144
jarayonlarning sifati bo„yicha rahbarlik ko„rsatmalari ISO+90040-1
standartida
ko„rib chiqiladi.
Standartda boshqarish jarayoni va loyihani amalga oshirish fazalari
tushunchalari alohida ajratiladi. Loyiha rejalashtirish vositasi hamda maqsadlarni
amalga oshirishni nazorat qilish va ushbu tahlika bilan bog„liq
baholash vositasi
sifatida turlicha o„zaro bog„liq jarayonlar va fazalarga bo„linishi mumkin.Fazalar
loyiha hayotiy tsikli kontseptsiyasini va loyiha hujjatlarini ishlab chiqish, amalga
oshirish, foydalanishga topshirish singari boshqariladigan bosqichlarga ajratadi.
Loyiha jarayonlari uni boshqarish,
shuningdek,
loyiha mahsulotini amalga
oshirish uchun zarur bo„ladigan jarayonlardir. Jarayonlar bir- birlariga yaqinlik
printsiplari asosida guruhlangan (masalan, vaqt parametrlari bo„yicha boshqarilish
bilan bog„liq barcha jarayonlar bitta guruhga kiritilgan). Standartda jami quyidagi
guruh jarayonlar alohida ajratiladi:
–strategik (loyiha yo„nalishini aniqlash);
–resurslarga va xodimlar tarkibiga kiruvchi;
–o„zaro bog„liqliklarga tegishli;
–qo„llanilish sohasiga tegishli;
–vaqtga tegishli;
–xarajatlar bilan bog„liq;
–axborotlarni uzatish bilan bog„liq;
–tahlikalarga tegishli;
–xaridlarga tegishli.
O„zgarishlarga va tahlilga hamda doimiy takomillashishga tegishli jarayonlar
ham alohida qaraladi. Standartda har bir jarayonning izohi, shuningdek, aniq bir
jarayonning sifatini boshqarish bo„yicha rahbarlik ko„rsatmalari mavjud bo„ladi.
Ushbu xalqaro standartda mavjud bo„lgan loyihalashda sifatni boshqarish
bo„yicha ko„rsatmalar asosida sifatni boshqarishning 8 ta printsipi yotadi:
1.Iste‟molchiga mo„ljallanish.
2.Rahbarning yo„lboshchiligi.
3.Xodimlarni jalb qilish.
145
4.Jarayonli yondashuv.
5.Menejmentga tizimli yondashuv.
6.Muntazam takomillashish.
7.Dalillarga asoslangan qarorlar qabul qilish.
8.Etkazib beruvchilar bilan o„zaro foydali munosabatlar.
Ushbu umumiy printsiplar tashkilotlar – loyihaning tashabbuskorlari va
tashkilotlar– loyihani bajaruvchilar uchun sifat menejmenti
tizimining asosini
vujudga keltiradi.
PMBOX Guide. Loyihalarni boshqarish bo