Mikroprosessorli avtomatika va telemexanika tizimlari




Download 2,34 Mb.
Pdf ko'rish
bet15/24
Sana20.02.2024
Hajmi2,34 Mb.
#159299
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   24
Bog'liq
Temir yo\'l transportida mikroprosessorli avtomatika va telemexanika tizimlari (A.Azizov)
Nazariy elektrotexnika Darslik (1), MAVZU 15
3.2. Stansiya navbatchisining 
avtom atlashtirilgan ish jo y i
Stansiya navbatchisining avtom atlashtirilgan ish jo y i 
(A R M D SP) texnik - dasturiy kom pleks b o ‘lib, stansiya 
obyektlarini boshqarishda stansiya navbatchisining harakat- 
larini avtom atlashtirish uchun m oTjallangan. B oshqam v 
buyruqlarini berish v a poyezd holatlarini k o ‘rsatuvchi quril- 
m a A R M D SP deb yuritiladi.
Tashishning yangi boshqam v usullar, inform atsion bosh- 
qam v va analitik texnologiyalar to 'p lam in i keng koTam da 
qoTlash sohadagi ekspluatatsion ishlar unum dorligini oshi- 
rishning m uhim omilidir.
38
www.ziyouz.com kutubxonasi


H ozirgi vaqtda m ikroprotsessorli 
v a rele-protsessorli 
m arkazlashtirishlar faol kiritilm oqda. U lar tashish jaray o n i 
boshqaruvining yag o n a chiziqli integrallashgan tizim lar 
asosi hisoblanadi.
U lar yordam ida haqiqiy vaqt m asshtabida, h ar qanday 
harakat tarkibini turgan jo y i v a xodim lam ing harakatini 
ro ‘y x atga oladi (boshqaradi), texnologik ja ra y o n v a harakat 
xavfsizligini ta ’m inlaydi.
Zam onaviy elem ent bazasini q o ‘llash tem ir y o ‘l avtom a- 
tika v a telem exanika vositalarining ishlashida ishonchlilik 
v a m ustahkam likni oshiradi.
Yangi avtom atlashtirigan aqliy boshqaruv tizim lam i 
yaratish stansiya va peregonlarda harakatlanayotgan harakat 
tarkibini shubhasiz to ‘g ‘riligi v a axborot sifatini oshiradi.
R ele-protsessorli v a m ikroprotsessorli m arkazlashtirishlar 
dispetcherlik boshqarish va n azorat tizim lari bilan oson in- 
tegratsiya qilinadi. Shu bilan birgalikda, tashishning operativ 
boshqam vi v a stansiyadagi avtom atlashgan boshqam v tizim - 
lari bilan ham birlashishi m um kin. Shunday m arkazlashtir- 
ish bilan jihozlangan stansiyalarda stantsiya navbatchisi ish 
o ‘m id a A R M D SP shaxsiy kom pyuterlar o ‘m atilgan, bu kat- 
ta pult-m onipulator v a tablolam i alm ashtirish im koniyatini 
bem vchi vosita hisoblanadi. U larda q o ‘shim cha D SP ishiga 
zam r axborot berish nazarda tutilm agan.
DSP ning ish o ‘m iga MPTs-I tizimini o‘m atish doirasida 
harakat jadvalining ijrochi iplarini «yopishtirish» (chizish), 
vagonlar o ‘ m ini almashtirish uchun axborot kiritish va qo‘ shim- 
cha m aTum otlam i olish uchun dasturiy kompleks joriy etiladi.
Bu tizim lam i loyihalash uchun texnologik y o ‘nalishlar va 
A R M DSP ning MPTs-I bazasida jam lashtirish uchun namu- 
naviy talablar kerak boTadi.
N am unaviy talablar texnik vositalam ing taxm iniy ma- 
jm uasi m ujassam ligi (kom plektligini), loyihalash jarayonida 
xarajatlam i aniqlash, zarur boTgan m aTum ot uzatish tizim lari
39
www.ziyouz.com kutubxonasi


va ishonchlilik elektr ta ’minoti, haqidagi m a’lum otlarga ega 
bo'lishi shart.
. A R M D SP ni loyihalashda, A R M bilan poyezd noziri 
(dispetcheri) o ‘rtasidagi texnik va texnologik bo g ‘lanishlam i 
m o ‘ljallab q o ‘yishda quyidagi fiinksiyalam i kiritish kerak:
- y o ‘l qismi orqali poyezdlam i avtom atlashtirilan reja bi- 
lan o ‘tkazish;
- DSP ning noto‘g ‘ri harakatlarini poyezd noziri tom oni- 
dan blokirovka qilish;
-p o y e z d noziri tom onidan, poyezdlam i o ‘tib ketishi, qabul 
qilinishi va j o ‘natilishi b o ‘yicha k o ‘rsatm alar olish;
- poyezd noziri tom onidan, boshqaruv A R M ida D SP ning 
ham m a harakatlarini ju m ald a ro ‘yxatga olish;
- dispetcherlik m arkazlashtirish kanali b o ‘yicha, A R M
DSP da yaqinlashishlar to ‘g ‘risida v a qo'shni stansiyalardagi 
holatlar haqida axborot olish va boshqalar.
A R M DSP stansiya m arshm tlarini avtom at ravishda 
tayyorlash tiz im i, shtatdan tashqari, standart b o ‘lmagan, ava- 
riya holatidagi va ijro etilganjadvalni tahlil etib, ayni soatga, 
shu bilan birga haqiqiy vaqt m asshtabida avtom atik ravishda 
oldindan aniqlash vositalari bilan jihozlangan b o ‘lishi zarur.
K om pyuterli qayd qiluvchilar yordam ida, poyezd radio 
aloqasi v a dispetcherlik aloqa, texnologik harakatlar v a m u- 
loqotlar reglam enti m ashinist tom onidan buzilganda yoki 
bajarilm aganda, poyezd tuzuvchining hayotiga x a v f tu g ‘il- 
ganda, lokom otiv blokirovkasini avtom atik ravishda am al- 
g a oshirishi kerak. Shuningdek, D SP v a poyezd nozim i to- 
m onidan SM B qurilm alarining norm al ishlashi buzilganda, 
standart b o ‘lm agan holatlarda, avariya holatlarida v a boshqa 
shtatdan tashqari holatlarda, reglam ent avtom atik nazorat 
qilinishi zarur.
B undan tashqari, haqiqiy vaqt m asshtabida, m anipulatsiya 
arxivida v a SMB qurilm alarining holatini hisobga olgan hol- 
da muloqotlar, boshqa texnik vositalar, harakatdagi obyektlar
40
www.ziyouz.com kutubxonasi


v a boshqalam i aniqlashtirish (tenglashtirish) qilish m o ‘ljal- 
langan b o ‘lishi shart.
A R M D SP ni apparat va funksional jih atd an ikki qism ga 
b o ‘lish m um kin: SMB qurilm alarini boshqaruvchi v a ax- 
borot-rejalashtiruvchi. U lar orasidagi b o g ‘lanish, boshqaruv 
qism iga ruxsatsiz ta ’sir etishga im kon berm aydigan, o ‘zaro 
aloqalar tizim i orqali am alga oshiriladi.
A R M D SP ning ham m a axborot m onitorlari sichqon- 
cha va klaviaturadan boshqariladi. U lar m a ’lum otlam i 
SMB qurilm alari holatlari, poyezdlam i haqiqatan kelishi 
v a j o ‘natilishini boshqam v qism , tashqi m anba, m ahalliy 
ishlam i avtom atlashtirilgan tizim i va boshqalardan oladi. 
B oshqam vchi qism m ajburiy rezervlanadi.
N am unali (tipovoy) A R M D SP ish o ‘m i har xil (ko‘ri- 
nishda) shaklda tashkil qilinishi ta k lif etiladi.
Yo‘l ta rm o g 'i katta b o ‘lm agan v a m ahalliy ishi kichik 
hajm li oraliqdagi yakka stansiya uchun odatda, to ‘rtta m on- 
itor etarli b o ‘ladi.
A sosiy v a zaxira m onitorlarda SMB qurilm alarining stan- 
tsiya m nem osxem asi (m avhum sxem a) m anevr harakatlari 
va poyezdlam i m arsh m t b o ‘yicha y o ‘nalishni tuzish uchun 
joylashtiriladi.
Poezdlar harakati ijro jad v ali chiqarilgan m onitorda, po- 
yezdlam ing yaqinlashishi haqidagi axborot, to ‘rtinchi m on- 
itorda esa, y o ‘llardagi holatlar v a zam r b o ‘lganda m ahalliy 
ish rejasi k o ‘rsatiladi.
K ichik hajm da m anevr ishlar va tarm oqlangan y o ‘llik 
stansiyalarda SM B qurilm alarini boshqam vchi, soni stan- 
tsiya y o ‘llar soni bilan aniqlanuvchi poyezdlar harakati ijro 
jad v alin i va y o ‘llardagi holatlam i k o ‘rsatuvchi m onitorlar 
o ‘m atilad i.
O datda, q o ‘shim cha chiqarilgan tablolar 
o ‘m atilishi 
m u m k in .
Zarur b o ‘lganda, bunday stansiyalarda m anevr nozim i 
avtom atlashgan ish jo y i tashkil etiladi. B u ish o ‘m i m anevr
41
www.ziyouz.com kutubxonasi


ishlarini boshqarish v a rejalashtirish uchun yetarli darajada 
axborot beruvchi axborot ekranlari bilan jihozlanishi kerak.
M ahalliy sharoitlar b o ‘y ich a lokom otiv depo y o ‘llarida- 
gi lokom otivlam ing jo y lash ish i haqida axborot bem vchi 
qo ‘shim cha m onitor o ‘m atilish i m um kin.
A gar D SP biriktirilgan stansiyalam i boshqarsa, u holda 
kichik stansiyalarda teleboshqarish uchun q o ‘shim cha m on- 
itor o ‘m atiladi.

Download 2,34 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   24




Download 2,34 Mb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Mikroprosessorli avtomatika va telemexanika tizimlari

Download 2,34 Mb.
Pdf ko'rish