• (6000 m dan chuqur) mintaqalari joylashgan. Okean tubi relyefida uzluksiz davom etadigan (uzunligi 60
  • Yer poNtining okean lijji




    Download 3,7 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet18/87
    Sana19.02.2024
    Hajmi3,7 Mb.
    #158581
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   87
    Bog'liq
    Geografiya fani to\'garak
    9453, dalolatnoma voleybol, Respublika bo`yicha yong`inlar sodir bo`lishi va ularda ko`rilad, ARIZA BLANKA
    Yer poNtining okean lijji 

    OKEAN 
    t
    4 - rasm. 
    Litosfcraning tuzilishi. 
    yuzasidagi barcha relyef shakllari ichki va tashqi kuchlarning hosilasidir. 
    Asosiy relyef shakllariga tog‘ va tekisliklar misol bo‘ladi. Tog‘lar 
    quruqlikning 40% ini, tekisliklar esa 60% ini egallaydi.
    Yer shari quruqligining eng past nuqtasi — 405 m ga ( 0 ‘lik dengiz), 
    eng baland nuqtasi 8848 m ga (Jomolungma yoki Everest) teng. Shulami 
    hisobga olib, barcha relyef shakllarini mutlaq balandligiga ko‘ra quyida- 
    gicha taqsimlash mumkin. Dengiz sathidan past — cho‘kma va botiqlar 
    (0 metrdan past), pasttekisliklar (0 metrdan 200 m gacha). Agar relyef 
    shakli katta maydonlami egallasa va 0 metrdan past bo‘lsa ham pasttekis- 
    lik deb atash mumkin. Masalan, Kaspiybo‘yi pasttekisligi — 28 m past. 
    Tekislik 200—500 m, qir-adirlar va past tog‘lar 500—2000 m, o‘rtacha 
    balandlikdagi togMar 2000—3000 m, baland tog‘lar 3000—5000 m, 
    eng baland tog‘lar 5000 m dan balandliklarda joylashadi. Bular
    quruqlikning asosiy relyef shakllari hisoblanadi.
    Okeanlar tubining relyefi ham murakkab tuzilishga ega. Materiklaming 
    deyarli 35% i dengiz va okean suvlarining tagida joylashgan. Ular tekis 
    yuzali dengiz sayozligiga (shelfga) to ‘g ‘ri keladi va 200 m chuqurlikka 
    qadar davom etadi. Undan pastda qiyaroq materik yonbag‘ri yoki 
    batial 
    (yunoncha, 
    chuqur)
    3000 m gacha, 
    abissal
    (yunoncha, 
    tubsiz
    ) 6000 m 
    gacha va 
    okean botiqlari
    (6000 m dan chuqur) mintaqalari joylashgan. 
    Okean tubi relyefida uzluksiz davom etadigan (uzunligi 60 ming km) 
    0 ‘rta okean tizmalari, vulkanik tog‘lar, cho‘kmalar, tekislik — havza, 
    soylik va platolar mavjud.

    Download 3,7 Mb.
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   87




    Download 3,7 Mb.
    Pdf ko'rish