• 4.3. Metrologik qonunning ahamiyati va metrologik qoidalar buzilganligi uchun javobgarlik Tayanch iboralar
  • 4-Mavzu.Metrologiya bo‘yicha xalqaro tashkilotlar.
  • Takrorlash uchun savollar




    Download 3,8 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet20/230
    Sana08.01.2024
    Hajmi3,8 Mb.
    #132465
    1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   230
    Bog'liq
    portal.guldu.uz-O`quv-uslubiy majmua

    Takrorlash uchun savollar. 
    1.SI birliklar tizimi haqida so‘zlab bering? 
    2.O‘lchash birliklariga qo‘shimchalar deganda nimani tushunasiz? 
    3.O‘lchash birliklarini yozishda nimalarga e‘tibor berish lozim? 
    REJA 
    4.1. O‘zbekiston Respublikasining ―Metrologiya to‘g‘risida‖ gi Qonuni
    4.2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar maxkamasining metrologiya to‘g‘risidagi qarorlari
    4.3. Metrologik qonunning ahamiyati va metrologik qoidalar buzilganligi uchun javobgarlik 
     
    Tayanch iboralar:
    Metrologik xizmat, metrologik ta‘minot, ISO (ISO), MEK, MOZM, kattalik
    kattalikning o‗lchamligi, kattaliklarning birliklari, (KOOMET). 
     
    4.1. O‘zbekiston Respublikasining ―Metrologiya to‘g‘risida‖ gi Qonuni 
    Ma‘lumki, 1993 yilning 28 dekabrida Prezidentimiz tomonidan ketma-ket uchta, ya‘ni 
    ―Standartlashtirish 
    to‘g‘risida‖, 
    ―Metrologiya 
    to‘g‘risida‖ 
    va 
    ―Mahsulot 
    va 
    xizmatlarni 
    sertifikatlashtirish‖ 
    Qonunlari 
    imzolangan 
    edi. 
    Bu 
    qonunlarning hayotga tadbiq etilishi 
    respublikamizdagi mavjud metrologiya xizmatini yangi rivojlanish bosqichiga ko‘tarilishiga asos 
    bo‘ldi. Shulardan biri, ya‘ni ―Metrologiya to‘g‘risida‖ gi qonun ustida biroz to‘xtalib o‘tamiz.
    Bu 
    qonun 
    respublikamizda 
    metrologiyaning 
    rivojlanishiga 
    va 
    metrologik ta‘minot 
    masalalarini hal etishning mutlaqo yangi bosqichiga olib kirdi.
    ―Metrologiya to‘g‘risida‖ gi qonun 5 bo‘limdan iborat bo‘lib, bu bo‘limlar 21 moddani o‘z 
    ichiga olgan. Respublikamizda metrologiya xizmatini yo‘lga qo‘yish va bunda jismoniy va yuridik 
    shaxslarning ishtiroki va funksiyalari, bu boradagi javobgarliklar bo‘yicha keng ma‘lumotlar 
    berilgan.
    4-Mavzu.Metrologiya bo‘yicha xalqaro tashkilotlar. 


    23 
    Qonunda ko‘rsatilganidek, o‘lchash vositalarining davlat sinovlarini o‘tkazish, ularning 
    turlarini tasdiqlash va davlat ro‘yxatiga kiritish ―O‘zstandart‖ agentligi tomonidan amalga 
    oshiriladi.
    Qonunda yana bir masala - davlat ro‘yxati belgisini qo‘yish to‘g‘risida ham bayon etilgan. 
    ―Metrologiya to‘g‘risida‖ gi qonunda aytilishicha, tasdiqlangan o‘lchash vositalariga yoki ularning 
    foydalanish hujjatlariga ishlab chiqaruvchi davlat ro‘yxati belgisi qo‘yilishi shart.
    Ma‘lumki, ishlab chiqarishdagi o‘lchash vositalarining holati va ularni vaqti-vaqti bilan 
    qiyoslashdan o‘tkazib turish har doim e‘tiborda bo‘lmoqligi lozim. Ular bo‘yicha ro‘yxatlar tuziladi 
    va o‘lchash vositalari turkumlarining ro‘yxati ―O‘zstandart‖ agentligi tomonidan tasdiqlanadi. 
    Ilmiy-tadqiqotlar bilan bog‘liq o‘lchash vositalari, asboblari, qurilmalari hamda o‘lchovlari 
    ―Metrologiya to‘g‘risida‖gi Qonunning 17-moddasi asosida ―O‘zstandart‖ agentligining davriy 
    ravishda qiyoslashdan o‘tkazilib turilishi lozim bo‘lgan o‘lchash vositalari guruhining ro‘yxatiga 
    kiritilgan bo‘lib, shu qonunning 7-moddasiga binoan, amaliy foydalanishda bo‘lgan o‘lchash 
    vositalari belgilangan aniqlikda va foydalanish shartlariga mos holda, qonuniy birliklardagi 
    o‘lchash natijalari bilan ta‘minlashlari lozimligi alohida ko‘rsatib o‘tilgan.
    Metrologiyaning aksiomalari
    Har bir fanda bo‘lgani kabi metrologiyada ham talaygina aksiomalarni ko‘rishimiz mumkin. 
    Lekin hozir biz shulardan uchta, eng asosiy va umumiylarini ko‘rib chiqamiz. Ushbu aksiomalar har 
    qanday o‘lchashlar uchun xos bo‘lib, bu o‘lchashlar hoh oddiy, hoh murakkab bo‘lsin, hoh yuzaki, 
    hoh aniq bo‘lsin, hoh tezlashtirilgan, hoh mukammal bo‘lsin, ularning barchasida shu 
    aksiomalarning uyg‘unlashganini ko‘rishimiz mumkin:

    Download 3,8 Mb.
    1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   230




    Download 3,8 Mb.
    Pdf ko'rish