• V. JABRLANUVCHILARNING MOL-MULKIGA ZARAR YETKAZILGANDA SUG’URTA TO’LOVI MIQDORINI ANIQLASH
  • VI. JABRLANUVCHILARNING HAYOTI VA SOG’LIG’IGA ZARAR YETKAZILGANDA SUG’URTA TOVONI MIQDORINI ANIQLASH
  • VII. SUG’URTA TOVONINI TO’LASH
  • Vazirlar Mahkamasining 2008 yil 24 iyundagi 141-son qaroriga




    Download 310.43 Kb.
    bet2/4
    Sana15.03.2017
    Hajmi310.43 Kb.
    1   2   3   4

    IV. SUG’URTA HODISASI SODIR

    BO’LGANDA SHAXSLARNING HARAKATLARI
    34. Jabrlanuvchilarga zarar yetkazilishiga olib kelgan yo’l-transport hodisasi ishtirokchisi bo’lgan sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) mazkur hodisaning boshqa ishtirokchilari talabiga ko’ra ularga ushbu transport vositasi egalarining fuqarolik javobgarligi sug’urtalangan majburiy sug’urta shartnomasi to’g’risidagi ma’lumotlarni xabar qilishi shart.

    Sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) yoki uning vakolatli vakili sug’urta hodisasi sodir bo’lganda:

    jabrlanuvchiga (uning merosxo’rlariga yoki huquqiy vorislariga) yo’l-transport hodisasi kunidan boshlab uch kalendar kundan kechiktirmay sug’urta polisining nusxasini topshirishi;

    davlat yo’l harakati xavfsizligi xizmati xodimlarining yetib kelishini kutishi, imkoni boricha yo’l-transport hodisasi guvohlarining familiyasi va manzilini yozib olishi;

    darhol, yo’l-transport hodisasidan keyin 72 soatdan kechiktirmay, sodir bo’lgan hodisa haqida ushbu Qoidalarga 6-ilovaga muvofiq yozma shaklda, sug’urta polisining nusxasini ilova qilgan holda sug’urtalovchiga (uning filialiga) yo’l-transport hodisasi sodir bo’lgan joydagi va transport vositasi ro’yxatdan o’tkazilgan joydagi davlat yo’l harakati xavfsizligi xizmatiga bildirishi kerak. Bildirishnomada hodisaning xususiyati, sodir bo’lgan payti, ko’rilishi taxmin qilingan zararning miqdori, yo’l-transport hodisasiga aloqador barcha shaxslarning, shu jumladan taxmin qilingan da’vogarlarning nomlari va manzillariga taalluqli axborot imkon qadar to’liq hajmda, shuningdek sug’urta qildiruvchi hodisa haqida ilk marotaba qay tarzda xabardor bo’lganligi va sug’urta qildiruvchining nega hodisani talabnoma bildirishga sabab bo’lishi mumkin deb hisoblashiga oid tafsilotlar majburiy tartibda ko’rsatilishi kerak;

    sug’urtalovchiga sug’urta hodisasi munosabati bilan unga nisbatan qo’yilayotgan barcha talablar yoki unga qarshi boshlangan sud muhokamasi to’g’risida darhol xabar qilishi, zarar yetkazilishi holatlari to’g’risidagi barcha ma’lumotlarni va vakolatli organlardan olingan, sug’urta hodisasining sabablari hamda oqibatlarini, zararning xususiyati va miqdorini belgilash uchun zarur bo’lgan hujjatlarni sug’urtalovchiga taqdim etishi;

    zararning oldini olish va (yoki) kamaytirish yuzasidan mumkin bo’lgan barcha choralarni ko’rishi kerak.
    35. Sug’urtalovchi (uning filali) xodimlari yo’l-transport hodisasi holatlarini va sug’urta qildiruvchi yoki jabrlanuvchining xabariga ko’ra yetkazilgan zararni aniqlash uchun yo’l-transport hodisasi to’g’risidagi hujjatlarni rasmiylashtirishda qatnashishlari mumkin. O’zining sug’urta to’lovi huquqidan foydalanish niyatida bo’lgan jabrlanuvchi (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisi) sug’urtalovchiga o’z hayotiga, sog’lig’iga va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zarar o’rnini sug’urta puli doirasida qoplash to’g’risidagi talab bilan yozma arizani jo’natishi shart.
    36. Jabrlanuvchi sug’urta to’lovi to’g’risidagi arizani jabrlanuvchining yashash joyidagi yoxud yo’l-transport hodisasi sodir bo’lgan joydagi sug’urtalovchiga (uning filialiga) jo’natadi.
    37. Jabrlanuvchining yoki uning merosxo’rlarining (agar jabrlanuvchining ahvoli mustaqil ravishda murojaat qilishga imkon bermasa, qarindoshlari yoki boshqa vakillarining) yoxud uning huquqiy vorislarining sug’urta to’lovi to’g’risidagi talabi ko’rsatilgan arizasi quyidagilarning asli yoki nusxalari ilova qilingan holda sug’urtalovchiga yoki uning vakiliga yuboriladi:

    sug’urta polisi (agar bo’lsa);

    zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (yo’l-transport hodisasi to’g’risidagi xulosa yoki qaror, tibbiyot muassasasi ma’lumotnomasi yoxud hayotga yoki sog’liqqa zarar yetkazilganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar, o’lim haqidagi dalolatnoma yoxud guvohnoma);

    mol-mulkka zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (tijorat dalolatnomalari, yuk xatlari, asosiy vositalar daftaridan ko’chirmalar, to’lov hujjatlari, xizmatlar ko’rsatish va ishlar bajarish uchun tuzilgan shartnomalar, mol-mulkni mustaqil baholash dalolatnomalari va boshqa shu kabilar);

    jabrlanuvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjat;

    meros huquqini yoki huquqiy vorislikni olganliklarini, shuningdek merosxo’rlarning shaxsini yoki huquqiy vorislarning davlat ro’yxatidan o’tkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (agar sug’urta tovoni jabrlanuvchining merosxo’rlariga yoxud huquqiy vorislariga to’lanishi kerak bo’lsa).


    38. Agar jabrlanuvchi ayni bir vaqtda sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) hisoblansa, u holda sug’urta hodisasini to’g’ridan-to’g’ri hal etish qo’llanishi mumkin.

    Sug’urta hodisasini to’g’ridan-to’g’ri hal etishda sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) bo’lgan jabrlanuvchi o’zi bilan majburiy sug’urta shartnomasini tuzgan sug’urtalovchiga hayoti, sog’lig’i va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zararning o’rni qoplanishi uchun yozma shaklda murojaat qilishga haqli.

    Sug’urta hodisasini to’g’ridan-to’g’ri hal etish qo’llanilganda aybdor tarafning sug’urtalovchisi jabrlanuvchining sug’urtalovchisiga jabrlanuvchiga sug’urta tovonini to’lash bilan bog’liq barcha xarajatlarni qoplaydi.

    V. JABRLANUVCHILARNING MOL-MULKIGA

    ZARAR YETKAZILGANDA SUG’URTA

    TO’LOVI MIQDORINI ANIQLASH
    39. Jabrlanuvchining mol-mulkiga zarar yetkazilganda sug’urta to’lovi sug’urta pulining 35 foizidan oshishi mumkin emas.
    40. Mol-mulkka zarar yetkazilganda jabrlanuvchi (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisi) shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini zarar yetkazilishi holatlarini aniqlash va o’rni qoplanishi lozim bo’lgan zararning miqdorini belgilash maqsadida sug’urtalovchiga ko’zdan kechirish va mustaqil ekspertizani (baholashni) tashkil etish uchun o’z tashabbusi bilan yoki sug’urtalovchining so’roviga binoan taqdim qilishi shart.
    41. Jabrlanuvchi (uning merosxo’rlari yoki huquqiy vorislari) yozma ravishda murojaat etgan kundan e’tiboran besh ish kunidan ko’p bo’lmagan muddatda, agar ular o’rtasida yozma shaklda boshqa muddat kelishilmagan bo’lsa, sug’urtalovchi shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini ko’zdan kechirishi va uning mustaqil ekspertizasini (baholanishini) tashkil etishi shart.

    Sug’urtalovchi jabrlanuvchi (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisi) bilan, sug’urtalovchining, ekspertning ish jadvalini hisobga olgan holda, ko’zdan kechirish vaqti va joyini va (yoki) shikastlangan mol-mulkni mustaqil ekspertizadan (baholashdan) o’tkazadigan tashkilotni hamda ushbu bandning birinchi xatboshida ko’rsatilgan shikastlangan mol-mulkni ko’zdan kechirishni o’tkazish muddatini kelishib olishi, jabrlanuvchi (uning merosxo’rlari yoki huquqiy vorislari) esa sug’urtalovchi bilan kelishilgan vaqtda shikastlangan mol-mulkni ko’rsatishi shart.


    42. Agar shikastlanishlarning xususiyati yoki shikastlangan mol-mulkning yoxud uning qoldiqlarining o’ziga xos xususiyatlari mol-mulkni sug’urtalovchi va (yoki) ekspert joylashgan yerda ko’zdan kechirish hamda mustaqil ekspertizani (baholashni) tashkil etish uchun taqdim etilishini istisno etsa (transport vositasining yo’l harakatida ishtirok etishini istisno etadigan tarzda shikastlanganligi va boshqa hollarda), ko’zdan kechirish va mustaqil ekspertiza (baholash) shikastlangan mol-mulk yoki uning qoldiqlari turgan yerda ushbu Qoidalar 41-bandi birinchi xatboshida ko’rsatilgan muddatda o’tkaziladi.
    43. Agar jabrlanuvchi (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisi) tomonidan taqdim etilgan shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini ko’zdan kechirish va mustaqil ekspertizadan (baholashdan) o’tkazish sug’urta hodisasi mavjudligini va majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha o’rni qoplanishi kerak bo’lgan zararlar miqdorini haqqoniy aniqlash imkonini bermasa, sug’urtalovchi ko’rsatib o’tilgan holatlarni aniqlash uchun sug’urta qilinuvchining foydalanish vaqtida jabrlanuvchiga zarar yetkazilgan transport vositasini ko’zdan kechirishga va (yoki) ushbu transport vositasiga yoki uning qoldiqlariga nisbatan takroriy mustaqil ekspertiza (baholash) tashkil etishga haqlidir. Sug’urta qildiruvchi ushbu transport vositasini yoki uning qoldiqlarini sug’urtalovchining talabiga ko’ra majburiy sug’urta shartnomasida nazarda tutilgan tartibda taqdim etishi shart.
    44. Agar sug’urtalovchi shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini ushbu Qoidalarning 41-bandi birinchi xatboshida belgilangan muddatda ko’zdan kechirmagan va (yoki) mustaqil ekspertizasini (baholanishini) tashkil etmagan bo’lsa, u holda jabrlanuvchi (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisi) shikastlangan mol-mulkni yoki uning qoldiqlarini sug’urtalovchiga ko’zdan kechirish uchun taqdim etmagan holda shunday ekspertiza (baholash) tashkil etilishi uchun mustaqil tarzda yozma shaklda murojaat qilishga haqli. Bu holda sug’urtalovchi mustaqil ekspertiza (baholash) natijalari yuzasidan nizolashishga haqli emas.
    45. Bir nechta jabrlanuvchilarning mol-mulkiga zarar yetkazilganda har bir jabrlanuvchining (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisining sug’urta qoplovchi miqdori har bir jabrlanuvchining mol-mulkiga yetkazilgan zarur darajasiga mutanosib ravishda, ushbu Qoidalarning 39-bandida belgilangan summa doirasida aniqlanadi.
    46. Agar shikastlangan mol-mulkni yoxud uning qoldiqlarini ko’zdan kechirish va mustaqil ekspertiza qilishga (baholashga) qadar ushbu modda talablariga muvofiq amalga oshirilgan shu mol-mulkni ta’mirlash yoki uning qoldiqlarini utilizatsiya qilish sug’urta hodisasining mavjudligini va majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha o’rni qoplanishi lozim bo’lgan zararlarning miqdorini to’g’ri aniqlash imkonini bermasa, sug’urtalovchi jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga yoki huquqiy vorisiga) sug’urta to’lovini yoki uning bir qismini to’lashni rad etishga haqli.
    47. Sug’urta to’lovi amalga oshirilishiga asos bo’lgan mustaqil ekspertiza (baholash) qiymati majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalovchi tomonidan o’rni qoplanishi lozim bo’lgan zararlar tarkibiga kiritiladi.

    VI. JABRLANUVCHILARNING HAYOTI

    VA SOG’LIG’IGA ZARAR YETKAZILGANDA

    SUG’URTA TOVONI MIQDORINI ANIQLASH
    48. Jabrlanuvchining hayoti yoki sog’lig’iga zarar yetkazilganda sug’urta tovonining miqdori sug’urta pulining 65 foizidan ortiq bo’lishi mumkin emas.
    49. Bir nechta jabrlanuvchining hayoti yoki sog’lig’iga zarar yetkazilganda har bir jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga) tegadigan sug’urta tovoni miqdori har bir jabrlanuvchining hayoti yoki sog’lig’iga yetkazilgan zararning darajasiga mutanosib ravishda, ushbu Qoidalarning 48-bandida belgilangan summa doirasida aniqlanadi.
    50. Jabrlanuvchining hayotiga yoki sog’lig’iga yetkazilgan zararning o’rnini qoplash va majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha to’lov miqdori yetkazilgan zarar mavjudligini va miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (yo’l-transport hodisasi to’g’risidagi xulosa yoki qaror, tibbiyot muassasasidan ma’lumotnoma yoki hayot va sog’liqqa yetkazilgan zararni tasdiqlovchi boshqa hujjatlar, dalolatnoma yoki o’lim to’g’risidagi guvohnoma) asosida hamda jabrlanuvchining hayoti va sog’lig’iga yetkazilgan zararning o’rnini qoplash bo’yicha va majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha to’lovlar jadvaliga (keyingi o’rinlarda to’lovlar jadvali deb ataladi) muvofiq ushbu Qoidalarga 7-ilovaga* binoan aniqlanadi.

    Agar hayot va sog’liqqa yetkazilgan zararni tasdiqlovchi hujjatlarda ko’rsatilgan shikastlanish xarakteri to’lov jadvalida keltirilmagan bo’lsa, sug’urtalovchi to’lovlar jadvalida keltirilgan shikastlanishning u yoki bu xarakterga muvofiqligini aniqlash uchun ushbu hujjatlarni bergan muassasaga yozma ravishda murojaat qiladi. Shikastlanish xarakterining to’lovlar jadvalida keltirilgan shikastlanishning u yoki bu xarakteriga muvofiqligini aniqlashda shikastlanishning eng muvofiq xarakteri tanlanadi.


    51. Hayotga, sog’liqqa va (yoki) mol-mulkka zarar yetkazilganligini tasdiqlovchi hujjat bo’yicha shubha paydo bo’lganda sug’urtalovchi hujjatda ko’rsatilgan axborotning tasdig’ini olish uchun ushbu hujjatni bergan muassasaga murojaat qilish huquqiga ega.

    VII. SUG’URTA TOVONINI TO’LASH
    52. Sug’urtalovchi sug’urta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxsning) tashabbusi bilan yoki sug’urtalovchining talabiga binoan zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish yuzasidan kechiktirib bo’lmaydigan choralar ko’rilishi munosabati bilan yuzaga kelgan sug’urta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxsning) barcha bildirilgan va isbotlanadigan xarajatlarini, hatto bu choralar muvaffaqiyatsiz bo’lgan hollarda ham qoplaydi.
    53. Zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish bo’yicha xarajatlar sug’urta tovoni miqdoridan ortiq bo’lishi mumkin emas.
    54. Sug’urta tovoni sud xarajatlarini, shuningdek jarimalar va boshqa shu kabi to’lovlarni qoplamaydi.
    55. Sug’urta tovoni yetkazilgan zarar miqdorida, lekin sug’urta pulidan oshmagan miqdorda sug’urtalovchi tomonidan bevosita jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga yoki huquqiy vorisiga) to’lanadi.
    56. Agar sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) jabrlanuvchiga yetkazilgan zararning o’rnini sug’urtalovchining yozma roziligi bilan o’z hisobidan qoplasa, sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) yetkazilgan zararning o’rnini qoplash tartibida o’zi amalga oshirgan to’lovlarni tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etganidan keyin sug’urtalovchi sug’urta qildiruvchiga sug’urta to’lovini to’laydi. Sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) jabrlanuvchiga yetkazilgan zararning o’rnini o’z hisobidan qisman qoplasa sug’urtalovchi sug’urta tovonining tegishli qismini sug’urta qildiruvchiga (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxsga), qolgan qismini esa - jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga yoki huquqiy vorisiga) to’laydi.

    Quyidagilar yetkazilgan zarar o’rnini qoplash tartibida sug’urta qildiruvchi to’laganligini tasdiqlovchi hujjatlar hisoblanadi:

    sug’urta qildiruvchilar - yuridik shaxslar uchun - bankning to’lov amalga oshirilganligi to’g’risidagi belgisi qo’yilgan to’lov topshiriqnomasi nusxasi;

    sug’urta qildiruvchilar - jismoniy shaxslar uchun - jabrlanuvchining (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisining) sug’urta tovonini olganligi to’g’risidagi tilxati.


    57. Agar sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) transport vositasidan foydalanish natijasida yetkazilgan zararning o’rnini jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga yoki huquqiy vorisiga) sug’urtalovchining yozma roziligisiz har qanday usulda qoplasa yoki qoplashni va’da qilsa, sug’urta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxsning) bu harakatlari sug’urtalovchi uchun majburiyatlarni keltirib chiqarmaydi.
    58. Jabrlanuvchi (uning merosxo’ri) hayoti yoki sog’lig’iga yetkazilgan zararning o’rnini qoplash hisobiga boshqa manbalardan olgan to’lovlar sug’urtalovchining sug’urta tovonini to’lash bo’yicha majburiyatini kamaytirmaydi.
    59. Sug’urta qildiruvchi (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxs) sug’urta hodisasi sodir bo’lganda zararni bartaraf qilish va (yoki) kamaytirish choralarini ko’rganligi yoxud jabrlanuvchiga kechiktirib bo’lmaydigan yordam ko’rsatganligi sug’urtalovchining ushbu Qoidalarga muvofiq o’zi uchun belgilangan majburiyatlarni bajarishni rad etishiga asos bo’lolmaydi.
    60. Agar majburiy sug’urta obyekti bir vaqtning o’zida ixtiyoriy sug’urta bo’yicha ham sug’urtalangan bo’lsa, ixtiyoriy sug’urta bo’yicha sug’urta tovoni majburiy sug’urta bo’yicha sug’urta tovonini to’lash shartlaridan qat’i nazar to’lanadi.

    Majburiy va ixtiyoriy sug’urta shartnomasi bo’yicha mol-mulkka yetkazilgan zarar uchun sug’urta tovoni to’lash yuzasidan sug’urtalovchilarning majburiyatlari paydo bo’lgan taqdirda, birinchi navbatda majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urta tovoni to’lanadi, mol-mulkka yetkazilgan zararning to’lanmagan qismi ixtiyoriy sug’urta shartnomasi bo’yicha qoplanadi. Bunda majburiy va ixtiyoriy sug’urta bo’yicha to’langan sug’urta tovonining umumiy summasi jabrlanuvchining mol-mulkiga yetkazilgan haqiqiy zarardan ortiq bo’lishi mumkin emas.


    61. Agar sug’urta hodisasi sodir bo’lishi natijasida jabrlanuvchi halok bo’lgan yoki uning sog’lig’iga zarar yetkazilgan bo’lsa, sug’urta tovoni ushbu Qoidalarning 48 va 49-bandlari talablari inobatga olinmagan holda, shunday hodisa uchun to’lovni nazarda tutuvchi barcha turdagi sug’urta shartnomalariga muvofiq to’lanadi.
    62. Agar bitta sug’urta hodisasi natijasida ikki yoki undan ortiq sug’urta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxslarning) fuqarolik javobgarligi yuzaga kelgan bo’lsa, sug’urtalovchilar jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga yoki huquqiy vorisiga) har bir sug’urta qildiruvchining (fuqarolik javobgarligi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urtalangan boshqa shaxsning) aybi darajasiga muvofiq sug’urta tovonini to’laydi. Sug’urta qildiruvchilardan har birining aybi darajasini aniqlash mumkin bo’lmaganda javobgarlik ular o’rtasida teng taqsimlanadi.
    63. Agar sug’urta hodisasi sodir bo’lganda sug’urta tovoni to’lovlari bir nechta jabrlanuvchiga (ularning merosxo’rlariga yoki huquqiy vorislariga) to’lanishi kerak bo’lsa va ularning sug’urtalovchiga bildirilgan talablari summasi sug’urta tovoni miqdoridan ortiq bo’lsa, sug’urta tovoni har bir jabrlanuvchining barcha jabrlanuvchilar (ularning merosxo’rlari yoki huquqiy vorislari) talablarining umumiy summasidagi ulushiga mutanosib ravishda to’lanadi.
    64. O’rni qoplanishi lozim bo’lgan zararning miqdori to’liq aniqlanguniga qadar sug’urtalovchi jabrlanuvchining (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisining) arizasiga ko’ra sug’urta to’lovining mazkur zararning amalda aniqlangan qismiga muvofiq bo’lgan qismini to’lashga haqli.
    65. Jabrlanuvchi (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisi) bilan kelishuvga ko’ra va majburiy sug’urta shartnomasida nazarda tutilgan shartlar asosida sug’urtalovchi shikastlangan mol-mulkning sug’urta tovoni hisobidan ta’mirlanishini va (yoki) uning qoldiqlari utilizatsiya qilinishini tashkil qilishga va haqini to’lashga haqli.
    66. Sug’urta tovonini to’lash sug’urtalovchining sug’urta tovonini to’lash to’g’risidagi qarori qabul qilingan kundan e’tiboran besh ish kuni mobaynida amalga oshiriladi.
    67. Sug’urtalovchining sug’urta tovonini to’lashni rad etish to’g’risidagi yoki uni to’lash haqidagi qarori sug’urta qildiruvchiga u sug’urta tovoni to’lash to’g’risida yozma murojaat etganidan keyin o’n besh kundan kechiktirmay xabar qilinishi kerak va tovon to’lash rad etilganda, qarorda rad etishning asoslantirilgan sabablari ko’rsatilishi lozim.
    68. Agar sug’urta tovonini to’lash ushbu Qoidalarda belgilangan muddatda amalga oshirilmagan bo’lsa, sug’urtalovchi jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga yoki huquqiy vorisiga) sug’urta tovoniga qo’shimcha ravishda, sug’urta tovonini to’lash to’g’risida qaror qabul qilingan kundagi bank foizining hisob stavkasidan kelib chiqqan holda pena to’laydi.
    69. Agar majburiy sug’urta shartnomasi amalda bo’lgan davrda sug’urtalovchi jabrlanuvchiga (uning merosxo’riga yoki huquqiy vorisiga) sug’urta tovoni to’lasa, u holda sug’urta qildiruvchi sug’urtalovchidan sug’urta tovoni to’langanligi to’g’risidagi xabarnoma olingan kundan e’tiboran ikki hafta muddatda to’langan sug’urta tovoni summasiga va majburiy sug’urta shartnomasi amal qilishining qolgan muddatiga mutanosib ravishda qo’shimcha sug’urta mukofotini to’laydi. To’lanadigan qo’shimcha sug’urta mukofoti hisob-kitobi ushbu Qoidalarga 5-ilovada nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
    70. Sug’urtalovchi majburiy sug’urta shartnomasining amal qilishi davrida vujudga kelgan zararlarning o’rnini, agar jabrlanuvchi (uning merosxo’ri yoki huquqiy vorisi) zararlarni keltirib chiqargan sug’urta hodisasi haqida zararlarning o’rnini majburiy sug’urta shartnomasining amal qilish muddati tugaganidan keyin uch yil ichida undirish to’g’risida da’vo arizasi bergan bo’lsa, qoplaydi.
    71. Jabrlanuvchining hayoti, sog’lig’i va (yoki) mol-mulkiga yetkazilgan zararning o’rnini qoplash hisobiga To’lovlarni kafolatlash jamg’armasidan kompensatsiya to’lovi majburiy sug’urta shartnomasi bo’yicha sug’urta to’lovi quyidagilar oqibatida to’lanishi mumkin bo’lmagan hollarda amalga oshiriladi:

    sug’urtalovchiga nisbatan bankrotlik tartib-taomili qo’llanilganligi;

    jabrlanuvchiga yetkazilgan zarar uchun javobgar shaxsning noma’lumligi;

    noqonuniy yo’l bilan transport vositasini egallagan shaxs tomonidan transport vositasidan foydalanish natijasida zarar yetkazilishi; (O’zR VM 07.06.2011 y. 163-son Qaroriga muvofiq kiritilgan xatboshi)


    O’zR VM 07.06.2011 y. 163-son Qaroriga muvofiq to’rtinchi xatboshi beshinchi xatboshi deb hisoblansin
    foydalanilayotganda zarar yetkazgan transport vositasining egasi o’z fuqarolik javobgarligini sug’urta qilish bo’yicha majburiyatini bajarmaganligi.
    72. O’zbekiston Respublikasi fuqarolari va yuridik shaxslar, shuningdek O’zbekiston Respublikasida doimiy yashab turgan yoki joriy kalendar yilda yakunlanayotgan har qanday ketma-ketlikdagi o’n ikki oylik davr mobaynida jami bir yuz sakson uch kun va undan ortiq muddat O’zbekiston Respublikasida turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi bo’lmagan shaxslar kompensatsiya to’lovlarini olish huquqiga ega.
    73. O’zbekiston Respublikasi hududida vaqtincha turgan chet davlatlar fuqarolari kompensatsiya to’lovlarini olish huquqiga, agar shu chet davlatlarning qonun hujjatlariga muvofiq shunday huquq O’zbekiston Respublikasi fuqarolariga berilgan bo’lsa, egadir.
    74. Kompensatsiya to’lovlarini amalga oshirish to’g’risidagi talab jabrlanuvchining hayoti, sog’lig’i va (yoki) mol-mulkiga zarar yetkazilgan kundan e’tiboran uch yil mobaynida bildirilishi mumkin.
    75. Sug’urtalovchiga nisbatan bankrotlik tartib-taomili qo’llanilganligi oqibatida sug’urtalovchi tomonidan sug’urta tovonini to’lash imkoni bo’lmagan taqdirda sug’urtalovchi sug’urta hodisasi sodir bo’lganligi to’g’risidagi dalolatnomani va sug’urtalovchiga nisbatan bankrotlik tartib-taomili qo’llanilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilgan holda To’lovlarni kafolatlash jamg’armasiga jabrlanuvchilarga (ularning merosxo’rlariga yoki huquqiy vorislariga) kompensatsiya to’lovlarini amalga oshirish to’g’risida yozma ravishda murojaat qiladi.
    76. Foydalanilayotganda yoki noqonuniy yo’l bilan transport vositasini egallagan shaxs tomonidan transport vositasidan foydalanish natijasida zarar yetkazilganda jabrlanuvchiga zarar yetkazilgan transport vositasi egasining noma’lumligi yoki fuqarolik javobgarligi sug’urtalanmaganligi sababli sug’urta tovonini to’lash imkoni bo’lmagan taqdirda jabrlanuvchi yoki uning merosxo’rlari (agar jabrlanuvchining ahvoli mustaqil ravishda murojaat etish imkonini bermasa, qarindoshlari yoki boshqa vakillari) yoxud huquqiy vorislari quyidagi hujjatlarning aslini yoki nusxalarini ilova qilgan holda To’lovlarni kafolatlash jamg’armasiga kompensatsiya to’lovlarini amalga oshirish to’g’risida yozma ravishda murojaat qiladi: (O’zR VM 07.06.2011 y. 163-son Qarori tahriridagi xatboshi)

    sug’urta polisi (agar bo’lsa);

    yetkazilgan zararning o’rnini qoplash to’g’risidagi sud qarori, agar ish sud tomonidan ko’rilgan bo’lsa;

    zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (yo’l-transport hodisasi to’g’risidagi xulosa yoki qaror, tibbiyot muassasalaridan olingan ma’lumotnoma yoxud hayotga yoki sog’liqqa zarar yetkazilganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar, o’lim haqidagi dalolatnoma yoxud guvohnoma);

    mol-mulkka zarar yetkazilganligi faktini va zarar miqdorini tasdiqlovchi hujjatlar (tijorat dalolatnomalari, yuk xatlari, asosiy vositalar daftaridan ko’chirmalar, to’lov hujjatlari, shartnomalar, mol-mulkni mustaqil baholash dalolatnomalari va boshqa shu kabilar);

    jabrlanuvchining shaxsini yoki uning davlat ro’yxatidan o’tganligini tasdiqlovchi hujjatlar;

    meros huquqini yoki huquqiy vorislikni olganliklarini, shuningdek merosxo’rlarning shaxsini yoki huquqiy vorislarning davlat ro’yxatidan o’tkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (agar sug’urta tovoni jabrlanuvchilarning merosxo’rlariga yoki huquqiy vorislariga to’lanishi lozim bo’lsa).
    77. Kompensatsiya to’lovlari qonun hujjatlarida, shu jumladan To’lovlarni kafolatlash jamg’armasi qoidalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

    1   2   3   4


    Download 310.43 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Vazirlar Mahkamasining 2008 yil 24 iyundagi 141-son qaroriga

    Download 310.43 Kb.