• 290 nm dan kam
  • butalarning yosh barglari




    Download 2.21 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet18/106
    Sana20.02.2024
    Hajmi2.21 Mb.
    #159199
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   106
    Bog'liq
    11-savol-javob 093806
    TEXNOLOGIYA DARSLARIDA O, ominaxon, Kredit, 06-MAVZU-L, 6-amaliy mashg\'ulot
    butalarning yosh barglari bilan oziqlanadi. Shunday qilib, bir joyda 
    yashovchi har xil turga mansub tuyoqli hayvonlar turli yarusda 
    o‘sadigan o‘simliklarning organlari bilan oziqlanib, boshqa- boshqa 
    ekologik nishalarni egallaydi. Bir daraxtda yashashiga qaramay, 
    olmaxon daraxtning urug‘lari bilan, qizilishton esa daraxt po‘stlog‘i 
    ostidagi hasharotlar bilan oziqlanadi. 
    Bir biotsenozda ikki tur bitta ekologik 
    nishani egallashi mumkinmi? 
    Hech qachon bir biotsenozda ikki tur bitta ekologik nishani 
    egallamaydi. 
    Quyosh energiyasi qanday 
    ahamiyatga ega? 
    Quyosh energiyasi: 1) fotosintez jarayoni uchun energiya manbayi 
    bo‘lib xizmat qiladi; 2) organizmlarda issiqlik me’yorini saqlashda 
    ishtirok etadi; 3) suv almashinuvini ta’minlaydi; 4) fazoda mo‘ljal olish 
    uchun zarur omil sanaladi. 
    Quyosh doimiyligi deb ataladigan 
    quyosh nurlanishining quvvati 
    nechaga teng? 
    1380 
    W/m
    2
    ga
    Biologik ahamiyatiga ko‘ra quyosh 
    nuri necha xil spektrga ega? 
    3 xil: ultrabinafsha, ko‘rinadigan, infraqizil 
    Ultrabinafsha nurlar to’liqn uzunligi 
    qancha? 
    30–400 nm 
    Ultrabinafsha nurlarning 
    organizmlarga ta’siri qanday 
    xususiyatiga bog’liq? 
    To‘lqin uzunligi va miqdoriga bog‘liq 
    Yerga yetib keluvchi ultrabinafsha 
    nurlarning to’lqin uzunligi qancha? 
    290–380 nm 
    Ultrabinafsha nurlarning qancha 
    to’lqin uzunligi bakteriyalarni nobud 
    qiladi? 
    290–380 nm 
    Ozon ekranidan o‘tmaydigan 
    ultrabinafsha nurlar to’lqin uzunligi 
    nechaga teng? 
    Qisqa to‘lqinli ultrabinafsha nurlar esa (290 nm dan kam) tirik 
    organizmlar uchun halokatli ta’sir etadi 
    Uzun to‘lqinli ultrabinafsha nurlar 
    qanday ahamiyatga ega? 
    Teri pigmenti – melanin, ko‘z to‘r pardasi pigmenti va D vitamin 
    sintezlanadi 
    Ko’rinadigan nurlar to’liqn uzunligi 
    qancha? 
    400–750 nm 
    Quyosh spektridagi Yerga yetib 
    keladigan nurlarning 50% ni qaysi 
    nurlar tashkil etadi? 
    Ko‘rinadigan nurlar 
    Qaysi nurlar ta’sirida fotosintez 
    amalga oshadi? 
    Ko‘rinadigan nurlar 
    O‘simliklarda fotosintezning 
    intensivligi (jadalligi) nimaga 
    bog‘liq? 
    Yorug‘likning optimal darajasiga 
    Fototropizm nima? 
    Fototropizm (yunoncha «photos» – yorug‘lik) – o‘simlik organlarining 
    yorug‘lik tomonga o‘sish orqali amalga oshadigan harakatlari sanaladi. 
    Masalan, o‘simlik novdasi yorug‘lik tushadigan tomonga burilib 
    o‘sadi. 
    Fotonastiya nima? 
    Fotonastiya – sutkaning yorug‘ va qorong‘i vaqtining almashinishi 
    bilan bog‘liq harakatlar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi.
    Masalan, ba’zi o‘simliklarning gullari yorug‘da ochiladi, kun botganda 
    esa yopiladi (lola, qoqio‘t), boshqa bir o‘simliklarning gullari esa 
    aksincha, kun botganda ochiladi, tongda yopiladi (namozshomgul
    Fototaksis nima? 
    Erkin harakatlanadigan sodda hayvonlar, bir hujayrali tuban 
    o‘simliklarning yorug‘lik ta’siri yo‘nalishi bo‘ylab harakatlanishi 
    fototaksis deyiladi. 
    Ko’rinadigan nurlar hayvonlar uchun 
    Kunduzgi hayvonlar ko‘rinadigan nurlar yordamida oziq izlaydi, 



    Download 2.21 Mb.
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   106




    Download 2.21 Mb.
    Pdf ko'rish