56
Dinamometr ushınan uslap, ásten tartıń. Dene ornınan
qozǵalǵannan baslap, ilajı barınsha deneni júdá áste teń ólshewli
qozǵalısqa keltiriń. Usı halattaǵı dinamometr kórsetiwin jazıp alıń.
Túsindirme:
Dene teń ólshewli qozǵalısqa keltirilgeninde tartıwshı
kúsh F, súykeliw kúshi F
súyk.
ge teń boladı. F = F
súyk
.
2tájiriybe. Taxtasha ústine 1 kg lı tastı qoyıń. Tájiriybeni
tákirarlań. Dinamometr kórsetkishinen paydalanıp, súykeliw kúshin
anıqlań. Taxtasha ústine qoyılǵan júklerdiń shamasın ózgertip, súykeliw
kúshlerin anıqlań.
3.
*
S e r p i m l i l i k k ú s h i n ó l s h e w.
1tá
jiriybe. Dinamometrdiń
tiykarǵı bólegi prujina bolǵanlıqtan oǵan júk ildirilgende, júktiń
awırlıǵı prujinanıń serpimlilik kúshine teń boladı.
26-súwret.
2tájiriybe. Rezinanıń serpimlilik
kúshin ólshew ushın taxtasha hám
dinamometr
aralıǵına
l
o
= 15–20
sm uzınlıqtaǵı rezina jalǵanadı.
Dinamometrdiń ushınan uslap, júk
teń ólshewli qozǵalatuǵın
halatta
tartıladı (26-súwret). Bunda rezina sozıladı hám onda payda bolǵan
serpimlilik kúshi dinamometr kórsetiwinen jazıp alınadı.