• Yevropa
  • Filippin , Tayvan
  • Markaziy Osiyoda
  • Variant – I




    Download 0.65 Mb.
    bet1/5
    Sana24.03.2017
    Hajmi0.65 Mb.
      1   2   3   4   5

    Variant I. Эволюцион талимот, далилар, ерда хаётнинг пайдо булиши

    1.Hayvonlarning dushman nigohiga tashlanmaslikka qaratilgan moslanishi qanday ataladi?

    A) Mimikriya. V) Maskirovka.

    S) Ogohlantiruvchi.

    D) Adaptatsiya. E) T.J.Y

    2. Qadimgi cho’tka qanotli baliqlar nimalardan kelib chiqqan?

    A) Qadimgi suyakli baliqlardan.

    V) Qadimgi suvda ham quruqlikda yashovchilardan.

    S) Hozirgi suvda ham quruqlikda yashovchilardan.

    D) Qadimgi jag’li zirxli baliqlardan.

    E) Qadimgi jag’li zirxli qanotli baliqlardan.

    3. Neotropik biogeogeorafik viloyatga quyidagi qushlardan qaysilarini uchratish mumkin?

    Suv, vodorod oksid, H2O - vodorod (11,19%) va kislorod (88,81%)dan iborat eng sodda kimyoviy birikma. S. rangsiz, hidsiz suyuqlik (qalin qatlamda zangori rangli). Mol. m. 18,0160. Yerning geologik tuzilishi tarixi va unda xayotning paydo boʻlishi, fizik va kimyoviy muhit, iqlim va obxavoning shakllanishida S.
    Baliqlar (Pisces) - umurtqalilar kenja tipining katta sinfi, juda keng tarqalgan. Tuzilishi, hayot kechirishi va ekologik xususiyati suv muhitiga juda yaxshi moslangan. Suvda tez suzadigan B.ning tanasi choʻziq suyri shaklda boʻlganidan suvning qarshiligiga kamroq uchraydi.
    Viloyat - maʼmuriy-hududiy birlik. Oʻrta asrlardan maʼlum. Sharqning ayrim mamlakatlari (Afgʻoniston, Turkiya va boshqa), shuningdek Oʻrta Osiyo xonliklari viloyatlarga boʻlingan. 1924-yil shoʻrolar oʻtkazgan milliy-davlat chegaralanishi arafasida Turkiston ASSR 6 V.
    Qushlar - umurtqali hayvonlar sinfi. Trias davrida yashagan sud-ralib yuruvchilarning psevdozuxlar turkumidan kelib chiqqanligi taxmin qilinadi. Q.ning qazilma qoldiqlari juda kam; dastlabki qazilma qoldiq - arxeopteriksnshk toshdagi izi va suyaklari yura davriga tegishli.

    1.Jannat qushi; 2. kapachi qush; 3.Kalibra. 4. Tasqara.

    5. Yapaloq qush. 6.sesarka.

    7. Nandu tuyaqushi.

    8. Bulduruqlar.

    A) ,2,3,4. V) 2,3,4,7. S) 2,4,6,8.

    D) 3,4,5,7. E) 5,8,6,7.

    4.Qaysi olim taxminan million yillar ilgari Yer yuzida alohida-alohida qit’alar bo’lmay, sayyoramiz yagona quruqlik- Pangeya va yagona okeandan tashkil topgan degan fikrni aytgan?

    A) A.N.Seversov. V) E.Gekkel.

    S) E.Sukerkandl. D) A.Vegener.

    E) L.Poling.

    5.Sutemizuvchilarda epitelial va biriktiruvchi to’qima hosilalari rivojini o’zgartirib, ....... hosil bo’ladi.

    A) Teri orasida soch xaltasini.

    V) Teri orasida ter bezlarini.

    S) Teri yuzasida tangachalarni..

    D) Teri ustida yassi epiteliyni.

    E) Teri orasida yog’ bezlarini.

    6. ....... – hayotning g’ayri tabiiy kuchlar tomonidan yaratilganligini takidlovchi ta’limot?

    A) Evolyutsion ta’limot.

    V) Biogenez. S) Panspermiya. D) Kreatsionizm. E) A va D

    7. Aristotel qaysi hayvonlarni zoofitlar deb atagan?

    1. xivchinlilar; 2. volvokslar;

    3. infuzoriyalar; 4. meduzalar; 5. aktiniyalar; 6. bulutlar;

    7. hasharotlar; 8. qisqichbaqalar; 9. o’rgimchaklar;

    A) 1,2,3. V) 2,3,4. S) 7,8,9. D) 6,7,4. E) 4,5,6.

    8.Polimorf populyatsiyalarda turli sharoitda turli xil formalarni saqlashga qaratilgan tabiiy tanlanish shakli qanday ataladi?

    A) Dizruptiv tanlanish.

    V) stabillashtiruvchi tanlanish. S) Harakatlantiruvchi tanlanish. D) Sun’iy tanlanish. E) A va V.

    9.Umumiy degeneratsiya organizmlarnig .... bilan aloqador.

    A) Muayyan yashash sharoitiga moslashuviga yordam beradigan evolyutsion o’zgarishlar.

    V) Bo’g’indan-bo’g’inga o’tgan sari individlar soni kamayishi.

    S) Populyatsiya va turlar soni kamayishini.

    D) O’troq yoki parazit holda hayot kechirishi. E) Xususiy, juz’iy moslanishlar.

    10.Qaysi davr “Karhon” nomi bilan ataladi?

    A) Devon. V) Perm.

    S) Toshko’mir.

    D) Silur. E) Trias.

    11.Hayotning paydo bo’lishi haqida nechta faraz mavjud?

    A) 2 V) 3 S) 4 D) 5 E) 6.

    12. Xordali hayvonlar dastlab qaysi erada paydo bo’lgan?

    A) Arxey V) Paleozoy.

    S) Proterozoy. D) Kaynazoy. E) Mezazoy.

    13.Aneuploid turlar -......?

    A) Xromosomalar sonining karra ortishi bilan bog’liq turlar.

    V) Xromosomalar sonining ortishi yoki kamayishi hisobiga kelib chiqadigan turlar.

    S) Bir turga kiruvchi populyatsiyalarning geografik alohidalanishi.

    D) Xromosomalarning faqat kamayishi.E) T.J.B.

    14.lavraziyaning bo’linishi natijasida qaysi qit’alar kelib chiqqan?

    A) yevrosiyo, Shimoliy Amerika.

    V) Antarktida, Avstraliya.

    S) Hindiston, Afrika.

    D) Janubiy Amerika.

    Afrika - kattaligi va aholi soni boʻyicha dunyoning ikkinchi qitʼasi.
    Yevrosiyo - Yer sharidagi eng katta materik, ikki qitʼa - Yevropa va Osiyodan iborat. Yer maydoni 54,9 mln. km2, shundan 2,75 mln. km2 orollar. Materikning uzunligi (gʻarbdan sharqq) 16 ming km, eni (shimoldan janubga) 8 ming km.
    Hindiston Hindiston (hindcha Bharat), Hindiston Respublikasi - Jan. Osiyolagi davlat. Hududi shim.dan jan.ga 3214 km, garbdan sharqqa 2933 km ga choʻzilgan. Shim.da Himolay togʻlari, garbda Arabiston dengizi, sharqda Bengaliya qoʻltig'i bilan oʻralgan. H.
    Shimoliy Amerika - Yerning gʻarbiy yarimsharida joylashgan qitʼa. Janubiy amerika - Gʻarbiy yarim sharqning jan. qismidagi materik, Amerika qitʼasining jan. yarmi. Sharqdan Atlantika okeani, gʻarbdan Tinch okean oʻrab turadi.

    E) Hindiston, Shimoliy Amerika.

    15.Paleoarktik biogeografik viloyat tarkibiga kiruvchi hududlarni belgilang.

    A) Yevropa, Osiyoning shimoliy markaziy qismi, afrikaning shimoliy qismi.

    V) Shimoliy Amerika, Grenlandiya, Bermud, Amut oroli.

    S) Janubiy va Markaziy Amerika, Meksikaning tropik qismi.

    Yevropa (yun. Yeigore, osuriy tilida „ereb“ - gʻarb) - qitʼa, Yevrosiyo materigining gʻarbiy qismi. Maydoni 10507 ming km2; 730 ming km2 ni orollar tashkil etadi. Qitʼa Shimoliy yarim sharda joylashgan, Osiyo bilan chegarasi shartli ravishda Ural togʻlarining sharqiy etagi, Emba daryosi, Kaspiy dengizi, Kumamanich botigʻi orqali va Don daryosining quyilish joyidan oʻtkazilgan.
    Grenlandiya - Shim. Muz okeani va Atlantika okeani oraligʻidagi orol, Shim. Amerikaning shim.-sharqida. G.- dunyodagi eng katta orol. Mayd. 2166,1 ming km2. Daniyaga karashli. Aholisi 56 ming kishi (1998), shu jumladan 44,4 ming kishi grenlandiyalik inuitlar (90% aholi jan.-gʻarbiy sohilda yashaydi)
    Meksika (Mexiko), Meksika Qoʻshma Shtatlari (Estados Unidos Mexicanos) - Shim. Amerikaning jan. qismida joylashgan davlat. BMT aʼzosi. Maydoni 1958,2 ming km². Aholisi 101,9 mln. kishi (2001). Poytaxti - Mexiko shahri.

    D) Hindiston, Seylon, Filippin, Tayvan.

    Tayvan, Formoza - Tinch okeandagi orol, Osiyoning jan.sharqiy qirgʻoklari yaqinida, materikdan Tayvan boʻgʻozi orqali ajralgan. Atrofidagi mayda orollar bilan Xitoy provinsiyasini tashkil etadi. Maydoni 36 ming km².
    Filippin (Philippines), Filippin Respublikasi (tagalcha Republika ng Pilipinas, ing . Republic Philippines) - Jan.Sharqiy Osiyodagi davlat, Tinch okeandagi Filippin arxipelagida joylashgan. Maydoni 300 ming km².

    E) Afrikaning Markaziy janubiy qismi, Madakaskar.

    16. Sudralib yuruvchilar qaysi erada avj olib rivojlangan?

    A) Arxey. V) Proterozoy.

    S) Paleozoy. D) Mezazoy.

    E) Kaynazoy.

    17.Qanday organizmlar birlamchi hayot shakllari hisoblanadi?

    A) Avtotrof. V) Saprofit.

    S) Geterotrof.

    D) A va S. E) T.J.B.

    18.Avstraliya Gondvanadan ajralgan davr triasning o’rtalarida sutemizuvchilarning qanday turkumlari tarqalgan edi?

    A) Faqat tuxum qo’yuvchilar.

    V) Yo’ldoshlilar.

    S) Kemiruvchilar, qopchiqlilar. D) Tuxum qo’yuvchilar, yo’ldoshlilar.

    E) Tuxum qo’yuvchilar, qopchiqlilar.

    19.Bir tur doirasida xromosomalar soninig karra ortishi ......?

    A) Poliploidiya.

    V) Aneuploidiya.

    S) Allopoliploidiya.

    D) Avtopoliploidiya.

    E) Simpatrik tur.

    20.Simpatrik usulda tur qanday paydo bo’ladi?

    1.Arealni bo’linishi tufayli. 2.Duragaylash natijasida. 3.Avtopoliploidiya yo’li bilan.

    4.Arealda geografik to’siqlar paydo bo’lishi orqali. 5.Allopoliploidiya usuli bilan.

    A) 1,2,3. V) 3,4,5. S) 2,3,5

    D) 1,3,5. E) 2,4,5.

    21. Hayotning Yerda boshqa sayyoralar sistemasidan kelib qolganligini ta’kidlovchi ta’limot nima deyiladi?

    Yer - Quyosh sistemasidagi Quyoshdan uzoqligi jihatdan uchinchi (Merkuriy, Venera sayyoralaridan keyin) sayyora. U oʻz oʻqi atrofida va aylanaga juda yaqin boʻlgan elliptik orbita boʻyicha Quyosh atrofida aylanib turadi.

    A) Evolyutsion ta’limot.

    V) Biogenez.

    S) Panspermiya.

    D) Kreatsionizm.

    E) S va D

    22.Tuxum qo’yib ko’payuvchi o’rdakburun hamda yexidna qaysi biogeografik viloyatda tarqalgan?

    A) Neotropik. V) Paleoarktik. S) Avstraliya. E) Hindomalay.

    E) Habashiston.

    23.Dastlab nuklein kislotalar sintezlangan, keyin matritsa asosida oqsil polimerlari paydo bo’lgan. Hayotning paydo bo’lishi haqidagi bu faraz qaysi olim tomonidan nechanchi yilda taklif etilgan?

    A) 1908 yilda, S.Arrenius.

    V) 1924 yilda, A.I.Oparin.

    S) 1929 yilda, G.Miller.

    D) 1862 yilda, L.Paster.

    E) 1953 yilda, V.Volkenshteyn.

    24.Zarafshon tog’ tizmalarida past bo’yli psilofit bilan birgalikda qanday hayvonlarning toshga tushgan tasviri topilgan?

    A) Kovakichlilar.

    V) Sodd hayvonlar.

    S) Chuvalchanglat.

    D) Molyuskalar.

    E) Bo’g’imoyoqlilar

    25.Qaysi olim hayotning hozirgi zamonda faqat mavjud hayot shakllaridan biogenez yo’li bilan rivojlanishi mumkinligini tajribada tasdiqladi?

    A) L.Paster. V) F.Redi.

    S) Oparin. D) V.Volkenshteyn.

    E) A.Vegener.

    26.Arxeopterikslar paydo bo’lgan davr?

    A) Yura V) Bo’r. S) Trias. D) Perm.

    E) Arxey.

    27.Gen mutatsiyasining takrorlanishi nechaga teng?

    A) 10-10­­­­­­­- 10-8; V) 10-6 – 10-8; S) 10-4 – 10-6; D) 10-8 – 10-10; E) T.J.Y

    28.Qaysi davrda odam evolyutsiyasi tezlashgan?

    A) Bo’r. V) Uchlamchi davr oxiri. S) Yura.

    D) Perm. E) To’rtlamchi davr.

    29.Bosh oyoqli molyuskalar qaysi era va davrda paydo bo’lgan?

    A) Paleozoy, ordavik.

    V) Mezazoy, bo’r.

    S) Paleozoy, kembriy.

    D) Mezazoy, trias.

    E) Kaynazoy, uchlamchi davr.

    30. Hozirgi maymunlardan qaysi biri odamning bevosita ajdodi hisoblanadi?

    A) Gorilla. V) Shimpanze.

    S) Orangutan. D) Gibbon.

    E) Birortasi ham odamning bevosita ajdodi hisoblanmaydi.

    31.Bir turga mansub populyatsiyalar aralashib ketmasligiga asosan qanday to’siqlar xalaqit beradi?

    A) Ekologik. V) Geografik.

    S) Biologik. D) A va V.

    E) V va S.

    32.Qushlarning hozirgi paytda ma’lum bo’lgan ko’p avlodlari qaysi davr oxiriga kelib paydo bo’lgan?

    A) Uchlamchi V) Yura.

    S) Bo’r. D) Trias.

    E) To’rtlamchi.

    33. Devon davrida qaysi o’simliklardan dastlabki o’rmonlar hosil bo’lgan?

    1. paporotniklar. 2.ochiq urug’lilar. 3.qirqbo’g’imlar.

    4. yo’sinlar. 5. tuban o’simliklar. 6. plaunlar. 7. yopiq urug’lilar.

    A) 1,2,4. V) 1,3,6. S) 2,5,7.

    D) 1,3,7. E) 2,4,7.

    34. Zarafshon, Turkiston, Oltoy tog’ tizmalaridan paleozoy erasiga xos qanday organizmlar topilgan?

    1. bulutlar; 2.kaltakesaklar; 3.arxeopterks; 4. qisqichbaqalar; 5. ko’k- yashil suvo’tlari;

    6. toshbaqalar; 7.kovakichlilar.

    A) 7,1,5,4. V) 2,6,4,3.

    S) 1,7,3,5. D) 6,2,4,7.

    E) 5,7,4,6.

    35.Qaysi olim har bir tur xuddi bulut kabi juda ko’p mutatsiyalarni shimib oladi, shu sababli populyatsiya fenotip jihatdan bir xil bo’lsa ham, ularning genotipi har xil allellarni mujassamlashtirgan deydi?

    A) A.N.Seversov. V) E.Gekkel.

    S) E.Sukerkandl. D) A.Vegener.

    E) S.Chetvertikov.

    36. Paleozoy erasi qanday davrlarga bo’linadi?

    A) Kembriy, ordovik, devon, toshko’mir, yura, bo’r.

    V) Kembriy, perm, toshko’mir, ordovik, silur, devon.

    S) Perm, toshko’mir, devon, bo’r, trias, kembriy.

    D) Kembriy, ordovik, silur, devon, toshko’mir, perm.

    E) Paleogen, devon, yura, trias, bo’r, silur.

    www.JPG.uz






    Variant II. Эволюцион талимот, далилар, ерда хаётнинг пайдо булиши

    1.Quyida berilgan davrlardan qaysi hayvonlar kelib chiqqanligi to’g’ri berilgan javobni toping.

    1.silur. 2.devon. 3.perm.

    4.trias.

    a.dastlabki sut emizuvchilar.

    b. suvda ham quruqlikda yashovchilar.

    v. sudralib yuruvchilar.

    g. ninatanlilar. d. Jag’siz qalqondorlar.

    e. Dastlabki xordalilar.

    A) 1-g; 2-e; 3-b; 4-d.

    V) 1-a; 2-b; 3-v; 4-g.

    S) 1-b; 2-v; 3-g; 4-e.

    D) 1-g; 2-b; 3-v; 4-a.

    E) 1-e;2-d; 3-g; 4-v.,

    2. Organizmning tevarak atrof jonsiz tabiati bilan uning hayotchanligiga yoki ko’payish imkoniyatlariga ta’sir etadigan boshqa organizmlar bilan o’zaro munosabatini qanday atash mumkin?

    A) Modifikatsiya. V) Mutatsion o’zgaruvchanlik.

    S) Populyatsion to’lqinlar.

    D) yashash uchun kurash.

    Kurash - sport turi, belgilangan qoidaga muvofiq ikki sportchining yakkama-yakka olishuvi. Kurashish sanʼati koʻp xalqlarda qadim zamonlardan buyon maʼlum. K. ayniqsa Yunonistonda keng tarqalib, qad. olimpiada musobaqalaridan doimiy oʻrin olib kelgan.

    E) sun’iy tanlash.

    3.Yer yuzasining o’zgarishi o’simlik va hayvonlar o’zgarishiga olib keladi. Bu fikrni qaysi olim bayon etgan?

    A) Abu Ali ibn Sino.

    V) Abu Rayhon Beruniy.

    S) Abu Nasr Farobiy.

    D) Ahmad ibn Nosir jayhoniy.

    Zahiriddin Muhammad Bobur.

    4. Mikoriza nima?

    A) Zamburug’ bilan suvo’tlarining simbiozi.

    V) Lishaynik. S) Bakteriyalar bilan ildizning simbiozi.

    D) Zamburug’ mitseliysi bilan daraxt ildizining simbiozi.

    E) Zamburug’ mitseliysi keltirib chiqaradigan kasallik.

    5. Qaysi era 70 mln yil davom etgan?

    A) Arxey. V) Proterazoy.

    S) Kaynazoy. D) Mezazoy.

    E) Paleozoy.

    6. O’simliklar bilan hayvonlar o’rtasidagi o’zaro bog’liqlikni isbotlashda qaysi organizmlarni misol qilish mumkin?

    1. lishaynik. 2. volvoks.

    3. amyoba. 4. bezgak paraziti.

    5. yashil evglena.

    6. foraminifera.

    A) 2,5. V) 1,5. S) 1,2,5.

    D) 3,4,6. E) 4,6.

    7. Yirik sistematik guruhlar doirasida turning xilma-xilligi qanday jarayon tufayli tinimsiz o’sib boradi?

    A) Divergensiya.

    V) Adaptatsiya.

    S) Mutatsiya.

    D) Izolyatsiya.

    E) Konvergensiya.

    8.Uchuvchi hasharotlar qasi davrda rivojlangan?

    A) Kembriy. V) Ordovik.

    S) Silur. D) Devon.

    E) Toshko’mir

    9.Ontogenezning nisbati xususidagi qonunni kashf etgan olimlarni belgilang.

    A) A.F.Myuller, G.Mendel.

    V) B.E.Gekkel, T.Morgan.

    S) T.Morgan, F.Myuller.

    D) F.Myuller, E.Gekkel.

    E) K.F.Rulye, I.Shmalgauzen.

    10.Quyidagilardan qaysi biri relikt forma hisoblanadi?

    A) Gingko biloba. V) Riniya. S) Rafleziya.

    D) Velvichiya mirabilis. E) Agava.

    11. Har xil sistematik gruppalarga mansub hayvonlarning yashash sharoiti va tabiiy tanlanish ta’sirining yo’nalishi o’xshash bo’lsa, mikroevolyutsiya jarayonida ular ba’zan yashash muhitiga bir xildagi o’xshash moslamari bilan moslashadi. Bu jarayon nima deb ataladi?

    A) Divergensiya.

    V) Mikroevolyutsiya.

    S) Ontogenez. D) Filogenez.

    E) Konvergensiya.

    12.Hisor tog’ tizmalarida ..........

    aniqlangan.

    A) Suvda yashovchi o’simlik sporalari.

    V) Quruqlikda yashovchi o’simlik sporalari.

    S) Qadimgi urug’li paporotniklar.

    D) Qadimgi bakteriyalarning sporalari.

    E) Qadimgi ochiq urug’lilar.

    13. Quyidagi berilgan organizmlarning qaysi biri

    umurtqalilar bilan umurtqasizlar o’rtasidagi oraliq forma hisoblanadi?

    A) Halqali chuvalchanglar.

    V) Molyuskalar.

    S) Lansetnik. D) Baliqlar.

    E) Qisqichbaqalar.

    14. Ch.Darvin qanday belgilarni aniqlash yo’li bilan xonaki hayvonlarning yovvoyilardan kelib chiqqanligini ko’rsatganligini belgilang.

    A) Anotomik, morfologik.

    V) Fiziologik, genetik.

    S) Genetik, anotomik.

    D) Geografik, fiziologik.

    E) Anotomik, fiziologik.

    15Qaysi davrda tishli qushlar ko’plab uchraydi?

    A) Perm. V) Trias. S) Yura.

    D) Bo’r. E) To’rtlamchi.

    16. Qaysi moddalar quyuq jelatinasimon eritmalar hosil qilib, koaservatlarga aylangan?

    A) uglevodlar va lipidlar.

    V) Lipidlar, ATF, oqsillar.

    S) Polisaxaridlar va disaxaridlar.

    D) Oqsillar va aminokislotalar.

    E) Oqsillar va nuklein kislotalar.

    17. Kutora qaysi sinfga mansub va qayerda yashaydi?

    A) Hasharotlar, havoda.

    V) Kemiruvchilar, tuproqda.

    S) Sutemizuvchilar, quruqlikda.

    D) Qushlar, havoda.

    E) Baliqlar, suvda.

    18. Yovvoyi bankiv tovuqlari qayerlarda yashaydi?

    A) Hindistonda, Shri-Lankada.

    V) Avstraliyada, Yangi Zelandiyada. S) Xitoy va Markaziy Osiyoda.

    Markaziy Osiyo Markaziy Osiyo - Osiyo materigining ichki qismidagi tabiiy oblast. Maydoni 6 mln. km². Shim. va gʻarbiy chekkasi Mongoliya, XXR bilan RF oʻrtasidagi davlat chegarasigacha boʻlib, sharqi Katta Xingan, jan.

    D) O’rta dengiz sohillarida.

    E) Angliya va Norvegiyada.

    Ángliya (ingl. England) - Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya Qoʻshma Qirolligining eng katta qismi. Angliya Buyuk Britaniya katta orolining janubi-gʻarbini egallagan.
    Sohil - 1) quruklikning suv havzasi (dengiz, koʻl, dare va boshqalar) qirgʻogʻi boʻylab choʻzilgan va ularga nishab boʻlgan qismi, relyefi hozirgi zamon va kad. relyef shakllariga mos boʻladi. S. 3 zona: 1) dengizboʻyi - dengiz terrasalari zonasi, 2) hozirgi zamon qirgʻoq shakllari rivojlanayotgan qirgʻoq zonasi, 3) suv bosgan qad.
    Norvegiya Norvegiya, Norvegiya Qirolligi (bukmolcha: Kongeriket Norge, nyunorskcha: Kongeriket Noreg) - Shimoliy Yevropadagi davlat. BMT aʼzosi. Skandinaviya yarim orolining gʻarbiy va shimoliy qismida. Maydoni 387 ming km2.

    19. Genning .... mutant organizmga ta’sir ko’rsatmaydi.

    A) Ekzon qismidagi yoki DNK nukleotidlarining mutatsiyasi.

    V) Intron qismidagi yoki genning o’zidagi mutatsiyalar.

    S) Intron qismidagi yoki genlar orasidagi nukleotidlarning mutatsiyasi.

    D) Ekzon qismidagi yoki genlar atrofidagi DNK nukleotidlarining mutatsiyasi.

    E) Intron va ekzonlar orasida joylashgan nukleotidlarning mutatsiyalarini.

    20.Hozirgi davrda yashayotgan to’garak og’izlilar, minogalar, miksinalarning uzoq ajdodlarini aniqlang.

    A) Qalqondorlar. V) Trilobitlar.

    S) Ammonitlar. D) Belemintlar.

    E) Yuqoridagilarning barisi.

    21.Qaysi davrda osmonni qoplagan bulutlar juda kamayib atmosfera quruq va shaffof bo’lgan?

    A) Trias. V) Bo’r. S) Yura.

    D) Ordovik. E) Silur.

    22.Tur va uning populyatsiyalarining saqlanishiga xizmat qiladigan muhim moslanish nimadan iborat?

    A) Ko’payish intensivligining har xil bo’lishi. V) Populyatsiyaning areal bo’ylab tarqaishi.

    S) Hayvonlardagi instinkt.

    D) Hayvonlarning o’z rangini o’zgartirishga harakat qilishi.

    Harakat - borliqnint ajralmas xususiyati boʻlgan oʻzgaruvchanlikni (q. Barqarorlik va oʻzgaruvchanlik) ifodalovchi falsafiy kategoriya. H. tushunchasi imkoniyatlarning voqelikka aylanishini, roʻy berayotgan hodisalarni, olamning betoʻxtov yangilanib borishini aks ettiradi.

    E) Faqat foydali belgilarning nasldan- naslga o’tishi.

    23. Ch. Darvin o’z sayohatlarida endemik turlarni qayerda uchratgan edi?

    A) Galapogos orollarida.

    V) Summatra orollarida.

    S) Patagoniya orollarida.

    D) Marjon orolida.

    E) SaSalvador orolida.

    24.qaysi davrda paporotnik, qirqbo’g’im va plaunlardan dastlabki o’rmonlar hosil bo’ladi?

    A) Kembriy. V) Ordovik.

    S) Silur. D) Devon.

    E) Toshko’mir.

    25. B globin genlar oilasi dastlabki gennig duplikatsiyasi tufayli vujudga kelgan. Odamda B bog’lamning umumiy uzunligi ....... nukleotiddan iborat.

    A) 45 mln juft. V) 42 mln juft.

    S) 35 mln juft. D) 45 ming juft.

    E) 42 ming juft.

    26. Kaltakesak va toshbaqalarning ajdodi qaysi davrda paydo bo’lgan?

    A) Perm. V) Trias. S) Yura.

    D) Bo’r. E) To’rtlamchi.

    27.Qaysi davrda tog’ayli baliqlar rivojlanib, qalqondor baliqlarning yashash uchun kurashda kamaya borishi ro’y bergan so’ngra suyakli baliqlar kelib chiqqan?

    A) Kembriy. V) Ordovik.

    S) Silur. D) Devon.

    E) Toshko’mir

    28.Qaysi davr yotqiziqlarida 250 ta o’simlik turi aniqlangan?

    A) Perm. V) Trias. S) Yura.

    D) Bo’r. E)

    To’rtlamchi.

    29. Quyidagi berilgan

    Ch. Darvin asarlari nechanchi yillarda nashr etilgan?

    Asar (arab. - iz, qodsiq) - 1) bi-ror narsadan qolgan yoki undan darak beruvchi belgi; nishon, iz; 2) Muhammad (sav) dan qolgan barcha sunnatlar; 3) olim, yozuvchi, rassom, bastakor va boshqa ijodining mahsuli.

    1. Turlarning paydo bo’lishi.

    2. Xonakilashtirilgan hayvon, madaniy o’simliklarning o’zgaruvchanligi.

    3. Odamning paydo bo’lishi va jinsiy tanlanish.

    a)1958; b)1859; v)1868; g)1971; d)1876;

    A) 1-b; 2-v; 3-g.

    V) 1-a; 2-b; 3-v;

    S) 1-b; 2-d; 3-g;

    D) 1-b; 2-v; 3-d;

    E) 1-d; 2-v; 3-b;

    30. Populyatsiyadagi kombinatsion o’zgaruvchanlik manbai nima?

    A) Mutatsiya. V) Genofond.

    S) Chatishtirish. D) Evolyutsiya.

    E) Irsiyat.

    31.Qaysi davrda panja qanotli baliqlarning ayrim vakillari quruqlikka chiqqan?

    A) Kembriy. V) Ordovik.

    S) Devon. D) Toshko’mir.

    E) Perm.

    32. Hozirgi paytda qaysi hayvonlarning populyatsiyasi 300-400 individdan iborat xolos?

    A) Yo’lbars, burgut. V) Gepard, ilvirs.

    S) Yo’lbars, sirtlon.

    D) Yo’lbars, ilvirs.

    E) Yenotsimon it, ko’k sug’ur.

    33.Kalamitlar qaysi davrda paydo bo’lgan?

    A) Kembriy. V) Ordovik.

    S) Silur. D) Devon.

    E) Toshko’mir

    34. Habashiston biogeografik viloyati qaysi hududlarni egallagan?

    A) Shimoliy amerika, Grenlandiya, Bermud.

    V) Janubiy va Markaziy Amerika, Karib arxipelagi.

    S) Seylon, Tayvan, Filippin.

    D) Afrikaning Markaziy Janubiy qismi, Madakaskar.

    E) Barneo, Yava-sumatra, Yangi Zelandiya.

    35. Nima uchun populyatsiya xilma-xil bo’lib qoladi?

    A) Ozuqasi xilma-xil bo’lgani uchun.

    V) Individlari tor doirada moslashgani uchun.

    S) Individlari o’zgaruvchan bo’lgani uchun.

    D) Individlari soni o’zgaruvchan bo’lgani uchun.

    E) Genda mutatsiya bo’lmagani uchun.

    36. Mezazoy erasida qaysi organizmlar paydo bo’lgan?

    1. sutemizuvchilar. 2.arxeopteriks. 3. stegosefalar.

    4. dastlabki gulli o’simliklar.

    5. jag’siz umurtqalilar.

    6. driopiteklar.

    A) 2,4,5. V) 6,4,2. S) 2,4,1.

    D) 3,2,4. E) 1,4,6.




      1   2   3   4   5


    Download 0.65 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Variant – I

    Download 0.65 Mb.