31
1.
Qanday interferension tasmalarga teng og‘malikdagi tasmalar deyiladi?
2.
Oq yorug‘likda yuzaga keladigan teng og‘malikdagi interferension manzara
qanday kо‘rinishda bо‘ladi?
3.
Teng qalinlikdagi interferension tasma nima?
4.
Nyuton xalqalari qanday paydo bо‘ladi?
5.
Nyuton xalqalaridan qayerlarda foydalanish mumkin?
6.
Qanday qilib optik asboblarni ravshanlashtirish mumkin?
11- Mavzu. Interferensiya hodisasini amaliyotga tadbiqi. Ikki nurli
interferometrlar.
Yorug‘lik interferensiyasi hodisasidan texnikada keng foydalaniladi. Bu
hodisaga asosan ishlovchi asboblarga
interferometrlar
deyiladi. Interferometrlar
yordamida sirtlarning tekisligi, ularning kalinligi, sindirish kо‘rsatkichi, yorug‘lik
tо‘lqin uzunligi va boshqa kattaliklarni aniqlash mumkin. Kо‘p nurlardan yuzaga
keladigan interferensiya yuqori ajrata olish kuchiga ega bо‘lgan spektroskopiyada,
lazerlar fizikasida, yupqa dielektrik va metall qatlamlar fizikasida, metrologiyada va
h.k larda keng qо‘llaniladi. Yuqori qaytarish koefitsiyentiga ega bо‘lgan sirtlardan
ketma-ket qaytishlarda plastinkaga tushayotgan nurning amplitudasi har bir qaytishda
ma’lum qismga kamayadi. YA’ni tushayotgan nurning amplitudasi kо‘p sonli
amplitudalarga bо‘linayotgandek bо‘ladi. Shuning uchun kо‘p nurli interferensiyaning
bunday turiga
tо‘lqin amplitudasi bо‘linadigan interferensiya
deyiladi.
Difraksion panjarada yuzaga keladigan kо‘p sonli interferensiyada tushayotgan
nurlar tо‘lqin frontining panjara tirqishlari orqali bо‘linib о‘tishi kuzatiladi. Bunga
tо‘lqin fronti bо‘linadigan interferensiya
deyiladi.
Interferometrlarning ba’zi birlarining ishlash usullarini о‘rganamiz.
Jamen interferometri
.
Bu interferometr ikkita bir-biriga parallel joylashtirilgan
yassi plastinkalardan tashkil topgan. Plastinkalarning qalinligi