66
deduktiv usulda о‘rganish ustuvor bо‘ladi. О‘qitish jarayonining asosini
о‘quvchilarning о‘quv topshiriqlarini bajarish orqali vujudga
keltiriladigan mustaqil faoliyat tashkil etadi. О‘quvchilarning aqliy
rivojlanishiga zamin tayyorlab, bu jarayonda tanqidiy va ijodiy fikr
yuritishni shakllantirish ustuvor yо‘nalish sanaladi. Fikr yuritishning bu
ikki tipi bir-birini tо‘ldiradi va taqozo etadi. Tanqidiy fikr yuritish
shaxsning voqea va hodisalar haqidagi munosabati va fikrini vujudga
keltirib, uning tarkibiga quyidagilar kiradi: Tahliliy fikr yuritish
(axborotni tahlil qilish, zarur faktlarni tanlash, taqqoslash, faktlar va
hodisalarni chog‘ishtirish).
Tabiiy–ilmiy savodxonligi; hayotiy hodisalarda ilmiy usulda hal
qilinishi mumkin bo’lgan muammolarni aniqlash, kuzatish va tajribalar
asosida xulosalar chiqarish kompetensiyasi. Bu xulosalar atrofimizdagi
olamni tushunish va inson faoliyati natijasida unda sodir bo’layotgan
o’zgarishlarni anglab yetish, shunga ko’ra kerakli qarorlar qabul qila
olish ko’nikmasini rivojlanishiga imkon yaratadi.
О‘quvchilarda tahliliy fikr yuritish kо‘nikmalarini shakllantirish
uchun biologiya о‘qituvchisi har bir darsda avval о‘rganilayotgan
obyektlar
bilan
о‘rganilgan obyekt о‘rtasidagi bog‘lanishlarni
aniqlaydigan
topshiriqlarni
berishi
kerak.
Jumladan,