88
-
iqtisodiy yoki boshqacha monitoring – ichki va tashqi iqtisodiy yoki boshqacha
axborotlarni hisobga olish va ichki audit jarayoniga (korxona moliya-xo’jalik
faoliyatining boshqa jihatlariga) ta’sirini o’rganish maqsadida ularni doimiy yig’ish
va tahlil qilishni nazarda tutadi.
Auditorlik tekshiruvi hujjatlariga ilova qilinuvchi ishchi audit hujjatlarining
ro’yxatini tekshiruv o’tkazuvchi auditor belgilaydi va ushbu hujjatlarni tanlab
tekshirish materiallaridan kelib chiquvchi takliflar va xulosalarni isbotlashda
hujjatlarning ishonchliligi va maqbulligi hisoblanadi.
Shuning uchun dalillarni
tanlash bo’yicha cheklovlar belgilanmaydi.
Ichki audit rasmiy auditorlik xulosasini tuzishni talab qilmaydi, ammo ichki
audit hisobotini tuzishni talab qiladi.
Auditorlik faoliyatining qoidalarida “auditorlik xulosasini imzolanishi sanasi”
o’ta muhim hisoblanib, unda auditorning tekshiruv
davri tugaganidan keyin yuz
bergan hodisa uchun emas, balki ichki audit hisobotini imzolangan sanagacha yuz
bergan hodisalar uchun javobgar bo’ladi.
Ichki audit xizmati buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobotlarda aks ettirilishi
lozim bo’lgan barcha mavjud holatlar va hodisalarning tegishli tartibda u (ichki audit
xizmati) tomonidan aniqlanganligi, baxolanganligi va tekshirilganligiga ishonch hosil
qilish kerak.
Rejalashtirishdan keyin auditorlar guruhi moliyaviy xo’jalik
faoliyatining audit
tekshiruviga kirishadi. Auditorlik ishlarini rejalashtirish ishlarni to’g’ri tashkil qilish
bo’linma faoliyatining o’z vaqtida tekshirilishini taminlaydi va korxonaning nazorat
xizmati yoki ichki auditorlardan samarali foydalanishga imkoniyat yaratib beradi.
Xulosa sifatida shuni ta’kidlash joizki, aktsiyadorlik jamiyatlarida ichki audit
xizmatining tizimli yo’lga qo’yilishi nazorat riskining pasayishiga va audit ishi
sifatining oshishiga olib keladi.