335
Bolajonlar tasavvurlarida oddiy uyga chiqiladigan zinalarni
tasavvur qilishadi va bu tasavvur qisman o‘z ta’sirini ko‘rsatadi
albatta. Ammo ularning tasavvurlari
kattalarnikidek mukammal
emasligini hisobga olgan holda bolajonlarga xos va mos bolalarbop
yuqoridagi tasvirni ko‘rsatib tushintirilsa, bolajonlarning yangi
axborotni qabul qilishlari ongli osonroq kechadi. Chunki ayni shu
o‘smirlik yoshida ular o‘yinqaroq va multfilimlarni katta ishtiyoq bilan
berilib tomosha qilishlarini yaxshi bilamiz. Shu
sababli bolalarda ovoz
mashqlarini bajartirish jarayonida yuqoridagi foto lavhaga diqqatlarini
jalb etish natijasida musiqiy tovushlar birin - ketin yuqoriga qarab
ko‘tarilib borayatgani va o‘z novbatida ortga, ya’ni pasga qarab tushib
kelishini ko‘rsatib tushintirilganda, bolalar
albatta tasvirdagi holatga
qarab kuylashga harakat qiladilar va bu jarayon albatta o‘ziga yarasha
natijani beradi.
Birinchi sinf o‘quvchilari musiqiy jarayonni sevib kuylashni
yoqtirsalarda, ammo kuylash jarayonida ovozni yuz foyiz to‘g‘ri
yo‘lga yo‘naltira olmaydilar. Chunki ularning o‘zlari chin dildan
chiroyli kuylashni xohlasalar ham, lekin hamma birdek toza tonda
kuylay olishmaydi. Sabab ularning ovoz paylari hali mo‘rt bo‘lib, ijro
davomida ovoz sirg‘anib ketishi holatlari kuzatiladi. Shuning
uchun
bolajonlarga rag‘bat metodini qo‘llab, ularning kuylashlaridagi bir-
biridan farqlarini oddiygina qilib tushintirish zarur bo‘ladi. Yosh bola
o‘z o‘qituvchisiga havas qilib, uni o‘zining
ideali
sifatida qabul qiladi.
336
Shu sababli yaxshi kuylay olmaydigan bolaga, sen noto‘ri
kuylayabsan demasdan – mana qara RUSTAM, SHAXZOD, MADINA
va boshqalarning ovozlari judayam
chiroyli chiqayabdi sening
ovozing ham yaxshi, lekin sening ovozing jo‘ralaring yoki
dugonalaringni ovoziga jo‘r bo‘lolmayabdi. Axir sizlar hammalaring
bir sinfda sinfdoshsizlarku to‘g‘rimi? degan gaplar va shunga
o‘xshash bola