• 6. Kondensator qurğuları 6.1.
  • 6.11.
  • 8. Güc kabel xətləri 8.1.
  • Elektik stansiyalarin və ŞƏBƏKƏLƏRİNİn texniKİ İSTİsmar qaydalari




    Download 425.5 Kb.
    bet4/7
    Sana15.03.2017
    Hajmi425.5 Kb.
    1   2   3   4   5   6   7

    5.6. Elektrik stansiyalarındakı akkumlyator batareyası otaqlarında çəkici-sorucu ventilyasiyası batareyaların doldurulmasına başlamazdan əvvəl qoşulmalı və doldurulma qurtardıqdan 1,5 saatdan tez olmayaraq, qazlar tam çıxarılandan sonra açılmalıdır.

    Yarımstansiyalarda akkumulyator batareyalarının havadəyişmə sisteminin istismar qaydaları, konkret şəraiti nəzərə almaqla yerli təlimatla müəyyənləşdirilməlidir.

    Daimi əlavə doldurulma və hər elementin 2,3V-ə qədər gərginliklə tarazlaşdırıcı doldurulma rejimlərində akkumulyator batareyaları otaqlarında ventilyasiya yerli təlimatlara uyğun təşkil edilməlidir.

    5.7. Elektrik stansiyasında batareyanın qəza boşalmasından sonra onun nominal tutumunun 90% qədər doldurulması 8 saatdan çox müddətdən gec olmayaraq yerinə yetirilməlidir. Bu halda akkumulyatorlarda gərginlik hər elementdə 2,5-2,7 V-yə çata bilər.

    5.8. Akkumulyator batareyalarının doldurulması və əlavə doldurulması üçün düzləndirici qurğular tətbiq edilərkən dəyişən və sabit cərəyan dövrələri ayırıcı transformator vasitəsilə əlaqələndirilməlidir.

    Düzləndirici qurğular açılmaya işləyən siqnalvermə qurğusu ilə təchiz olunmalıdır.



    5.9. Normal istismar şəraitində idarəetmə dövrəsi, rele mühafizəsi, siqnalvermə və avtomatika qurğuları dövrələrini qidalandıran sabit cərəyan şinlərindəki gərginliyin elektrik qəbuledicilərin nominal gərginliyindən 5% artıq saxlanmasına icazə verilir.

    Bütün sabit cərəyan yığmaları və əsas dairəvi xətləri ehtiyat qidalanma mənbəyi ilə təchiz olunmalıdır.



    5.10. Nominal gərginlikdən asılı olaraq akkumulyator batareyasının izolyasiya müqaviməti aşağıdakı kimi olmalıdır:
    Akkumulyator batareyasının gərginliyi, V 220 110 60 48 24

    İzolyasiyanın müqaviməti, kOm,

    (az olmayaraq) 100 50 30 25 15

    Operativ sabit cərəyan şinlərindəki izolyasiyaya nəzarət qurğusu qütblərdən birinin izolyasiya müqaviməti: 220 V-luq şəbəkədə – 20 kOm-dək, 110V-luq şəbəkədə 10 kOm-dək, 60V-luq şəbəkədə – 6 kOm-dək, 48V-luq şəbəkədə – 5 kOm-dək, 24V-luq şəbəkədə 3 kOm-dək azaldıqda siqnala işləməlidir.

    İstismar şəraitində, operativ sabit cərəyan şəbəkəsinin izolyasiya müqaviməti, izolyasiyaya nəzarət qurğusunun göstərilən qiymətindən iki dəfədən az olmamalıdır.

    5.11. Operativ cərəyan dövrəsində izolyasiyanın səviyyəsi yerə nisbətən azaldıqda və siqnalvermə qurğusu işə düşdükdə nasazlığın təcili ləğv edilməsi üçün tədbir görülməlidir. Bu halda, zədələnmə yerinin axtarılması istisna edilməklə, bu şəbəkədə gərginliyi çıxarmadan iş görmək qadağandır.

    Mikroelektron və ya mikroprosessor RMA qurğuları tətbiq edilən enerji obyektləri üçün sabit cərəyan lövhəsində birləşmələr növbə ilə açılmaqla izolyasiya müqavimətinin azalması yerinin təyin edilməsi üsulundan istifadə etmək tövsiyə olunmur.



    5.12. Turşulu akkumulyator batareyalarında elektrolitin analizi hər il nəzarət elementlərindən götürülmüş nümunələr üzrə aparılmalıdır. Nəzarət elementlərinin miqdarı batareyaların vəziyyətindən asılı olaraq, lakin 10%-dən az olmamaqla enerji müəssisəsinin texniki rəhbəri tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir. Nəzarət elementləri hər il dəyişdirilməlidir. Yoxlama boşalmasında elektrolitin nümunələri boşalmanın sonunda götürülməlidir.

    Əlavə doldurulma üçün tərkibində xlor və dəmir olmayan distilə edilmiş sudan istifadə edilməlidir.

    Bu məqsəd üçün dövlət standartının distilə edilmiş suya qoyduğu tələbləri ödəyən buxar kondensatından istifadə edilməsinə icazə verilir.

    Buxarlanmanı azaltmaq üçün “C” və “CK” tipli akkumulyator batareyalarının çənləri şüşə lövhələrlə və ya elektrolitlə reaksiyaya girməyən digər izolyasiya materialı ilə örtülməlidir. Bu məqsəd üçün yağdan istifadə olunması qadağandır.



    5.13. Akkumulyator batareyası otağında temperatur 100C-dən aşağı olmamalıdır: daimi növbətçi heyəti olmayan yarımstansiyalarda və əgər batareyanın tutumu temperaturun aşağı düşməsi nəzərə alınmaqla seçilib və hesablanıbsa temperaturun 50C-dək enməsinə icazə verilir.

    5.14. Akkumulyator batareyası otağının qapısında "Akkumulyator otağı", "Oddan təhlükəlidir", "Siqaret çəkmək qadağandır" yazıları olmalı, yaxud dövlət standartlarına uyğun müvafiq təhlükəsizlik nişanları asılmalıdır.

    5.15. Akkumulyator batareyalarına baxış, enerji müəssisəsinin texniki rəhbərinin təsdiqlədiyi cədvəl üzrə aparılmalıdır. Hər elementin gərginliyi, elektrolitin sıxlığı və temperaturu ayda 1 dəfədən az olmayaraq ölçülməlidir.

    5.16. Elektrik stansiyalarında və yarımstansiyalarda akkumulyator qurğularına xidmət işləri akkumlyatorçuya və ya xüsusi təlimatlandırılmış elektrik montyoruna (birləşdirilmiş ixtisasla) həvalə olunmalıdır. Hər bir akkumulyator qurğusunda baxışların nəticələrini və aparılan işlərin həcmini qeyd etmək üçün jurnal olmalıdır.

    5.17. Akkumulyator qurğusuna xidmət edən heyət aşağıdakılarla təmin edilməlidir:

      1. batareyanın ayrı-ayrı elementlərinin gərginliyinə, elektrolitin sıxlığına və temperaturuna nəzarət üçün cihazlarla;

      2. xidmət təlimatına əsasən iş paltarı və xüsusi alətlərlə.

    5.18. Akkumulyator qurğusunun və batareyalarının təmiri lazımi hallarda təşkil edilməlidir. Bir qayda olaraq, batareyanın əsaslı təmiri azı 15 illik istismardan sonra aparılmalıdır.

    5.19. Turşulu akkumulyator batareyalarının digər növləri, həmçinin qələvi akkumulyator batareyaları istehsalçı zavod təlimatlarının tələblərinə uyğun istismar edilməlidir.
    6. Kondensator qurğuları
    6.1. Kondensator qurğusunun iş rejimi, əgər əl ilə idarəetmə zamanı elektrik enerjisinin keyfiyyətini təmin etmək mümkün deyilsə, avtomatik idarə edilməlidir. Kondensator qurğusu (kondensator batareyası və ya onun bölməsi) gərginlik nominaldan aşağı düşdükdə işə qoşulmalı və nominalın 105-110% qiymətlərində açılmalıdır.

    6.2. Gərginliyin yüksəlməsi və cərəyanda ali harmonik təşkiledici tərkiblərin olması hesabına kondensator qurğusunun nominalın 110% gərginliyində və cərəyan üzrə 130%-dək artıq yüklənmə ilə işlədilməsinə icazə verilir.

    6.3. Əgər fərdi kondensatorun çıxışlarında gərginlik onun nominal gərginliyindən 110% artıqdırsa, kondensator qurğusunun istismarı qadanğandır.

    6.4. Kondensatorlar quraşdırılan yerlərdə ətraf havanın temperaturu kondensatorların istismarı üzrə təlimatda göstərilən ən böyük qiymətlərdən artıq olmamalıdır. Əks halda ventilyasiyanın effektliyini artıran tədbirlər yerinə yetirilməlidir. Əgər 1 saat ərzində temperatur enməsə, kondensator qurğusu işdən açılmalıdır.

    6.5. Əgər fazalararası cərəyan fərqi 10%-dən artıqdırsa kondensator qurğusunun istifadə edilməsi qadağan edilir.

    6.6. Kondensator qurğusu açıldıqda, onun təkrar qoşulmasına açılandan 1 dəqiqədən az olmayan müddətdən sonra icazə verilir.

    6.7. Mühafizənin işləməsilə açılmış kondensator qurğusunun yenidən qoşulmasına, açılmanın səbəbini aydınlaşdırıb ləğv edəndən sonra icazə verilir.

    6.8. Trixlordifenillə hopdurulmuş kondensatorların gövdələrində sarı rəngdə 40mm ölçülü bərabərtərəfli üçbucaq şəklində fərqləndirici nişan olmalıdır.

    Bu kondensatorlara xidmət zamanı ətraf mühitə trixlordifenilin düşməsinin qarşısını almaq üçün tədbir görülməlidir. Sıradan çıxmış trixlordifenilli kondensatorlar ətraf mühitə trixlordifenilin düşməsini istisna edən hermetik (kip) konteynlərdə saxlanmalıdır.

    Trixlordifenillə hopdurulmuş zədələnmiş kondensatorun ləğv edilməsi xüsusi avadanlıqlaşdırılmış poliqonda mərkəzləşdirilmiş şəkildə yerinə yetirilməlidir.

    6.9. İşdən açmadan kondensator qurğularına baxış ayda 1 dəfədən az olmayaraq aparılmalıdır.

    6.10. Kondensator qurğularının orta təmiri onların texniki vəziyyətindən asılı olarq enerji obyektinin texniki rəhbərinin qərarı ilə yerinə yetirilməlidir.

    Kondensator qurğularının cari təmiri hər il aparılmalıdır.



    6.11. Kondensator qurğularının sınaqları elektrik avadanlıqlarının sınaq həcm və normalarına, zavod təlimatlarına müvafiq təşkil edilməlidir.
    7. Hava elektrik verilişi xətləri
    7.1. Hava elektrik veriliş xətlərinin (HX) istismarı zamanı onların etibarlı işinin təmin edilməsinə yönəldilmiş təmir və texniki xidmət aparılmalıdır.

    7.2. Enerjisistem və elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisə yeni layihələndirilən HX-nin texniki sənədlərini razılaşdırarkən, layihə təşkilatlarına HX ərazisində faktiki şəraitə dair məlumatları (iqlim şəraitini, çirklənməni, HX və onların elementlərinin imtinaları üzrə göstəriciləri və yerli şəraiti səciyyələndirən digər faktorları) verməli və layihədə bu məlumatların nəzərə alınmasını tələb etməlidir.

    7.3. Hava xətlərini istismar etmək üçün təhvil alacaq elektrik şəbəkəsini istismar edən müəssisə, bu HX tikilərkən, təkmilləşdirilərkən, texniki yenidənqurma işləri aparılarkən işlərin icrasına texniki nəzarət təşkil etməli, görülən işlərin təsdiq olunmuş texniki sənədlərə uyğunluğunu yoxlamalıdır.

    7.4. İnşası qurtarmış HX-nin elektrik şəbəkəsini istismar edən müəssisə tərəfindən istismara qəbulu tikinti normaları və qaydalarına, elektrik qurğularının quraşdırılması qaydalarına uyğun aparılmalıdır.

    7.5. Texniki xidmət zamanı profilaktik yoxlamalar və ölçmələr aparmaqla HX və onların elementlərinin iş qabiliyyətinin və sazlığının saxlanması, HX elementlərinin vaxtından əvvəl köhnəlməsinin qarşısının alınması üzrə işlər yerinə yetirilməlidir.

    HX-nın əsaslı təmiri zamanı HX və onun elementlərinin təmir və ya onların etibarlılığını artıran və xəttin istismar xarakteristikalarını yaxşılaşdıran yenilərlə əvəz olunması yolu ilə sazlığının və iş qabiliyyətinin bərpası üzrə işlər yerinə yetirilir.

    Texniki xidmət, təmir və texniki yenidənqurma zamanı HX-da icra olunan işlərin siyahısı elektrik stansiyaları və şəbəkələrin bina və qurğularının texniki xidməti və təmiri qaydalarında və HX-nın istismarı üzrə nümunəvi təlimatlarda göstərilir.

    7.6. Texniki xidmət və təmir işləri, bir qayda olaraq, HX-nin açılma müddətini mümkün qədər azaltmaqla və bütün lazımi işləri kompleks şəkildə aparmaqla təşkil olunmalıdır. Bu işlər xətti bir fazanı (fazalar üzrə təmir) açmaqla və gərginliyi çıxarmadan icra oluna bilər.

    7.7. HX-də texniki xidmət və təmir işləri xüsusi maşınlar, mexanizmlər, nəqliyyat vasitələri, ləvazimat, alət və qurğular tətbiq etməklə aparılmalıdır.

    Mexanikləşdirmə vasitələri normalara uyğun tamamlanmalı və müəssisələrin təmir - istehsalat bazalarında (TİB) və onların bölmələrində yerləşdirilməlidir.

    HX-də iş aparan briqadalar dispetçer məntəqələri və TİB ilə əlaqə saxlanılması üçün rabitə vasitələrilə təchiz edilməlidir.

    7.8. HX-ni istismar edərkən elektik şəbəkələrinin mühafizə qaydalarına ciddi riayət olunmalı və onların yerinə yetirilməsinə nəzarət edilməlidir.

    Elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisə hüquqi şəxslər və əhali tərəfdən elektrik şəbəkələrinin mühafizəsi qaydalarına riayət olunmasına nəzarət etməli, HX-nın keçdiyi rayonlarda yerləşən müəssisələri, təşkilatları və vətəndaşları göstərilən qaydaların tələbləri haqqında məlumatlandırmalıdır.



    7.9. Metal dayaqların, dəmir-beton və ağac dayaqların metal hissələrinin, ildırımdan mühafizə burazlarının və dayaqların buraz elementlərinin korroziyaya qarşı mühafizəsi bərpa olunmalı və ya elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisənin texniki rəhbərinin sərəncamına görə zəruri hallarda yenidən yeinə yetirməlidir.

    7.10. HX-nin güclü çirklənməyə məruz qalan sahələrində xüsusi və ya gücləndirilmiş izolyasiya tətbiq edilməli və lazım gəldikdə çirklənmiş izolyatorlar təmizlənməli (yuyulmalı) və ya dəyişdirilməlidir.

    Quşların izolyasiyanı çox bulaşdırdıqları ərazilərdə və HX dayaqlarının konstruksiyalarında kütləvi yuva saldıqları yerlərdə quşların həyatına zərər yetirmədən onları hürküdən xüsusi qurğular tətbiq olunmalıdır.



    7.11. HX-nin istismarı zamanı işləyən xətlərin digər HX və rabitə xətlərilə kəsişdiyi aşırımlarda kəsən HX-nin hər məftil və ya burazında ən çoxu iki birləşmə olmasına icazə verilir: kəsilən HX-nin məftil və burazlarında birləşmələrin sayı tənzimlənmir.

    7.12. Elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisələr aşağıdakıları saz vəziyyətdə saxlamalıdır:

      1. su yolları və ya hövzə təşkilatları ilə razılaşdırılmış hövzə HX-nin gəmiüzən və ya ağac axıdılan çayla, habelə göl, su anbarı, kanalla kəsişdiyi yerlərdəki sahillərdə qurulmuş siqnal nişanlarını;

      2. yüksək maneələrin markalanması və işıqçəpərləmə qaydalarının tələblərinə uyğun olaraq HX dayaqlarında qurulmuş işıqçəpərləmə qurğularını;

      3. HX-nin layihəsinə və normativ sənədlərə uyğun olaraq dayaqlarda quraşdırılan daimi nişanları.

    7.13. Elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisələr şosse yolları ilə HX kəsişən yerlərdə quraşdırılan qabarit-ölçü nişanlarının, həmçinin 330 kV və yüksək gərginlikli HX avtomobil yolları ilə kəsişdiyi yerlərdə quraşdırılan və bu HX-nin mühafizə zonalarında nəqliyyatın saxlanılmasını qadağan edən yol nişanlarının saz vəziyyətdə olmasına nəzarət etməlidir.

    7.14. HX-nin istismarı zamanı onlara vaxtaşırı və növbədənkənar baxışlar təşkil edilməlidir. Vaxtaşırı baxış cədvəlini elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisənin texniki rəhbəri təsdiqləməlidir. Hər bir HX-yə vaxtaşırı baxış xəttin bütün uzunluğu boyu, ildə 1 dəfədən az olmayaraq həyata keçirilməlidir.

    Bundan əlavə, ildə 1 dəfədən az olmayaraq, mühəndis-texniki heyət tərəfindən ayrı-ayrı HX-də (və ya onların sahələrində) seçmə baxışlar, əsaslı təmirə çıxarılan bütün xətlərdə (sahələrdə) isə tam baxışlar aparılmalıdır.

    Xidmət müddəti 20 il və daha artıq olan, yaxud kəskin çirklənmə zonalarından, həmçinin açıq yerlərdən keçən 35 kV və yüksək gərginlikli HX-də və ya onların sahələrində sıxaclarda və məsafə dayaqlarındakı naqillərə və burazlara seçmə yoxlanılma ilə üstdən baxışlar 6 ildə 1 dəfədən; digər 35 kV və yüksək gərginlikli HX-də (sahələrdə) 12 ildə 1 dəfədən az olmayaraq aparılmalıdır.

    0,38-20 kV-lıq HX-də üstdən baxışlar buna ehtiyac olduqda aparılmalıdır.



    7.15. HX-yə və ya onların sahələrinə növbədənkənar baxışlar aşağıdakı hallarda aparılmalıdır:

      1. naqil və burazlar sırsıra bağladıqda, naqillər rəqs etdikdə, meşə və çöl yanğınlarında, həmçinin başqa təbii fəlakətlərdən sonra;

      2. HX rele mühafizəsilə avtomatik açıldıqdan sonra.

    7.16. HX-də aşağıdakı profilaktik yoxlama və ölçmələr yerinə yetirilməlidir:

      1. HX trassasının vəziyyətinin yoxlanması – baxışların aparılması və naqillərdən yerdəki ağac və kolluğlara qədər olan məsafənni ölçülməsi zamanı; naqillərin asılma oxlarının ölçülməsi – zəruri hallarda; cığır eninin ölçülməsi – 3 ildə 1 dəfədən az olmayaraq;

      2. ağac dayaqların detallarının çürüməsinin yoxlanılması – HX istismara daxil edildikdən 3-6 il sonra, sonralar – 3 ildə 1 dəfədən az olmayaraq, həmçinin dayağa qalxmazdan və ya detalların dəyişdirilməsindən əvvəl;

      3. baxış zamanı izolyatorların və xətt armaturunun vəziyyətinin gözlə müşahidə ilə yoxlanılması, həmçinin asma nimçəvari çini izolyatorların elektrik möhkəmliyinin yoxlanılması – HX istismara daxil edildikdən sonra birinci dəfə ilin 1-2-ci aylarında, ikinci dəfə 6-10-cu aylarında və sonralar isə HX izolyatorlarının vəziyyətindən və iş şəraitindən asılı olaraq 35-500 kV gərginlikli hava elektrik verilişi xətlərinin istismarı üzrə nümunəvi təlimatda göstərilən dövrülük ilə;

      4. baxışların aparılması zamanı dayaqların, naqillərin, burazların vəziyyətinin yoxlanılması;

      5. sıxılma, qaynaqlama, bolt (20 kV gərginlikli HX-da) üsulu ilə, oval şəkilli birləşdiricilərlə yerinə yetirilən naqil birləşmələrinin vəziyyətinin yoxlanılması zəruri hallarda xəttə baxış zamanı gözlə müşahidə yolu ilə yerinə yetirilir; 35 kV və yuxarı gərginlikli HX naqillərinin bolt birləşmələrinin vəziyyətinin elektrik ölçülmələri yolu ilə yoxlanılması – 6 ildə 1 dəfədən az olmayaraq; qeyri-kafi vəziyyətdə olan bolt birləşmələri açılır, sonra isə təmir edilir və ya dəyişdirilir;

      6. bandajların (sarğıların), bolt birləşmələrinin və anker boltlarının yivli halqalarının (qaykalarının) yoxlanılması və bərkidilməsi – 6 ildə 1 dəfədən az olmayaraq;

      7. torpağı qazmağla özüllərin və dartıcılardakı U-şəkilli boltların vəziyyətinin seçmə yoxlanılması – 6 ildə 1 dəfədən az olmayaraq;

      8. dəmir-beton dayaqların və dirsəklərin vəziyyətinin yoxlanılması- 6 ildə 1 dəfədən az olmayaraq;

      9. metal dayaqlarda və traverslərdə, torpağı qazmaqla metal ayaqaltlıqlarda və anker dartıcılarında korroziyaya qarşı örtüklərin vəziyyətinin yoxlanılması – 6 ildə 1 dəfədən az olmayaraq;

      10. dayaq dartıcılarında dartılmanın yoxlanılması – 6 ildə 1 dəfədən az olmayaraq;

      11. dayaqların torpaqlanma, həmçinin sıfır naqilinin təkrar torpaqlanma müqavimətinin ölçülməsi – mövcud qaydaların bu bölməsinin 10.7 bəndinə uyğun;

      12. 1000 V-a qədər gərginlikli HX-da faza-sıfır ilgəyinin müqavimətinin ölçülməsi – istismara qəbul zamanı, sonralar isə- yeni isehlakçılar qoşulduqda və bu müqavimətin dəyişməsinə səbəb olan işlər yerinə yetirildikdə;

      13. dayaqların, naqillərin, burazların vəziyyətinin, naqillərdən yerin səthinə və müxtəlif obyektlərə, kəsişən tikililərə qədər məsafənin yoxlanılması – HX-ya baxış zamanı.

    7.17. HX-də baxış, profilaktik yoxlama və ölçmələr zamanı aşkar edilmiş nasazlıqlar istismar sənədlərində qeyd olunmalı və onların xarakterindən asılı olaraq tezliklə, texniki xidmət və ya HX-nin əsaslı təmiri zamanı aradan qaldırılmalıdır.

    7.18. HX-nın əsaslı təmiri elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisənin texniki rəhbərinin qərarı ilə yerinə yetirilməlidir: dəmir-beton və metal dayaqlarla olan HX-da – 12 ildə 1 dəfədən az olmayaraq, ağac dayaqlarla olan HX-da – 6 ildə 1 dəfədən az olmayaraq.

    7.19. HX-nin dayaqları və digər elementlərində konstruktiv dəyişikliklər, həmçinin dayaqların torpaqda bərkidilməsi üsulu yalnız texniki sənədlər olduqda və elektik şəbəkələrini istismar edən müəssisəsinin texniki rəhbərinin icazəsilə yerinə yetirilməlidir.

    7.20. Kənd və fermer təsərrüfatı torpaq sahələrindən keçən HX-nin plan üzrə təmiri, təkmilləşdirilməsi və yenidən qurulması bu sahələrdən istifadə edən torpaq sahibləri ilə razılaşdırılmaqla və bir qayda olaraq, bu sahələrdə kənd təsərrüfatı işləri aparılmayan və ya aparılan işlərin qorunub saxlanılması mümkün olan dövrdə yerinə yetirilməlidir.

    HX-nin işindəki pozuntuların qarşısını almaq və bu pozuntuların nəticələrini ləğv etmək üçün işlər ilin bütün vaxtlarında, torpaq sahibləri ilə razılaşdırılmadan aparıla bilər, lakin onlara aparılan işlər barədə xəbər verilməlidir.

    Göstərilən işləri apardıqdan sonra elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisə, torpaq sahələrini təsərrüfat məqsədləri üçün istifadə edilməsinə yararlı hala salmalı, həmçinin iş aparıldıqda dəymiş zərəri torpaq sahibinə ödəməlidir.

    7.21. Naqillərin birgə asılmış HX-ni istismar edən müəssisələr, plan üzrə təmirləri razılaşdırılmış vaxtlarda aparmalıdır. Qəza hallarında təmir işləri qabaqcadan digər tərəfi (xəttin və ya naqillərin sahibini) xəbərdar etdikdən sonra aparılmalıdır.

    7.22. Buzbağlamaya məruz qalan 1000 V-dan yuxarı gərginlikli HX-da elektrik cərəyanı ilə buzbağlamanın əridilməsi həyata keçirilməlidir.

    Elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisə HX-da buzbağlama prosesinə nəzarət etməli və buzbağlamanın əridilmə sxeminin vaxtında qoşulmasını təmin etməlidir; buzbağlama əridilən HX-lar buzbağlamanın və əridilmə prosesinin avtomatik nəzarət və siqnalvermə qurğuları, həmçinin qısaqapayıcı kommutasiya aparatları ilə təchiz edilməlidir.



    7.23. 110 kV və yüksək gərginlikli HX-də zədələnmə, həmçinin 6-35 kV gərginlikli HX-də fazalararası qapanma yerlərini məsafədən müəyyənləşdirmək üçün xüsusi cihazlar quraşdırılmalıdır. Budaqlanmaları olan 6-35 kV gərginlikli HX-də zədələnmiş sahəni göstərən qurğu quraşdırılmalıdır.

    Elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisə 6-35 kV-lıq gərginlikli HX-də yerlə qapanma yerlərini müəyyən etmək üçün səyyar cihazlarla təchiz olunmalıdır.



    7.24. HX-də qəza zədələnmələrini vaxtında ləğv etmək üçün, elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisələrdə müəyyən edilmiş normalara görə materialların və detalların qəza ehtiyatı saxlanılmalıdır.
    8. Güc kabel xətləri
    8.1. Güc kabel xətlərinin istismarı zamanı onların etibarlı işinin təmin olunmasına yönəldilmiş təmir və texniki xidmət tədbirləri görülməlidir.

    8.2. İstismara verilən zaman hər bir kabel xətti üçün buraxıla bilən ən böyük cərəyan yükü müəyyən edilməlidir. Əgər sahənin uzunluğu 10 m-dən az deyilsə, cərəyan yükü, trassanın ən pis istilik şəraitli sahəsi üzrə müəyyənləşdirilməlidir. Bu yüklərin artırılmasına istilik sınaqlarının nəticələri əsasında o şərtlə icazə verilir ki, damarların qızması dövlət standartları və texniki şərtlərlə müəyyən edilmiş normadan artıq olmasın. Bu halda kabellərin qızması trassanın ən pis soyudulma şəraiti olan sahələrində yoxlanılmalıdır.

    8.3. Kabel qurğularında kabellərin istilik iş rejiminə, havanın temperaturuna və ventilyasiya qurğularının işinə müntəzəm nəzarət təşkil edilməlidir.

    Kabel tunellərinin, kanallarının və şaxtalarının daxilində havanın temperaturu yay vaxtı havanın temperaturundan 100C-dən artıq olmamalıdır.



    8.4. Əgər digər dövrlərdə yük, buraxıla bilən uzunmüddətli yükdən artıq deyilsə, qəzadan sonrakı iş rejimində cərəyana görə buraxıla bilən uzunmüddətli yükləmədən artıq ifrat yüklənməyə sutkada 6 saat olmaqla 5 sutka ərzində, lakin ildə 100 saatdan çox olmayaraq, 10kV gərginliyədək hopdurulmuş kağız izolyasiyalı kabellər üçün 30%, polietilen və polivanilxlorid plastik izolyasiyalı kabellər üçün 15%, rezin və vulkanlaşdırılmış polietilen izolyasiyalı kabellər üçün 18% icazə verilir.

    15 ildən artıq istismarda olan kabellər üçün cərəyanla ifrat yüklənmə 10%-dən çox olmamalıdır.

    20 və 35kV gərginlikli hopdurulmuş kağız izolyasiyalı kabellərin ifrat yüklənməsi qadağandır.

    110kV və yüksək gərginlikli kabel xətlərinin ifrat yüklənməsi normativ sənədlərlə müəyyən edilməlidir.



    8.5. Hər bir 110 kV və daha yüksək gərginlikli yağdoldurulmuş xətt və ya onun seksiyası üçün xəttin yerləşmə xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla, yağ təzyiqinin buraxıla bilən dəyişilmə hədləri müəyyən edilməlidir. Bu hədlərdən kənar təzyiqlərdə kabel xətti açılmalı və yalnız pozuntuların səbəbləri aşkar edilib aradan qaldırıldıqdan sonra o, işə qoşulmalıdır.

    8.6. 110 kV və daha yüksək gəginlikli yağdoldurulmuş kabel xətlərindən yağın nümunəsi və plastik izolyasiyalı kabellərin muftalarından mayenin nümunəsi, yeni xəttin işə qoşulmasından qabaq, qoşulduqdan 1 il sonra, davamında 3 ildən sonra və gələcəkdə 6 ildə 1 dəfə götürülməlidir.

    8.7. 1000 V-dan yüksək gərginlikli kabel xətləri istismara verilərkən, qəbul üzrə tikinti normaları və qaydalarında, sahə qaydalarında nəzərdə tutlna sənədlərdən başqa, aşağıdakı sənədlər tərtib edilərək elektrik şəbəkələrini istismar edən müəssisəyə verilməlidir:

    1. trassa rayonunda kommunikasiyaların inkişafından asılı olaraq, 1:200 və 1:500 miqyasda çəkilmiş, birləşdirici muftaların quraşdırılma yerləri göstərilməklə trassanın icra qrafik cizgisi;

    2. çəkilişindən əvvəl xətti istismar edən müəssisə ilə, kabelin markası dəyişildikdə isə istehsalçı zavod və istismar edən müəssisə ilə razılaşdırılaraq, 110 kV və yuxarı gərginlikli kabel xətlərinin dəqiqləşdirilmiş layihəsi;

    3. 35 kV gərginlikli kabel xətləri və 6-10 kV gərginlikli kabel xətlərinin xüsusi ilə çətin trassaları üçün yollarla və digər kommunikasiyalarla kabel xəttinin kəsişdiyi yerlərdə kabel xətlərinin yandan görünüşünün qrafik cizgisi;

    4. barabanlardakı kabellərin vəziyyəti barədə akt və lazım gələrsə, nümunələrin çeşidlənməsi və baxış protokolları (xaricdə istehsal olunan kabellər mütləq çeşidlənməlidir);

    5. kabel jurnalı;

    6. kabel xəttinin bütün elementlərinin inventar siyahısı;

    7. kabellərin bütün yeraltı kommunikasiyalarla kəsişməsini və yaxınlaşmasını göstərən inşaat və yeraltı işlərin aktları;

    8. kabel muftalarının quraşdırılması aktları;

    9. kanal, blok, boru və xəndəklərin quraşdırılması üçün təhvil alınması aktları;

    10. kabel xətlərinin korroziyadan elektrokimyəvi mühafizəsi qurğularının quraşdırılması aktları və həmçinin layihəyə uyğun korroziya sınaqlarının nəticələri;

    11. kabel xətti döşənəndən sonra, onun izolyasiyasının yüksəldilmiş gərginliklə sınağının protokolu;

    12. izolyasiya müqavimətinin ölçülməsinin nəticələri;

    13. kanal və xəndəklərdə döşənmiş kabelləri örtməzdən əvvəl tərtib edilmiş baxış aktları;

    14. aşağı temperaturda döşənmədən əvvəl kabellərin barabanlarda qızdırılması barədə protokollar;

    15. yanğınsöndürmə və yanğın-siqnalvermə sisteminin stasionar avtomatik qurğularının sınanma və yoxlanma aktları.

    110 kV və daha yüksək gərginlikli kabel xəttini istismara qəbul edərkən, sadalanan sənədlərdən əlavə, quraşdırma təşkilatı tərəfindən enerji müəssisəsinə verilməlidir:

    1. kabelin və əlavə doydurma aparatlarının (aşağı təzyiqli 110-220 kV-lıq xətlər üçün) icraolunma yüksəklik səviyyələri;

    2. xəttin bütün elementlərində yağın sınaq nəticələri;

    3. hopdurma sınaqlarının nəticələri;

    4. yüksək təzyiqli xətlərdə əlavə doydurma aqreqatlarının yoxlama və sınaqlarının nəticələri;

    5. təzyiqin siqnalvermə sisteminin yoxlanmasının nəticələri;

    6. döşənərkən dartılma qüvvəsi barədə aktlar;

    7. döşənmədən sonra mühafizə örtüklərinin yüksəldilmiş gərginliklə sınaqları barədə aktlar;

    8. kabellərin, muftaların və əlavə doydurma aparatlarının zavod sınaqları protokolları;

    9. muftaları avtomatik qızdıran qurğuların sınağının nəticələri;

    10. hər fazanın cərəyankeçirən damarları və ekranları üzrə cərəyanın ölçülməsinin nəticələri;

    11. kabel damarlarının işçi tutumlarının ölçülməsinin nəticələri;

    12. izolyasiyanın aktiv müqavimətinin ölçülməsinin nəticələri;

    13. uc muftaların və quyuların torpaqlama müqavimətinin ölçülməsinin nəticələri.

    1000V-a qədər gərginlikli kabel xətlərini istismara təhvil verərkən: kabel jurnalı, xətlərin dəqiqləşdirilmiş layihələri, sınaq və ölçmələrin aktları və protokolları rəsmiləşdirilməli və müəssisəyə verilməlidir.
    1   2   3   4   5   6   7


    Download 425.5 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Elektik stansiyalarin və ŞƏBƏKƏLƏRİNİn texniKİ İSTİsmar qaydalari

    Download 425.5 Kb.