• VA, HAM va EMAS
  • Битираётган мутахассисларни тайёрлашнинг сифатига қўйиладиган талабларнинг кескин ошиб кетгани, мураккаб масалаларни ечишга фанлараро ёндашувнинг зарурияти




    Download 9,61 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet14/66
    Sana24.05.2024
    Hajmi9,61 Mb.
    #252597
    1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   66
    Bog'liq
    3.-Z.Z.MiryusupovJ.X.Djumanov.Kompyuterarxitekturasi 2017

    1.4. Bul algebrasi va ventillar.
    Bul funksiyalarini amalga oshirish.
    Kompyuterning elementi hisoblangan - 
    raqamli sxema
    yordamida 
    o‘zgaruvchilari va qiymati ikkita mantiqiy qiymatdan birini qabul qilishi 
    mumkin bo‘lgan funksiyalar amalga oshiriladi. Bunday funksiyalar 
    Bul 
    funksiyalari
     
    deb ataladi. Ushbu funksiyalar va ularni qo‘llash qoidalari 
    ingliz matematiki Djordj Bul (1815-1864) nomi bilan yuritiladigan Bul
    algebrasida ishlab chiqilgan. Kompyuter arxitektursasining raqamli 
    mantiqiy sathi elementlarini loyihalashda, Bul algebrasi qoidalaridan 
    foydalaniladi. 1.18-rasmda hozirgi kompyuter sxemalarini tashkil qiluvchi 
    va Bul algebrasining oddiy funksiyalari hisoblangan, mantiqiy ko‘paytirish 
    – 
    И 
    (AND)
    , mantiqiy qo‘shish –
    ИЛИ 
    (OR) 
    va inkorlash – 
    НЕ 
    (NOT)
    funksiyalarini bajaruvchi elementlar va ularning haqiqat jadvallari 
    keltirilgan.
    1.18-rasm. Bul algebrasining oddiy funksiyalarini bajaruvchi 
    elementlar. 


    33 
    Bu elementlarni, o‘zbek tilida mos holda 
    VA, HAM
    va 
    EMAS
    deb 
    atash mumkin. Biz ularni va boshqa shu kabi elementlarni rus va ingliz 
    tillaridagi nomlaridan foydalanamiz. 1.18-rasmning yuqori qismida 
    elementlarning Amerika standartidagi, pastki qismida esa Rossiya 
    standartidagi ko‘rinishlari keltirilgan [2]. 
    Ushbu sxemalarning kirishiga 0 yoki 1 ga teng bo‘lgan mantiqiy 
    o‘zgaruvchilar beriladi, ularning chiqishida esa, yana o‘sha mantiqiy 
    qiymatlarni qabul qila olishi mumkin bo‘lgan funksiyalarning, ya’ni Bul 
    funksiyalarining qiymatlari olinadi. Sxemalarda mantiqiy qiymatlar 
    ma’lum bir kattalikdagi kuchlanishlar bilan ifodalanadi. Odatda mantiqiy 

    Download 9,61 Mb.
    1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   66




    Download 9,61 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Битираётган мутахассисларни тайёрлашнинг сифатига қўйиладиган талабларнинг кескин ошиб кетгани, мураккаб масалаларни ечишга фанлараро ёндашувнинг зарурияти

    Download 9,61 Mb.
    Pdf ko'rish