• 1.43.
  • 2. Elektrik mühərrikləri 2.1.
  • 3. Güc transformatorları və şuntlayıcı yağ reaktorları 3.1.
  • 3.11.
  • Elektik stansiyalarin və ŞƏBƏKƏLƏRİNİn texniKİ İSTİsmar qaydalari




    Download 425.5 Kb.
    bet2/7
    Sana15.03.2017
    Hajmi425.5 Kb.
    1   2   3   4   5   6   7

    1.32. Rotor dolağı qazla soyudulan və təsirlənmə sistemlərinin elementləri hava ilə soyudulan generatorların və sinxron kompensatorların bütün təsirlənmə dövrəsinin, 500-1000 V gərginlikli meqaommetr ilə ölçülən izolyasiya müqaviməti 0,5 MOm-dan az olmamalıdır.

    Rotor dolağının və ya təsirlənmə sistemi elementlərinin su ilə soyudulmasında təsirlənmə dövrəsində izolyasiya müqavimətinin buraxıla bilən qiyməti, generatorların və təsirlənmə sisteminin istismarı üzrə zavod təlimatları ilə məyyənləşdirilir. Təsirlənmə dövrəsinin izolyasiya müqaviməti normalaşdırılmış qiymətlərdən aşağı olan generator və sinxron kompensatorların işləməsinə bu qaydaların 1.25 bəndinin tələblərini nəzərə almaqla yalnız elektrik stansiyasının və ya elektrik şəbəkəsini istismar edən müəssisənin texniki rəhbəri icazə verir.



    1.33. Dolaqların maye ilə soyudulması sistemində və generatorların düzləndirici qurğularında dövran edən distilə mayesinin (izolyasiya yağının) keyfiyyəti generator və təsirlənmə sistemlərinin istismarı üzrə zavod təlimatlarının tələblərinə uyğun olmalıdır.

    Maye ilə soyudulma sistemində quraşdırılan süzgəclər daim işəqoşulmuş vəziyyətdə olmalıdır.

    Generatorun dolaqlarında distilə mayesinin (distilatın) xüsusi müqaviməti 100 kOm∙sm-dək azaldıqda xəbərdaredici siqnal işləməlidir, 50 kOm∙sm-dək azaldıqda isə generatorun yükü azaldılmalı, şəbəkədən açılmalı və təsirlənmə çıxarılmalıdır.

    1.34. Generatorların, sinxron kompensatorların və təsirləndiricilərin yastıqlarının və vallarının kipləşdirmə gövdəsində izolyasiyanın müqaviməti, yağ kəmərlərinin tam yığılması halında 1000 V gərginlikli meqoommetrlə ölçüldükdə, əgər təlimatlarda daha qəti norma göstərilməyibsə 1 MOm-dan, hidrogeneratorların dabanlıqları və yastıqları üçün - 0,3 MOm-dan az olmamalıdır.

    Turbogeneratorların val kipləşmələrinin və yastıqlarının, hava ilə soyudulan sinxron kompensatorların və təsirləndiricilərin yastıqlarının, həmçinin hidrogeneratorların yastıq və dabanlıqlarının izolyasiyasının sazlığı (əgər axırıncıların quruluşu imkan verirsə) ayda ən azı 1 dəfə yoxlanılmalıdır.

    Hidrogenlə soyudulan sinxron kompensatorlarda yastıqların izolyasiyasının sazlığı əsaslı təmir zamanı yoxlanılmalıdır.

    1.35. Açarların natamam faza şəraitində açılmalarında və ya qoşulmalarında transformatorla bir blokda işləyən generatorun zədələnməsinin qarşısını almaq üçün generator blokunun qoşulduğu yanaşı seksiya və ya şin sisteminin açarları ilə açılmalıdır.

    1.36. Turbogeneratorların yastıqlarının titrəmələri “Elektrik stansiyaları və istilik şəbəkələrinin istilik – mexaniki avadanlıqlarının istismar qaudaları” bölməsinin 3.26 bəndinin tələblərinə, hidrogeneratorların çarpaz və yastıqlarının titrəmələri isə “Elektrik stansiyaların hidrotexniki qurğuları və su təsərrüfatı, hidroturbin qurğuları” bölməsinin 3.12 bəndinin tələblərinə müvafiq olmalıdır.

    Nominal fırlanma sürəti 750 və 1000 dövr/dəq olan sinxron kompensatorlarda yastıqların ikiqat titrəmə amplitudası 80 mkm-dən yuxarı olmamalıdır. Titrəmələrin məsafədən ölçülmə qurğusu olmadıqda nəzarətin dövriliyi kompensatorun titrəmə vəziyyətindən asılı olaraq, lakin ildə 1 dəfədən az olmayaraq, müəyyən edilir.

    Turbogeneratorların kontakt halqalarının titrəməsi 3 ayda azı 1 dəfə ölçülməli və 300 mkm-dən artıq olmamalıdır. Kontakt halqalarının titrəməsi 300 mkm- dən artıq olduqda turbogenerator mümkün olan kimi təmirə çıxarılmalıdır. Təmirdən sonra halqaların titrəməsi 200 mkm- dən artıq olmamalıdır.

    1.37. Quraşdırıldıqdan və əsaslı təmirdən sonra generator və sinxron kompensatorlar, bir qayda olaraq, qurudulmadan işə qoşula bilər. Qurudulmanın zəruriliyi elektrik avadanlığının sınaq həcmi və normaları ilə müəyyən edilir.

    1.38. Dolaqları bilavasitə soyudulan generatorların normal şəraitdə hidrogenlə doldurulması və boşaldılması rotorun tərpənməz vəziyyətində və ya onu valçevirici qurğu vasitəsilə fırladarkən aparılmalıdır.

    Qəza şəraitində hidrogenin boşaldılmasına maşının dayanması zamanı başlamaq olar.

    Hidrogen və ya hava generatordan (sinxron kompensatordan) nümunəvi təlimatlara uyğun təsirsiz qazlar (karbon qazı və ya azot) vasitəsilə sıxışdırılıb çıxarılmalıdır.

    1.39. Hidrogenlə soyudulan generatorlar quraşdırılan elektrik stansiyalarında hidrogen ehtiyatı 10 günlük istismar sərfiyyatını və ən böyük qaztutumlu bir generatorun birdəfəlik doldurulmasını, karbon qazı və ya azotun ehtiyatı isə ən böyük qaztutumlu generatorun altı dəfə doldurulmasını təmin edəcək miqdarda olmalıdır.

    Elektrik stansiyalarında ehtiyat elektroliz qurğusu olduqda, resiverlərdə hidrogen ehtiyatının 50% azaldılmasına icazə verilir.



    1.40. Hidrogenlə soyudulan sinxron kompensatorlar quraşdırılan yarımstansiyalarda hidrogen ehtiyatı 20 günlük istismar sərfiyyatını və ən böyük qaztutumlu bir kompensatorun birdəfəlik doldurulmasını, elektroliz qurğusu olduqda isə 10 günlük sərfiyyat və göstərilən kompenstorun birdəfəlik doldurulmasını təmin etməlidir. Bu yarımstansiyalarda karbon qazı və ya azotun ehtiyatı həmin kompensatorun üçdəfəlik doldurulmasını təmin etməlidir.

    1.41. Qaz ilə soyudulma sisteminin (qaz kəmərlərinin, armaturun, qaz soyuducularının), dolaqların bilavasitə maye ilə soyudulma sisteminin elementlərinin və generatorun gövdəsinin daxilindəki digər aktiv və konstruktiv hissələrin, həmçinin bütün su və qaz-yağ sisteminin elektrik avadanlıqlarının texniki xidmət və təmir işlərini, turbogeneratorun hava ilə soyudulmadan hidrogenlə soyudulmaya və əksinə keçirilməsini, yağ kipləşmələrinin təmirdən sonra işə qəbul edilməsini, hidrogenin verilmiş təmizliyinin və təzyiqinin, həmçinin turbogeneratorda qaz mühitinin nəmliyinin saxlanılmasını elektrik stansiyasının elektrik sexi həyata keçirməlidir.

    Val kipləşmələrinin yağ təchizatı sisteminin (yağ təzyiqinin tənzimləyiciləri daxil olmaqla), bütün növ valların yağ kipləşmələrinin, soyuducu suyun qazsoyuducularına qədər olan sahəsində avadanlıqların və paylayıcı şəbəkənin, həmçinin generatordan kənarda soyuducu distllə mayesinin (distilat) verilmə və axma sistemi avadanlıqlarının işinə nəzarəti və təmirini turbin və ya qazan-turbin sexi yerinə yetirməlidir.

    İxtisaslaşdırılmış təmir sexi olan elektrik stansiyalarında, göstərilən avadanlıqların təmirini həmin sex yerinə yetirməlidir.

    Bir sıra elektrik stansiyalarında yerli şərait nəzərə alınmaqla generatorların düyün və sistemlərinə xidmət üzrə funksiyaların yuxarıda göstərilən paylaşdırılmasından mümkün kənarlaşmalar elektrik stansiyasının texniki rəhbərinin sərəncamı ilə təsdiq edilməlidir.



    1.42. Generatorların əsaslı və cari təmirləri turbinlərin əsaslı və cari təmirləri ilə birgə aparılmalıdır.

    Sinxron kompensatorların əsaslı təmiri 4-5 ildə 1 dəfə aparılmalıdır.

    Turbogenerator və sinxron kompensatorlarda rotor çıxarılmaqla ilk təmir işləri, o cümlədən əsas hissələrin bərkidilməsinin gücləndirilməsi, stator yarıqlarının yenidən pazlanması, şin və dirsək bərkitmələrinin yoxlanılması, statorun nüvəsinin bərkidilməsinin və məngənələnməsinin sıxlığının yoxlanılması 8000 saat istismar müddətindən gec olmayaraq aparılmalıdır. Hidrogeneratorlarda ilk təmir işləri 6000 saat istismar müddətindən gec olmayaraq aparılmalıdır.

    Sonrakı təmirlər zamanı generator və sinxron kompensatorların rotorlarının çıxarılması zəruriyyət yarandıqda və ya normativ sənədlərin tələblərinə uyğun yerinə yetirilməlidir.



    1.43. Generator və sinxron kompensatorlarda profilaktik sınaq və ölçmələr normativ sənədlərin tələblərinə müvafiq şəkildə aparılmalıdır.

    1.44. Maşının çıxışlarında müsbət güc mövcud olduqda generatorların şəbəkədən plan üzrə açılmasına icazə verilmir.

    1.45. Generatorların (generator-transfromator bloklarının) plan üzrə və qəza açılmaları zamanı dayandırılmış generatora (bu qaydaların 3.4 bəndində göstərilən müddəalar şamil olunan hidroturbin qurğularının generatorları istisna olmaqla) ozbaşına və ya səhvən gərginliyin verilməsinin qarşısının alınması üçün dərhal baş elektrik birləşmələri sxeminin sökülməsi təmin edilməlidir.

    1.46. Turbo – və hidrogeneratorların, koməkçi generatorun kontakt halqalarında, həmçinin təsirləndiricinin kollektorunda dairəvi alovun yaranmasına yol verilmir.

    Dairəvi alov aşkar edildikdə heyət dərhal turbini işdən açmalı, təsirlənməni çıxarmalı və generatoru şəbəkədən açmalıdır.



    1.47. Qapalı hava soyudulma sisteminə malik turbogeneratorlar maşının daxilinə ətraf mühitdən çirklənmələrin düşməsinin qarşısını alan işəqoşulu və saz vəziyyətdə olan qurğularla (üfürülmə sistemi ilə, süzgəclərlə və s.) birlikdə istismar edilməlidir.

    Açıq soyudulma sisteminə malik turbogeneratorlar xaricdən havanın ötürülməsi təmizləmə və maşını soyudan havanın yenidən dövranı qurğuları ilə təchiz edilməlidir.


    2. Elektrik mühərrikləri
    2.1. Elekrik mühərriklərinin, onların işəsalma-tənzimedici qurğularının və mühafizələrinin istismarı zamanı işəsalma və iş rejimlərində etibarlı işləmələri təmin edilməlidir.

    2.2. Elektrik stansiyalarının xüsusi sərfiyyat şinlərində gərgnlik nominalın 100-105% həddində saxlanılmalıdır. Zəruriyyət yarandıqda nominal gücü saxlamaqla elektrik mühərriklərinin nominalın 90-110% gərginliklərində işləməsinə icazə verilir.

    Qidalandırıcı şəbəkənin tezliyi nominal qiymətin ±2,5%- i həddində dəyişdikdə elektrik mühərriklərinin nominal güclə işləməsinə icazə verilir.

    Nominal qiymətlərə görə gərginlik ±10%-ə və tezlik ±2,5%-ə qədər eyni vaxtda fərqləndikdə elektrik mühərriklərinin nominal gücü saxlanmalıdır. Buna o şərtlə icazə verilir ki, yüksəldilmiş gərginliklə və azaldılmış tezliklə və ya azaldılmış gərginliklə və yüksəldilmiş tezliklə işləyən zaman gərginlik və tezliyin fərqlənmələrinin mütləq qiymətlərinin cəmi 10%-dən artıq olmasın.

    2.3. Elektrik mühərriklərinin və onların hərəkətə gətirdiyi mexanizmlərin üstündə fırlanma istiqamətini göstərən oxlar çəkilməlidir. Elektrik mühərriklərində və onların işəsalma qurğularında aid olduqları aqreqatın adı yazılmalıdır.

    2.4. Tozlu və yüksək rütubətli otaqlarda quraşdırılan üfürülən elektrik mühərrikləri, temperaturu və təmizliyi zavod təlimatının tələblərinə müvafiq olan təmiz soyuducu hava ötürən qurğularla təchiz edilməlidir. Soyuducu hava yolunun (elektrik mühərriklərinin gövdəsinə hava boruları örtüklərinin birləşmə düyünlərinin, hava borularının, qapaqların) kipliyi ildə bir dəfədən az olmayaraq yoxlanılmalıdır.

    Xarici soyuducu ventilyatorların fərdi elektrik mühərrikləri əsas elektrik mühərrikləri açıldıqda və qoşulduqda avtomatik olaraq açılmalı və qoşulmalıdır.



    2.5. Rotor dolağı su ilə soyudulan və aktiv stator poladına malik, həmçinin daxilində su havasoyuducuları quraşdırılmış elektrik mühərrikləri gövdədə suyun əmələ gəlməsi barədə siqnal verən qurğularla təchiz edilməlidir. Susoyuducu sisteminin avadanlıqları və aparatlarının istismarı, kondensatın və suyun keyfiyyəti zavod təlimatlarının tələblərinə uyğun olmalıdır.

    2.6. Yastıqların məcburi yağlanma sisteminə malik elektrik mühərriklərində yastıqların metalının temperaturu artdıqda və ya yağın daxil olması kəsildikdə siqnala və elektrik mühərrikinin açılmasına işləyən mühafizə quraşdırılmalıdır.

    2.7. Məsul istilik-mexaniki avadanlıqların elektrik mühərriklərinin (fırlanma tezliyi tənzimlənən elektrik mühərrikləri daxil olmaqla) elektrik qidalanmasında fasilə yarandıqda əsas avadanlığın dayanıqlı texnoloji rejimi saxlanılmaqla işçi və ya ehtiyat qida mənbəyindən gərginlik təkrar verilən zaman elektrik mühərriklərinin qrup şəklində öz-özünə işə qoşulması təmin edilməlidir.

    Qidalanma kəsildikdə texnoloji və ehtiyat elektrik mühafizəsinin gözləmə müddəti ilə müəyyənləşdirilən fasilə 2,5 saniyədən çox olmamalıdır.

    Məsul mexanizmlərin siyahısı elektrik stansiyasının texniki rəhbəri tərəfindən təsdiqlənməlidir.

    2.8. Qısa qapanmış rotorlu elektrik mühəriklərinin soyuq vəziyyətdən ardıcıl 2 dəfə, isti vəziyyətdən isə 1 dəfə işə qoşulmasına icazə verilir. Sonraki işə qoşulmalara zavod təlimatlarında müəyyən edilən müddət ərzində elektrik mühərrikinin soyudulmasından sonra icazə verilir.

    Əsas mühafizə ilə açılmış elektrik mühərrikinin təkrar işə qoşulmasına müayinə və izolyasiyanın müqavimətini yoxlamaq məqsədilə ölçmələr aparıldıqdan sonra icazə verilir.

    Ehtiyatı olmayan məsul mexanizmlərin mühərrikini xarici baxış keçirildikdən sonra təkrar işə qoşmağa icazə verilir. Ehtiyat mühafizənin işləməsi nəticəsində açılmış mühərriklərin açılma səbəbi aşkar edilənə qədər təkrar işə qoşulması qadağan edilir.

    İkisürətli elektrik mühərriklərinin və fırlanma tezliyi tənzimlənən mühərriklərin işəburaxılma xüsusiyyətləri və digər iş rejimləri elektrik mühərriklərinin və tənzimlənən elektrik intiqallarının istismarı üzrə nümunəvi və zavod təlimatları nəzərə alınmaqla tərtib edilən yerli təlimatlarda göstərilməlidir.



    2.9. Uzun müddət ehtiyatda olan elektrik mühərrikləri və ehtiyatın avtomatik qoşulma qurğuları texniki rəhbərliyin təsdiqlədiyi cədvəl üzrə mexanizmlərlə birlikdə baxışdan keçirilməli və yoxlanılmalıdır. Bu halda açıq havada yerləşən elektrik mühərriklərinin stator dolağının izolyasiya müqaviməti və absorbsiya əmsalı yoxlanılmalıdır.

    2.10. Mexanizmlərlə birləşdirilmiş elektrik mühərriklərinin yastıqlarında ölçülmüş titrəmələrin şaquli və eninə təşkilediciləri (titrəmə sürətinin orta kvadratik qiyməti və ya rəqsetmənin iki qat amplitudası) zavod təlimatlarında göstərilən qiymətlərdən yuxarı olmamalıdır.

    Texniki sənədlərdə bu cür göstəricilər olmadıqda mexanizmlərlə birləşdirilmiş elektrik mühərriklərinin yastıqlarının titrəmələri aşağıdakı qiymətlərdən yuxarı olmamalıdır.


    sinxron fırlanma sürəti,

    dövr/dəq...................................3000 1500 1000 750 və bundan az

    yastıqlarda yolverilən

    titrəmələr, mkm.........................30 60 80 95


    Tüstüsoranlarla və fırlanan işlək hissələri tez yeyilən digər mexanizmlərlə birləşdirilmiş, həmçinin 15 ildən artıq istismarda olan elektrik mühərrikləri üçün yastıqların yüksək titrəmələri ilə aqreqatların işləməsinə yüksək titrəmə səbəblərinin aradan qaldırılması üçün zəruri olan müddət ərzində icazə verilir.

    Bu şəraitlərdə titrəmə normaları aşağıdakı qiymətlərdən yuxarı olmamalıdır:


    sinxron fırlanma tezliyi,

    dövr/dəq...................................3000 1500 1000 750 və bundan az

    yastıqlarda yolverilən

    titrəmələr, mkm..........................50 100 130 160


    Məsul mexanizmlərdə titrəmələrin ölçmə dövriliyi elektrik stansiyasının texniki rəhbərliyinin təsdiqlədiyi qrafik üzrə təyin olunmalıdır.

    2.11. Elektrik mühərriklərinin yükünə, fırçalı aparatlara, titrəmələrə, elementlərin və soyuducu cismin temperaturuna (stator dolağı və nüvəsi, havanın, yastıqların və s.) nəzarəti, yastığlara (yağın tələb olunan səviyyəsinin saxlanılması), havasoyuducularına və dolaqlara soyuducu havanın, suyun verilməsi qurğularına texniki xidməti, həmçinin elektrik mühərriklərinin iş buraxılması, fırlanma tezliyinin dəyişilməsi və nəzarəti, dayandırılması üzrə əməliyyatları mexanizmlərə xidmət edən sexin növbətçi heyəti yerinə yetirməlidir.

    Soyuducu kameralardan cərəyandaşıyıcı hissələr keçdikdə bu kameraların hüdudlarında soyudulma sxeminə nəzarəti və texniki xidməti elektrik sexinin heyəti həyata keçirməlidir.



    2.12. Bədbəxt hadisələr zamanı, elektrik mühərrikinin gövdəsində, işəsalma və təsirləndirmə qurğularında tənzimlənən elektrik intiqalı şkaflarında tüstü və ya alov yarandıqda, hərəkətə gətirilən mexanizmlər zədələndikdə elektrik mühərrikləri dərhal şəbəkədən açılmalıdır.

    Elektrik mühərriki ehtiyat (əgər o mövcuddursa) işə buraxıldıqdan sonra aşağıdakı hallarda dayandırılmalıdır:



    1. yanan izolyasiyanın iyi gəldikdə;

    2. elektrik mühərriklərinin və ya mexanizmlərin titrəmələri kəskin artdıqda;

    3. yastıqlarda temperatur yol verilməz dərəcədə artdıqda;

    4. buraxıla bilən qiymətlərdən yuxarı ifrat yüklənmələrdə;

    5. elektrik mühərriklərinin zədələnmə təhlükəsi (su basması, buxarlanma, qeyri-normal səs-küy və s.) olduqda.

    2.13. Gücü 100 kVt-dan yuxarı olan dəyişən cərəyanlı elektrik mühərrikləri üçün texnoloji proseslərə nəzarət zəruri olduqda, həmçinin texnoloji ifrat yüklənmələrə məruz qalan mexanizmlərin elektrik mühərrikləri üçün stator cərəyanına nəzarət təmin edilməlidir.

    Sabit cərəyanlı elektrik mühərriklərində yanacaq qidalanma intiqalları, turbinin qəza yağ nasosları və valın kipləşdirilməsi üçün onların gücündən asılı olmayaraq lövbərin cərəyanına nəzarət edilməlidir.



    2.14. İstilik avtomatikası və ölçmələri sexinin xidmət etdiyi siyirtmələrin elektrik mühərrikləri istisna olmaqla, elektrik mühərriklərinin təmiri və profilaktik sınaqlarını, təmir zamanı onların sökülməsi və quraşdırılmasını, statorun daxilində quraşdırılan havasoyuducularının, fırçalı-kontakt aparatlarının və işəsalma- tənzimləyici qurğuların təmirini elektrik sexinin heyəti yerinə yetirməlidir.

    2.15. Aqreqatların mərkəzləşdirilməsini və balanslanmasını; birləşdirici muftaların (elektrik mühərriklərinin və mexanizmlərin yarımmuftalarının) və çıxarılan yastıqların (uc lövhələrin xarici hissələrində, həmçinin şaquli icralı mühərriklərin yükdaşıyıcı çarpazlarında quraşdırılan yastıqlar daxil olmaqla) çıxarılması, təmiri və quraşdırılmasını; elektrik mühərriklərinin sürüşən yastıqlarının içliyinin, özüllərin və çərçivələrin, yağ sisteminin (yastıqların məcburi yağlanmasında), havasoyuducularına, dolaqlara və elektrik mühərrikinin digər elementlərinə hava, həmçinin su verən qurğuların, elektrik mühərriklərinin statorunun daxilində quraşdırılmayan soyuducuların təmiri sadalanan mexanizmlərə xidmət edən sexin heyəti və ya həmin elektrik stansiyasında avadanlıqları təmir edən müəssisənin heyəti tərəfindən aparılmalıdır.

    Yerli şərait nəzərə alınmaqla elektrik mühərriklərinin ayrı-ayrı düyün və sistemlərinin təmiri üzrə funksiyaların yuxarıda göstərilən paylaşdırılmasından mümükün kənarlaşmalar elektrik stansiyasının texniki rəhbəri tərəfindən sərəncamla təsdiq edilməlidir.



    2.16. Elektrik mühərriklərində ölçmələr və profilaktik sınaqlar qüvvədə olan normativ sənədlərin tələlərinə uyğun təşkil olunmalıdır.
    3. Güc transformatorları və şuntlayıcı yağ reaktorları
    3.1. Transformatorları (avtotransformatorları) və şuntlayıcı yağ reaktorlarını (bundan sonra reaktorlar) istismar edərkən onların etibarlı və uzunmüddətli işləməsi şərtləri təmin edilməlidir. Transformatorların (reaktorların) yükləri, gərginlik səviyyəsi və ayrı-ayrı elementlərinin temperaturu, yağın xarakteristikaları və izolyasiyanın parametrləri buraxıla bilən normalar həddində olmalıdır. Soyudulma, gərginliyin tənzimlənməsi qurğuları və digər elementlər saz vəziyyətdə olmalıdır.

    3.2. Qaz mühafizəsi qurğusu ilə təchiz olunmuş transformatorlar (reaktorlar) elə quraşdırılmalıdır ki, qapağın qaz relesi istiqaməti üzrə yuxarıya meyilliyi 1%-dən, yağ kəmərinin genişləndiriciyə tərəf yuxarıya meyilliyi isə 2%-dən az olmasın. İşlənmiş qazlar çıxan borunun boşluğu (bacası) genişləndiricinin boşluğu ilə birləşdirilməlidir. Lazım gələrsə, işlənmiş qazlar çıxan borunun çıxışındakı membrana (diafraqma) istehsalçı zavod tərəfindən istehsal edilən oxşar diafraqma ilə əvəz edilməlidir.

    3.3. Yağqəbulediciləri, yağayırıcıları və yağyığıcıları, stasionar yanğınsöndürmə vasitələri daima saz vəziyyətdə olmalıdır.

    3.4. Açıq havada quraşdırılan transformatorların çənlərində və reaktorların üzərində stansiya (yarımstansiya) nömrələri göstərilməlidir. Bu cür nömrələr transformator məntəqələrinin və kameralarının qapılarında və içərisində də olmalıdır. Birfazalı transformatorların çənlərində və reaktorlarda fazanın rəngi göstərilməlidir. Açıq havada quraşdırılan transformator və reaktorlar havanın və yağların təsirinə davamlı olan açıq rənglə boyanmalıdır.

    3.5. Transformatorların (reaktorların) soyuducu qurğularının elektrik mühərriklərinin qidalanması, bir qayda olaraq iki mənbədən, yağın məcburi dövranı ilə soyudulan transformatorlar (reaktorlar) üçün isə EAQ (ehtiyatın avtomatik qoşulması) tətbiq etməklə, yerinə yetirilir.

    3.6. Transformatorların yük altında gərginliyin tənzimlənməsi (YAT-yük altında tənzimləmə) qurğusu işdə avtomatik rejimdə olmalıdır. Əgər şəbəkədə gərginliyin dəyişilməsi elektrik enerjisi istehlakçılarının tələblərini təmin edən hədlər daxilindədirsə, enerjisistemin texniki rəhbərinin göstərişi ilə YAT qurğusunun qeyri-avtomatik iş rejimində istifadəsi mümkündür. Bu halda YAT qurğusunda əməliyyatlar məsafədən idarəetmə pultundan aparılır.

    Gərginlik altındakı transformatorun YAT qurğusunda əllə (dəstəklə) əməliyyatın aparılması qadağandır.



    3.7. Transformator yarımstansiyası və kameralarının ventilyasiyası bütün normalaşdırılmış rejimlərdə transformatorların işini təmin etməlidir.

    3.8. Hava və yağın məcburi dövranı (ÜD soyutma növü) və su və yağın məcburi dövranı ilə olan (D soyutma növü) transformator və reaktorlarda soyuducu qurğular transformator və ya reaktorun açılması ilə eyni vaxtda avtomatik açılmalıdır (qoşulmalıdır). Yağın məcburi dövranı yükdən asılı olmayaraq fasiləsiz olmalıdır. Soyutma sisteminin qoşulma (açılma) qaydası zavod təlimatı ilə müəyyənləşdirilməlidir.

    Yağın, soyuducu suyun dövranının kəsilməsi, yaxud ventilyatorların dayanması barədə siqnalvermə qurğuları işə qoşulmadan süni soyutma sistemi olan transformatorların və reaktorların istismarı qadağandır.



    3.9. Havanın məcburi dövranı və yağın təbii dövranı (Ü soyutma növü) olan transformatorlarda, yağın temperaturu 550C-yə çatdıqda və ya yağın temperaturundan asılı olmayaraq nominal yükdə üfürücü ventilyatorların elektik mühərrikləri avtomatik işəqoşulmalı və yağın temperaturu 500C-dək azaldıqda, əgər bu vaxt cərəyanın yükü nominaldan aşağıdırsa, açılmalıdır.

    Üfürülməsi açılmış transformatorların iş şəraiti zavod təlimatı ilə müəyyənləşdirilməlidir.



    3.10. Transformatorun genişləndiricisində yağın minimal səviyyəsində yağ-su soyuduculu transformatorların yağsoyuducularında yağın təzyiqi, burada dövran edən suyun təzyiqindən ən azı 0,1kqq/sm2 (10kPa) artıq olmalıdır. Suyun dövran sistemi, yağın üst laylarının temperaturu 150C-dən aşağı olmadıqda işçi yağ nasosları işə qoşulduqdan sonra, qoşulmalı və yağın temperaturu 100C-dək düşdükdə işdən açılmalıdır. Yağsoyuducularının, nasosların və əsas su yollarının donmasına qarşı tədbirlər görülməlidir.

    3.11. İşləməyən transformatorun (reaktorun) genişləndiricisindəki yağ, transformatordakı (reaktordakı) yağın temperaturuna uyğun ölçü (işarə) səviyyəsində olmalıdır.

    3.12. Nominal yükdə transformatorlarda və reaktorlarda yağın üst laylarının temperaturu: ДЦ soyutma sistemində 750C-dən, yağla təbii soyudulan М və Д soyutma sistemlərində 950C-dən; Ц soyutma sistemində yağsoyuducunun girişində yağın temperaturu 700C-dən artıq olmamalıdır (əgər istehsalçı zavod tərəfindən digər temperatur qiymətləri verilməyibsə).

    3.13. Dolağın istənilən budaqlanmasında verilmiş budaq üçün nominaldan 10%-ə qədər artıq gərginlikdə transformatorların uzunmüddətli işinə (nominaldan artıq olmayan gücdə)icazə verilir. Bu halda hər hansı dolaqdakı gərginlik ən böyük işlək gərginlikdən artıq olmamalıdır.

    Gərginliyi tənzimləmək üçün neytralında budaqlanma olan və ya ardıcıl tənzimləyici transformatorlarla işləmək üçün nəzərdə tutulan avtotransformatorlarda gərginliyin buraxılabilən artması istehsalçı zavod tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir.



    3.14. Əgər budaqlanmada gərginlik nominaldan artıq deyilsə, yağ transformatorlarının istənilən cərəyana görə budaqlanmadakı nominal cərəyandan 5% artıq uzunmüddətli yüklənməsinə icazə verilir.

    Bundan əlavə, iş rejimindən asılı olaraq transformatorların müntəzəm surətdə ifrat yüklənməsinə icazə verilir və həmin yükün miqdarı və davamiyyət müddəti transformatorların istismarı üzrə təlimata və zavod təlimatlarına görə təyin edilir.

    Alçaq gərginlik dolaqlarına generator, sinxron kompensator və ya yük qoşulmuş avtotransformatorlarda yüksək gərginlikli dolağın ümumi hissəsinin cərəyanına nəzarət təşkil edilməlidir.

    1   2   3   4   5   6   7


    Download 425.5 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Elektik stansiyalarin və ŞƏBƏKƏLƏRİNİn texniKİ İSTİsmar qaydalari

    Download 425.5 Kb.