5
KIRISH (falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi annotatsiyasi)
Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zaruriyati. Jahon ta’lim tizimida
rivojlangan mamlakatlar tomonidan qabul qilingan “Ta’lim-2030 Inchxon
deklaratsiyasi”da ta’kidlanganidek, hozirgi davrda bilim kuch manbai, ta’lim esa uni
imkoniyatlarini oshiradi. Bu ikki jihat rivojlanish formulasining ajralmas qismidir”
deb e’tirof
etilgan
1
. Bundan tashqari oliy ta’limni rivojlantirishda ta’limni
individuallashtirish, kompyuterlashtirish va standartlashtirish kabi umumiy
an’analarga e’tibor oshmoqda. Bu borada yangi avlod ta’lim resurslariga, jumladan
axborot resurslariga alohida e’tibor qaratilmoqda. Ta’lim haqidagi zamonaviy
tushunchalarda “didaktik vositalar” tushunchasidan ko‘ra “ta’lim resurslari”
tushunchasi ommalashib bormoqda.
Dunyo ta’lim tizimida elektron axborot-ta’lim resurslaridan foydalangan holda
fanlarning metodik ta’minotini takomillashtirish,
talabalarning kasbiy
kompetentligini shakllantirish va rivojlantirish, mashg‘ulotlarda elektron ta’lim
resurslaridan va axborot - kommunikatsiya texnologiyalaridan keng ko‘lamda va
ommaviy foydalanish tadqiq qilinmoqda. Hozirgi globallashuv davrida internet
tarmog’i orqali real vaqt tizimida o’qitish tezlik bilan rivojlanib borayotgan ta‘lim
olish turlaridan biri hisoblanmoqda. Elektron ta‘lim tizimi ixtiyoriy masofadan hech
bir to’siqlarsiz ta‘lim berish va ta‘lim olish imkoniyatini yaratmoqda. Sanoat
tarmoqlari va ko‘plab sohalarni rivojlantirish
va raqamlashtirish, talabalarga
innovatsion bilim berish, ularning kasbiy ko‘nikma va malakalarini doimiy
takomillashtirib borish ta’kidlangan.
Respublikamizda
ta’lim
tizimini
raqamli
texnologiyalar
asosida
modernizatsiya qilish uchun izchil harakatlar amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston
Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish
konsepsiyasida
2
intellektual taraqqiyotni jadallashtirish, raqobatbardosh kadrlar tayyorlash, ilmiy va
innovatsion faoliyatni samarali tashkil etish hamda fan, ta’lim va ishlab chiqarish
integratsiyasini rivojlantirish, ta’lim sifatini oshirish, raqamli texnologiyalar va
ta’lim
platformalarini joriy etish, ta’lim jarayonida elektron resurslar salmog‘ini
bosqichma-bosqich oshirib borish, elektron o‘quv adabiyotlar yaratish, yoshlarni
ilmiy faoliyatga jalb qilish, innovatsion tuzilmalarni shakllantirish, ilmiy tadqiqotlar
natijalarini tijoratlashtirish hamda boshqa ko‘plab aniq yo‘nalishlar
ustivor fazifa
sifatida belgilangan. Bu esa o‘z navbatida elektron ta’lim resurslarini yaratish
texnologiyasini va ulardan foydalanish metodikasi takomillashtirish bilan bog‘liq
dissertatsiya mavzusining dolzarbligini belgilab beradi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8-oktyabrdagi PF-5847-son
“O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish
1
Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action for the implementation of Sustainable Development
Goal 4: Ensure inclusive and equitable quality education and promote lifelong learning opportunities for all –
UNESCO. -p.13. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000245656
2
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 8 oktyabrdagi PF-5847-sonli “O’zbekiston Respublikasi oliy
ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to’g‘risida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-
4545884
6
konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi, 2020 yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son
“Raqamli O‘zbekiston-2030” strategiyasini tasdiqlash
va uni samarali amalga
oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi, 2022 yil 28-yanvardagi PF-60-son
“2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
to‘g‘risida”gi Qarorlari va mazkur faoliyatga tegishli boshqa me’yoriy-huquqiy
hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishda mazkur dissertatsiya tadqiqoti
muayyan darajada xizmat qiladi.