• Kompyuterli loyihalashning texnikaviy ta’minoti (TT)
  • Xakimov jamshid oktyamovich kompyuterli loyihalash




    Download 6.54 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet13/206
    Sana19.02.2024
    Hajmi6.54 Mb.
    #158935
    1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   206
    Bog'liq
    Kompyuterli Loyihalash
    kurs ishii, mashinali.ipynb - Colaboratory, ВАЖНЕЙШИЕ ФАКТОРЫ, Yashin qaytargich - Vikipediya, Mavzu yerga zaminlash qurilmalari-fayllar.org, ELEKTROTEXNIKAVAELEKTRONIKA, Ozgaruvchan-tok-mashinalari., ЭЭЭ тезислар, Noklassik ontologiyaning yo\'nalishlari va mohiyati, 1697007808
    ma 'lumotlarningfizikaviy modellari bo‘yicha qidirib topadi.
    2.2- rasm. Ma’lumotlar modellarining darajalari
    Ko‘rsatilgan kirish muayyan MBBT yordamida amalga oshirilgani 
    uchun, modellar ushbu MBBTning m a ’lumotlarni bayon qilish tilida 
    ifodalangan bo‘lishi kerak. Ma’Iumotlaming infologik modeli bo‘yicha 
    MBA yaratayotgan bimday bayonnoma ma 'lumotlarning datalogik modeli 
    deb ataladi.
    Uch darajadagi arxitektura (infologik datalogik va fizik darajalar) 
    saqlanayotgan ma'lumotlar mustaqilligini ulardan foydalanayotgan 
    dasturlardan 
    saqlash imkonini 
    beradi. 
    Zarurat boiganda 
    MBA 
    saqlanayotgan ma’lumotlami boshqa informatsiya tashuvchilarga ko'chirib 
    yozib berishi va (yoki) ulaming fizikaviy strakturasini qayta tashkil qilishi 
    (ma’Iumotlaming faqat fizikaviy modelini o‘zgartirib) mumkin.
    Sodda tashkil qilinganligi, mohiyatlar orasida oldindan belgilangan 
    bog‘lanishlaming mavjudligi, ma’Iumotlaming fizikaviy modellari bilan
    23


    o‘xshashligi, xotira hajmi cheklangan, sekin ishlaydigan kompyuterlarda 
    iyerarxik MBBTlar unumdorligi qabul qilsa boiadigan darajada bo‘lishi 
    imkonini beradi. Lekin agar ma’lumotlar daraxtsimon stmkturali 
    bo‘lmagan holda iyerarxik modelni qurishda va zarur bo'lgan 
    unumdorlikka erishishda talay qiyinchiliklar tug‘ilardi.
    “Paradox” (Borland firmasining dasturiy mahsuloti) - ma’lumotlar 
    bazasini boshqarish tizimlari bozorida tan olingan lider. Oxirgi besh yil 
    davomida (3,0 versiyasidan boshlab) “Paradox” mutaxassislar tomonidan 
    personal kompyuterlar uchun eng yaxshi relyatsion MBBT deb tan 
    olinmoqda.
    “Paradox”ning 
    ko‘p xususiyatlari orasida juda soddaligi va 
    shaffofligining, ma’lumotlami boshqarishning funksional tugal tizimining 
    ulkan imkoniyatlari unikal, hamohang ekanligi ajratiladi («paradoks» ham 
    ana shunda). Bunday paradoksli birikma natijasida baquwat MBBT 
    nafaqat professional dasturchiga, balki dasturlash yoki kompyutyerda 
    informatsiyaga ishlov berish haqida tushunchaga ega bo‘lmagan 
    foydalanuvchiga ham bo‘ysunadi.
    Ilgari tarmoqli modellar hamda kam resursli kompyuterlar yaratilar 
    edi. Ular - «to‘plamlar» - deb nomlangan ikki darajali daraxtlardan tarkib 
    topgan yetarli darajada murakkab strakturalardir. «To‘plamlar» «yozuv- 
    bog‘lamlar» yordamida birikib zanjirlar hosil qiladi. Tarmoqli modellar 
    ishlanganda MBBT unumdorligini oshirish imkonini beradigan ko‘p 
    «kichik ayyorliklar» o'ylab chiqilgan edi, lekin ular MBBTni sezilarli 
    darajada murakkablashtirgan edilar. Amaliy dasturchi ko‘p atamalarni 
    bilishi va MBBTning bir nechta ichki tillarini o‘rganishi, turli nusxalar, 
    to‘plamlar, yozuvlar va h.k. orasida navigatsiya uchun ma’lumotlar 
    bazasini mantiqiy strukturasini ikir-chikirigacha ko‘z oldiga keltirishi 
    lozim. UNIX operatsion tizimini ishlovchilardan biri: «Tarmoqli baza -
    ma’lumotlami yo'qotishning eng ishonchli usuli» degan.
    Iyerarxik 
    va 
    tarmoqli 
    MBBTdan 
    amalda 
    foydalanishdagi 
    qiyinchiliklar ma’lumotlami ifodalashning boshqa usullarini qidirishga 
    majbur qildi. 60- yillar oxirida inventirlangan fayllar asosidagi MBBTlar 
    paydo bo‘ldi; ular tashkil qilishning osonligi va ma’lumotlami 
    manipulyatsiya qilishning juda qulayligi bilan farqlanadi.
    Lekin bimday MBBTlarda ma’lumotlami saqlash, ma’lumotlar 
    orasidagi bog‘lanishlar miqdori, yozuv uzunligi va uning maydoni miqdori 
    uchun fayllar miqdori cheklangan.
    Modullararo interfeysni tashkil qilish muammosi adapterlarning 
    informatsion dasturlami yaratilishiga sabab bo‘ldi; bu ixtisoslashgan
    24


    (maxsus) tizimlar va dasturiy texnologiya ishlab chiqilishiga olib keldi. 
    Tayyor modullardan yirik dasturiy komplekslami tuzishga yo'naltirilgan 
    tizimlar bularga kiradi. Bu tizimda oraliq ma’lumotlar yagona protsessor 
    va ixtisoslashgan modellararo informatsion dastur-adapterlar yordamida 
    unifikatsiyalanadi; dastur - adapterlar quyidagi funksiyalami amalga 
    oshiradi:
    1) har bir alohida modul uchun boshlang‘ich m a’lumotlar 
    mavjudligini nazorat qilish;
    2) yetishmaydigan boshlang‘ich ma’lumotlami berish;
    3) ma’lumotlar 
    turlari, 
    strakturasi 
    va 
    ketma-ketligining 
    chaqirilayotgan modulda qabul qilingan ma’Iumotlaming o ‘xshash 
    xarakteristikalariga muvofiqligini tekshirish;
    4) turlar muvofiq bo'lmagan holda ma’lumotlami qaytadan tashkil 
    qilish;
    5) almashinish turiga mos ravishda chaqirilayotgan modulga 
    ma’lumotlar uzatilishini ta’minlash;
    6) modulni dasturlash tili belgilaydigan muhitni tashkil qilish;
    7) natijalami tekshirish;
    8) oraliq natijalami saqlash uchun qabul qilingan ko‘rinishda 
    ma’Iumotlaming qaytadan o‘zgartirilishini bajarish;
    9) modul ishi natijalarini keyinchalik foydalanish uchun saqlash.
    Dasturlari katta miqdorda kiruvchi, oraliq va natijaviy o‘zgaruvchilar
    bilan ishlaydigan yirik kompyuterli loyihalashlarda almashish jabhasini 
    qandaydir ma’lumotlar banki ko‘rinishida tashkil qilish qulay.
    2.4. Kompyuterli loyihalashning texnikaviy ta’minoti (TT)
    Kompyuterli 
    loyihalashning 
    texnikaviy 
    ta’minoti 
    -
    avtomatlashtirilgan loyihalashni bajarish uchun mo'ljallangan o ‘zaro 
    bog‘langan va o ‘zaro ta’sir qiluvchi texnikaviy vositalar majmuidir.
    Kompyuterli 
    loyihalashning 
    istalgan 
    hisoblash 
    komplektlari 
    quyidagilami yetarli miqdorda o‘z ichiga olishi kerak: informatsiyani 
    kiritish va chiqarish periferiya qurilmalari, grafik planshetali va elektron 
    peroli, grafikli va alfavitli-raqamli displeylar (GD va APD) har xil formatli 
    yuqori aniqlikdagi rulonli va planshetali grafqumvchilar, grafik 
    informatsiyani kodlovchilar, skanerlar, printer! ar, magnitli disklarda 
    to‘plovchilar (MDT), lazerli disklarda to‘plovchilar, 200...500 Gbayt 
    hajmli «Vinchester» tipidagi disklardagi to‘plovchilar (2003-yilgi holat), 
    funksional klaviaturalar, informatsiyani mikrofilm va mikrofishlarga
    25


    chiqaruvchi qurilmalar, yuqori darajadagi kompyuter bilan bogianish 
    qurilmalari.

    Download 6.54 Mb.
    1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   206




    Download 6.54 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Xakimov jamshid oktyamovich kompyuterli loyihalash

    Download 6.54 Mb.
    Pdf ko'rish