r= 0.86 g/sec


    1. Azot ikki oksidi

    ПNO2=0.001xBxaTtxKNO2x(1-B), T/yil

    Umumiy miqdori

    Ishi= 0.001x36.5x300x0.07x(1-0)=0.767T/yil

    Bir vaqt birligida

    Sho’r=0.024x2/sec

    Chiqindi manbasiga to’g’ri keladigan ifloslovchi moddalar ajratib chiqaruvchi manba non sexida joylashgan. BU markali pech bo’lib, kulcha chiqarish uchun mo’ljallangan

    Yil rejimi 24 soat/KK yoki 3600soat/yil tabiiy gazning yillik sarа qilish miqdori 9600m3/yil

    Ajralib chiqayotgan ifloslovchi moddalarni quydagi formula bo’yicha hisoblaymiz

    Tabiiy gaz: 1. Uglerod oksidi

    Tabiiy gaz yonganda uglerod oksidining chiqishi:

    Cc0=0.5x0.5x36.5=9.125kg/1000

    Umumiy miqdori

    Ishi=0.01x9.125x96(1-0.5/100)0.8727/yil

    Bir vaqt birligida

    Sho’r= 0.067kg/sec


    1. Azot ikki oksidi

    Umumiy miqdori

    Ishi= 0.001x36.5x96x0.007(1-0)=0.245T/yil

    Bir vaqt birligida

    Mur=0.018g/sec

    Chiqindi manbasiga to’g’ri keladigan ifloslovchi moddalar ajratib chiqaruvchi manba non sexida joylashgan bu FTP-2 markali pech bo’lib non chiqarish uchun mo’ljallangan

    Ish rejimi

    24 soat KK yoki 8760 soat/yil yabiiy gazning yillik sarfi 25000 metr/yil

    Ajrayilb chiqayotgan ifloslovchi moddalar quydagi formula bo’yicha aniqlanadi

    Tabiiy gaz

    Cc0=0.5x365x9.125kg/10003

    Ishi =0.001x9.125x250(1-0.5/100)2.270T/yil

    Mur= 0.072g/sec

    2. Azot ikki oksidi

    Ishi =0.001x36.5x96x0.07(1-0=0.245)T/yil

    Bir vaqt birligi

    Mur=0.018g/sec

    Chiqindi manbasiga to’g’ri keladigan ifloslovchi moddalar sjratib chiqaruvchi manba non sexida joylashgan

    Ish rejimi: 24 soat yoki 8760 soat tabiiy gazning yillik sarfi 250000

    Ajralib chiqayotgan ifloslovchi moddalar quydagi formula bo’yicha hisoblanadi

    Tabiiy gaz:

    Uglerod= 0.5x365x9.125

    Ishi=0.01x9.125x250x(1-0.5/100)=2.270T/yil

    M=0.072g/sec

    2. Azot ikki oksid

    Ishi=0.01x36.5x250x0.07(1-0)=0.639T/yil

    Mur=0.020g/sec

    Atmosferaga chiqayotgan zararli moddalarni manbalar bo’yicha taqsimlanishi


    Ifloslovchi manbalarning namoyishi sex uchastkasi ishlab chiqarish

    Ajralib chiqayotgan manbalarning nomlari

    Chiqayotgan mahsulot

    Ajalib chiqayotgan manbalarning vaqt soati

    Ifloslovchi moddalarning nomalari

    Ajralib chiqayotgan manbadan tarqalayotgan ifloslovchi moddalarning miqdori

    Chiqindi manbalarining tartib raqami




    k.k

    Bir yilda




    O’rtacha mg/m3

    maksimum




    Umumiy

    T/yil

















    mg/m3

    mg/m3







    non sexi

    FTL.2-pech

    Non yopish

    24

    8760

    Uglerod oksidi azot II oksidi







    0.086

    0.024


    2.724

    0.757


    1




    Non sexi

    FTL.2-pech

    Non yopish

    24

    3600

    Uglerod oksidi azot II oksidi







    0.067

    0.019


    0.872

    0.245


    2




    Non sexi

    FTL.2-pech

    Non yopish

    24

    8760










    0.072

    0.020


    2.270

    0.639


    3

    Ammiakli kompressor

    110,45 kompressor

    Sovuq biton tayyorlash

    12

    1080

    Ammiak bug’lari







    0.38

    0.199

    4

    Vofli sexi

    FTL.2-pech

    Vafli pishirish

    8

    960

    Uglerod oksidi azot II oksidi







    0.053

    0.015


    0.182

    0.031


    5

    Non sexi

    Г-30 pech

    Praynik pishirish

    24

    8760










    0.052 0.015

    7.634

    0.460


    6

    Yordamchi bo’lim

    Payvandlash apparati

    Qo’l yordamida po’lat payvand.

    3

    840

    Temir oksidi marganes birikmasi







    0.0011 0.00014

    0.0032

    0.00041


    7

    Korxonaning kategoriyasini aniqlash

    Atmosferaga zararli chiqindi chiqaruvchi korxonalar F parametrga bog’liq holda 4 ta kategoriyaga bo’linadi.

    F=M/K

    Bu yerda M-yil davomida barcha mayda manbalarda atmosferaga chiqarilayotgan zararli moddalarning umumiy massasi.



    K=

    M-chiqarilayotgan moddaning REM maksimal bir martalik konsentratsiyasi

    Atmosferaga chiqarilayotgan ifloslovchi moddalar ning ruxsat etilgan meyori REM


    Ifloslovchi moddalarning nomlari

    REM

    T/yil

    Uglerod oksidi

    5.0

    7.682

    Azot 2 oksidi

    0.085

    2.162

    Amiak bug’lari

    0.2

    0.149

    Temir oksidi

    0.04

    0.0032

    Marganaes va uning birikmalari

    0.01

    0.00041

    K==3.86 F==2.59

    Uslubiy ko’rsatmaga muvofiq hisoblash natijalari Qamashi non kombinatining 4 kategoriyaga to’g’ri kelishini ko’rsatadi.

    Mavjud holatda manbalar bo’yicha atmosferaga tashlanayotgan zararli moddalarning taqsimlanishi:

    № manba

    Sex yoki uchastkaning nomi

    Ingredient nomi

    Mavjud holati

    REChM

    g/sek

    T/yil

    g/sek

    T/yil

    1

    Ishlab chiqarish sexi

    Uglerod oksidi

    Azot oksidi



    0.03

    0.007


    1.03

    0.21


    0.062

    0.03


    2.15

    0.87


    2

    Un saqlash ombori

    Organic chang

    0.008

    0.08


    0.02

    0.17

    3

    Un saqlash ombori

    Organic chang

    0.008

    0.08

    0.02

    0.17

    4

    Qozonxona

    Uglerod oksidi

    Azot oksidi



    0.14

    0.03


    0.14

    0.03


    0.04

    0.002



    0.29

    0.12


    5

    Payvandlash sexi

    Payvandlash chang marganis oxrazam

    0.0008

    0.0008


    0.0008

    0.00008


    0.0007

    0.00007


    0.0008

    0.00008






    Jami:




    1.57088

    1.57088

    0.17477

    3.77088

    Qamashi non kombinatidan chiqayotgan chiqindilarning tarqalish davrini hisoblash

    Quvur balandligi 10 metrdan baland bo’lsa faol ifloslanish darajasi ichki va tashqi doiralarga bo’linadi. Shunga mos holatda ichki va tashqi doiralar radyuslar aniqlanadi.

    R ichki=2R(tashqi)= 2

    Bu yerda:

    h-balandligi

    -atmosferaga quvurdan chiqayotgan chiqindi balandligini hisobga oluvchi o’lchov birligiga ega bo’lmagan koeffisint.

    Bu koeffisint quyidagicha aniqlanadi.
    Bu yerda T-chiqayotgan gaz bilan atmosferaga harorati orasidagi farq.

    Chiqayotgan gaz chang harorati o’rtasidagi atmosfera havosini harorati o’rtasidagi farq kata bo’lganda deb qabul qilindi.

    Atmosferaga chiqindilarning tarqalishini hisobga oluvchi tuzatma mayda zarrali gaz holatidan kichik tutish tezligiga ega bo’lgan aralashmalar uchun

    Qamashi non kombinatida 12m bo’lgan quvurdan chiqayotgan zararli moddalar tarqalishini toping.

    H=12m, ni topamiz.
    T-atmosferaning 1210 gradus-14gradus=106gradus

    Qamashi shahri uchun atmosfera havosining yillik harorati -14 gradus

    =1.41

    Ichki va tashqi ifloslanish doirasini aniqlaymiz:



    R(ichki)=2x1.41x12=33.84m

    R(tashqi)=20x1.41x12=338.4m

    Endi shamol yo’nalishi bo’yicha iflosdlanishning tarqalishini hisoblaymiz.

    Shamol yo’nalishining tezligi har bir hudud uchun har xil bo’ladi.QAmashida davlat metstansiyasimavjud bo’lmaganligi sababli Qamashi metiostansiyasi ma’lumotlaridan foydalanamiz.

    Qamashi shamol yo’nalishini o’rtacha ko’p yillik qaytarilishi.

    Metiostansiya

    Flyugirning balandligi

    Sh

    ShShQ

    JShQ

    ShQ

    J

    JF

    F

    ShF

    Qamashi

    10

    20

    12

    24

    5

    6

    6

    11

    16

    1   2   3   4


    Download 296.47 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Atrof-muhit muhofazasi

    Download 296.47 Kb.