• 6-ilova «Baliq skeleti» sxemasi 7-Ilova 8-ilova Insert jadvali
  • TAKRORLASh UChUN SAVOLLAR VA TOPShIRIQLAR
  • 8-mavzu: Yoshlarning ma’naviy kamolotida oiladagi ruhiy muhitning ta’siri Reja
  • Mavzuni mustahkamlash uchun savollar
  • MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI 9-mavzu: Ota-ona ibrati va uning tarbiya jarayonida tutgan o‘rni
  • Mashg’ulot vaqti -80 daqiqa Talabalar soni: 60 gacha
  • O‘quv mashg’ulotining maqsadi
  • Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012




    Download 1.42 Mb.
    bet8/14
    Sana21.03.2017
    Hajmi1.42 Mb.
    1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14

    T-jadval



    5-ilova

    Sharq oilasini Evropalashtirishga bo‘lgan harakatlar va ularning salbiy oqibatlari
    Markaziy Osiyoda islom ta’limotinint tarqalishi nafaqat diniy, balki axloqiy, ta’lim-tarbiya sohasida ham, oiladagi ma’naviy muhitda ham, katta burilish yasadi. Ajam mamlakatlari xalqlari, sunniylikning hanafiya mazhabi tarkibida o‘z milliy an’analarini shariat ahkomlari bilan uyg’unlashtirdilar.

    Qur’oni karimdagi, hadislardagi ota-ona, farzandlarning ota-onalari oldidagi qarzlari haqidagi ibratlar barcha musulmonlarga farzandlarini oqibatli qilib tarbiyalashni farz qildi.



    Movarounnahrda machitlar ochilib, imomlar o‘gil bolalar uchun maktablar tashkil qila boshladilar. Turkiy til yangi so‘z — «maktab» (ar. «yozuv o‘rgatiladigan joy») bilan boyidi. XII asrdan boshlab islom dini turkiy tillarda yozilgan she’rlarda — Ahmad Yassaviyning «Hikmat» to‘plami, keyinchalik So‘fi Olloyorning ikki to‘plamida va boshqa to‘plamlarda ommalashtirila borildi.

    6-ilova

    «Baliq skeleti» sxemasi



    7-Ilova

    8-ilova
    Insert jadvali

    V

    Q

    -

    ?


















































    TAKRORLASh UChUN SAVOLLAR VA TOPShIRIQLAR:


    1. Oiladagi ruhiy muhitning shakllantirish omillari nimalardan iborat?

    2. Yoshlarning ma’naviy kamolotida oiladagi ruhiy muhit qanday shakllantiriladi?

    3. Farzandlarni tarbiyalashning qanday usul va vositalarini bilasiz?

    4. Ajdodlarimiz yaratgan farzand tarbiyasiga oid axloqiy uchlikka nimalar kiradi?

    5. Milliy qadriyatlarimiz va urf-odatlarimizning oiladagi ruhiy muhitga ta’sirini qanday baholaysiz?

    6. Oilaviy munosabatlarning rivojlanishida islom dinining o‘rni qanday?

    7. Eng oliy qadriyat haqida nimalarni bilasiz?

    8. «Ona» va «Vatan» so‘zlarining qanday aloqadorligi bor?


    8-mavzu: Yoshlarning ma’naviy kamolotida oiladagi ruhiy muhitning ta’siri

    Reja:

    1. Xalqimiz urf-odatlarini, an’analarini, qadriyatlarini va islom dinini oiladagi ruhiy muhitga ta’siri.

    2. Sharq oilasini Evropalashtirishga bo‘lgan harakatlar va ularning salbiy oqibatlari.


    1-masalaning bayoni. Xalqning urf-odatlari va an’analari - bu ko‘p asrlar davomida uning tarbiyaviy sa’y-harakatlari natijasidir. Bu tizim orqali xalqimiz o‘z ma’naviy madaniyati, fazilati va psixologiyasini boyitadi. «Nuroniy otaxonlarimiz, munis onaxonlarimizga hamisha hurmat-ehtirom bilan munosabatda bo‘lish, ularning xizmatini qilib, duosini olish, jajji go‘daklarga, aziz farzandlarimizga gamxo‘rlik qilish, ularni ardoqlashdek xalqimizga xos bo‘lgan, asrlar davomida saqlanib kelayotgan olijanob odatga har birimiz sodiq bo‘lishimiz, uni asrab-avaylashimiz, rivojlantirishimiz ham farz, ham qarzdir»1.

    Milliy urf-odatlar va an’analar mohiyatini tushunmaslik, milliy o‘zlik, xalqning o‘ziga xosligi, uning psixologiyasi va turmush tarzidan uzoqlashish, o‘tmishga beparvo munosabatda bo‘lish manbadan uzoqlashishga olib keladi, avlodlarning ayuqasiga putur etkazadi.

    Xalq urf-odatlari va an’analaridan nasihatomuz va kesatib foydalanmaslik zarur. Ota-onalar va pedagoglar ularning mohiyatini yaxshi tushunishi lozim va aniq maqsadga yo‘naltirilgan ta’sir ko‘rsatish yo‘li bilan ularning asosida bolalarda kattalarga nisbatan hurmatda bo‘lish, kichiklarga g’amxo‘rlik qilish, xayrixoxlik, mehnatsevarlik, mehmondo‘stlik, o‘qish va o‘qituvchilarga hurmat bilan munosabatda bo‘lish singari axloqiy fazilatlarni shakllantirishi kerak.

    O‘sib kelayotgan avlodni tarbiyalashda xalq an’analarining roli Sharq va G’arbning mashhur olimlari va mutafakkirlari asarlarida o‘z aksini topgan. Urf-odatlar va an’analarni tadkiq qilishga bagishlangan falsafiy adabiyotda ushbu ijtimoiy hodisalar, odatda, bir-birga tenglashtiriladi. Urf-odatlar turkumiga kiruvchi ijtimoiy hodisalar ba’zan urf-odatlar deb, ba’zan esa an’analar deb nomlanadi.

    Turkum (genus) -1) botanikada filogenetik jihatdan yaqin (qardosh) turlarni birlashtiruvchi asosiy taksonomik kategoriya. Zoologiyadagi urugʻ botanikadagi T. ga toʻgʻri keladi. Mac, doʻlananing (Crataegus) har xil turlari (sariq, qizil va boshqalar) doʻlanalar T.

    An’analar - bu yangi avlodda asrlar davomida yaratilgan xalqning ijtimoiy va madaniy merosini davom ettirish jarayonidir. Jamiyat tomonidan belgilab olingan yo‘nalishlar, xulq-atvor normalari, qadriyatlar, g’oyalar, urf-odatlar, rasm-rusumlar va hokazolar an’analar sifatida ishlatilishi mumkin. An’analar bevosita insonning ma’naviy dunyosiga yo‘naltirilgan, ular bilvosita emas, balki ushbu munosabatlar tomonidan talab etiladigan ma’naviy fazilatlarni shakllantirish orqali ijtimoiy munosabatlarni barqarorlashtirish va qayta tiklash vositasini bajaradi.

    Urf-odatlar aniq vaziyatlarda xatti-xarakatlarni aniq boshqarib, yosh avlodni katta avlod boshlab bergan oqimga buradi. Urf-odatlar va an’analar - katta avlod o‘zining ijtimoiy xulq-atvori, axloqiy maslaklari va hissiyotlari, ijtimoiy faoliyat uslublarini yoshlarga beradigan yonma-yon yuradigan yo‘llardir.

    Urf-odatlar va an’analar ular uchun umumiy bo‘lgan ikkita ijtimoiy funksiyani bajaradi, yangi avlod turmushida ushbu munosabatlarni barqarorlashtiruvchi vosita sanaladi. Biroq bu funksiyalarni ular quyidagi alohida yo‘llar bilan bajaradi: urf-odatlar - muayyan vaziyatlardagi xatti-harakatlarni batafsil ko‘rsatmalar yo‘li bilan; ana’analar - insonning bevosita ma’naviy dunyosiga qaratilgan va ushbu munosabatlar tomonidan talab etiladigan ma’naviyat sifatlarini shakllantirish orkali o‘z rolini bajaradi. Bundan tashqari, ularning har biri o‘zining g’oyaviy mazmuniga ega formulasi bor.

    Urf-odatlarnipg g’oyaviy mazmuni (formulasi) doimo xulq-atvor qoidasi - muayyan vaziyatda xatti-harakatlar ko‘rsatmasi hisoblanadi. An’nalarning g’oyaviy mazmuni (formulasi) deganda har doim xulq-atvorning normasi va printsipi, eng avvalo, xulq-atvor xususiyatini tasdiklash uchun zarur bo‘lgan ma’naviy sifatlar tushuniladi.

    Masalan, milliy o‘zbek an’analari - kattalarni hurmat qilishdir. Ushbu an’ananing normasi (yoki printsipi) - ularning holati, unvoni, mansabidan kat’i nazar, yoshi jihatidan katta bo‘lgan kishini har doim hurmat kilishdir. Urf-odat (batafsil ko‘rsatma) kattalarni hurmat qilish - kattalarga salom berish, transportda yoki boshqa jamoat joylarida kattalarga joy berish, kattalar suhbatini bo‘lmaslik, ularni o‘tkazib yuborish va boshqalar. Urf-odatlar va an’analar o‘rtasida ikkita asosiy ajratuvchi chiziqlar o‘tadi. Birinchi chiziq ularning oddiyligi va murakkabligi, tez-tez qaytarilishi bo‘yicha ijtimoiy munosabatlarning (sotsial va ijtimoiy) ikki turini ajratadi. Ikkinchi chiziq ularning funksiyaviy belgilari orqali o‘tadi.

    Har bir xalqning o‘ziga yarasha urf-odatlari, marosimlari bo‘ladi. Agar biz dunyo xalqlarining hayotiga nazar tashlasak bir-biriga o‘xshamagan, turli-tuman marosimlarni ko‘ramiz.

    Marosimlar jamiyat, xalq va shaxs hayot faoliyatidagi muhim o‘zgarishlar, ijtimoiy ahamiyatga molik voqea-hodisalar bilan bog’liq bo‘lib, ular ibrat orqali tarbiyalash, ruhiy-estetik ta’sir ko‘rsatish vazifasini (funkiiyasini) bajaradi. Marosimlarda milliy, diniy urf-odatlar va rasm-rusumlar ham o‘z ifodasini topadi.

    O‘zbek xalqiniig paydo bo‘lishi tarixi qanchalik uzoqqa borib taqalsa, uning milliy an’analari, urf-odatlari, marosimlari ham shunchalik teran tarixiy ildizga ega. Ular xalqning ma’naviy ehtiyojlari zaminida paydo bo‘lib, shakllanib, sayqallanib o‘z mazmunida shu xalqning orzu-o‘ylari, istaklari, turmush tarzi, axloq normalarini mujassam etadi. Shuning uchun ham har bir xalq, millat, elat ularni ko‘z qorachig’iday avaylab-asrashi, taraqqiy ettirishi, kelgusi avlodlarga ma’naviy qadriyat sifatida etkazmog’i lozim. Darhaqiqat, an’analar, urf-odatlar, marosim va bayramlar xalqning, millatning ma’naviyati, qadriyatlarining ajralmas qismidir.

    Chunki asrlar mobaynida shakllangan, avloddan-avlodga bebaho va noyob meros sifatida sayqallanib, to‘ldirilib, xalqchillashib, zamonaviylashib kelayotgan urf-odatlar va marosimlar milliy istiqlol g’oyasi va milliy istiqlol mafkurasini xalqimiz qalbi va ongiga singdirishda muhim vositadir. Bugungi kunda eng sara urf-odat va an’analarimizning jamiyatni birlashtiruvchi, xalqimizni jipslashtiruvchi, odamlar o‘rtasida mehr-oqibatni kuchaytiruvchi, ularni safarbar etuvchi xususiyatlaridan yanada samaraliroq foydalanish lozim. «Milliy an’analarni o‘rganish,— deb yoziladi «Milliy istiqlol g’oyasi: asosiy tushuncha va tamoyillar» kitobida, targ’ib etish bilan bir qatorda to‘y-ma’rakalarni, odat va udumlarini ixchamlashtirish, bu boradagi isrofgarchilik va dabdababozlikka yo‘l qo‘ymaslikka alohida e’tibor qaratish darkor».

    Professor I.Jabborovning yozishicha: «Bayramlar va marosimlar ijtimoiy va shaxsiy hayotning barcha tomonlarini qamrab oluvchi va kishilar o‘zaro munosabatlarining turli jihatlari va shakllarida namoyon bo‘luvchi muayyan urf-odatlar va an’analar, axlokiy tamoyillar va huquqiy tartibotlarning tarixan shakllangan yig’indisidir»1. Ularning muhim belgilari va xususiyatlari barqarorligi, ommaviyligi, rivojlanishidagi takroriyligi, davomiyligi va uzluksizligidadir.

    Odat tusiga kirgan marosimlar kishilar xulq-atvorini boshqarar ekan, nafaqat jamoatchilik fikrlari nufuziga, balki qabul qilingan va qaror topgan qonun-qoidalar kuchiga ham suyanadi.

    2-masalaning bayoni. Prezidentimiz “axloq – ma’naviyatning o‘zagi” deb behuda aytmagan. Ma’naviyat botiniy qudrat sifatida o‘z-o‘zicha ko‘zga ko‘rinmaydi, u insonning madaniyatida, axloqida, ilmiy-ijodiy, ijtimoiy yoki mehnat faoliyati sifatida ko‘zga tashlanishi mumkin.

    Har bir insonga Alloh taolo o‘ziga yarasha xulq ato etgan. Har bir inson o‘ziga xos tabiati, xulqi bilan tug’iladi. Uning axloqiy fazilat va qusurlari ayni shu tabiatan ato etilgan xislatlarning ma’naviyat nuridan qanchalik bahramand bo‘lishiga qarab shakllanadi. Materialistlar inson axloqining qanday yo‘nalishda shakllanishini atrof-muhitning ta’siri, ijtimoiy sharoitning soz-nosozligi bilan bog’lamoqchi bo‘lishadi. Ammo insonda ichki faollik bor, iroda bor – u xoh yaxshilikka yo‘nalgan bo‘lsin, xoh yomonlikka. Inson o‘z imon-e’tiqodi, ilmi, mas’uliyat hissi, dilidagi mehr tuyg’usi kimga qaratilganligidan kelib chiqib, atrof-muhitga, o‘zgalarga munosabatini shakllantiradi. Shu sababli ayni bir muhit, ayni bir sharoitda turli insonlar turlicha munosabat namoyon qiladilar. Sodda qilib aytsak, inson o‘z hayotining ma’nosini nimada ko‘rsa, o‘zgalar bilan munosabatida, ya’ni axloqida shu botiniy mohiyatini qandaydir bir tarzda namoyon etadi.

    Yuqorida eslatib o‘tilganidek, jahon ilmida hanuzgacha ma’naviyat nazariyasi yaratilmaganligi uchun “Axloqshunoslik” fani ma’naviyatga oid ko‘plab masalalarni o‘zicha hal qilishga intilib kelgan. Ammo axloq aslida shaxs ma’naviyatidan kelib chiqadigan ikkilamchi hodisa bo‘lganligi sababli axloqshunoslik fani ham ma’naviyat nazariyasining vazifasini mukammal bajara olgan emas. Buning ustiga materialistik falsafa axloqni iqtisod va siyosat bilan bog’lab har bir jamiyatda o‘ziga xos axloqiy tizim bo‘ladi, deb axloqni ijtimoiy tuzum bilan bog’liq nisbiy hodisa sifatida talqin qilishi oqibatida axloqning ma’naviy ildizlari borgan sari nazardan chetda qolib, g’arb jamiyati butkul axloqsizlik sari yuz tuta boshladi.

    Aslida axloqning asosida shaxs ma’naviyati yotadi. Har bir inson xulqi o‘ziga xos bo‘ladi. Uning xulqiy xislatlari ma’naviyat nuri bilan yoritilsa, axloqiy fazilatlarga aylanadi, demak, insonning botiniy ma’naviy kamoloti qay darajada bo‘lsa, uning axloqi ham shu darajada bo‘ladi. Ma’naviyat nuri bilan yoritilmagan xulqiy xislatlar jamiyat ko‘z o‘ngida axloqiy qusurlar shaklida namoyon bo‘ladi. Ma’naviyat – o‘zlikni anglash, deymiz. O‘zligini anglab etgan inson – ma’naviy yetuk shaxs hisoblanadi. Uning bizga zohir bo‘luvchi barcha insoniy fazilatlari qalbidagi ma’naviyat nurining jilolaridir. Axloqiy qusurlar esa – insonning ko‘ngil ko‘zgusidagi zang va chirklarning o‘zgalar nigohiga namoyon bo‘lishi.

    XIX-XX asrlar davomida fan va madaniyat taraqqiyoti jihatidan Evropa mintaqasi boshqalardan uzil-kesil ilgarilab ketdi va natijada “jahon fani”, “umuminsoniy qadriyatlar” deganda birinchi navbatda Evropa madaniyati unsurlari tasavvur etila boshlandi. Yangi davrdagi bu mintaqaning yutuqlari ko‘p jihatdan madaniy integratsiya jarayonlari bilan bog’liq. Bu davrda Evropa xalqlari (inglizlar, nemislar, frantsuzlar va h.k.

    Nemislar (oʻzlarini doyche deb ataydilar) - xalq, Germaniyaning asosiy aholisi (74,6 mln. kishidan ortiq). Umumiy soni 86 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari), jumladan, Rossiya Federatsiyasida 843 ming kishi, Qozogʻistonda 958 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari).
    ) mintaqa miqyosidagi o‘zaro madaniy axborot almashinuv doirasidan chiqib, o‘zga mintaqalarda yaralgan boyliklarni o‘zlashtira boshladilar. Sharqshunoslik keng rivoj oldi. Turli fan sohalari sharqshunoslarning yutuqlaridan ijodiy foydalana boshladilar. Evropaliklarning Osiyo va Afrika mamlakatlari va xalqlari hayotini o‘rganishi, bir tomondan, ularning olam haqidagi tasavvurlarini kengaytirib, turli mintaqa xalqlarining bir-birlarini tushunish, o‘zaro erkin muloqot qilish imkoniyatlarini oshirgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, muayyan g’arazli kuchlar uchun o‘zlariga qaraganda iqtisodiy va harbiy jihatdan zaifroq bo‘lgan yurtlarni bosib olish, qaramlik asoratiga solishga bo‘lgan intilishlari yo‘lida xizmat qildi.

    XX asr oxiri - XXI asr boshlariga kelib integratsiya jarayonlari yanada avj oldi, zamonaviy axborot texnologiyalarining bemisl rivoji va yagona jahon axborot maydonining shakllanishi bu jarayonning yangi bosqichga ko‘tarilishiga, Prezidentning yangi kitobida topib aytilganidek, “tsivilizatsiyalararo muloqotning yangicha sifat kasb etishi”ga olib keldi.

    Siyosatga doir ilmiy adabiyotlarida bunday jarayon “globallashuv fenomeni” deb nomlanmoqda. “Yuksak ma’naviyat – engilmas kuch” kitobida bu hodisa oddiy qilib “hayot sur’atlarining beqiyos darajada tezlashuvi” deb tushuntiriladi.

    Bashariyat taraqqiyotidagi bunday o‘zgarishlarni uzil-kesil “yaxshi” yoki “yomon” deb, salbiy yoki ijobiy hodisa sifatida baholab bo‘lmaydi. Kitobda yozilganidek,“har qanday taraqqiyot mahsulidan ikki xil maqsadda – ezgulik va yovuzlik yo‘lida foydalanish mumkin.”

    Prezident kitobida globallashuv va integratsiya jarayonlarining talay ijobiy imkoniyatlari birma-bir sanab o‘tiladi. Ularni umumlashtirib aytiladigan bo‘lsa, birinchi navbatda turli sohalarda (jumladan, iqtisod, siyosat, madaniyat sohalarida)“davlatlar va xalqlar o‘rtasidagi integratsiya va hamkorlik aloqalarining kuchayishi”ga xizmat qilishi mumkin, va darhaqiqat, bunday hamkorlik munosabatlari kundan-kunga kengayib va rangbaranglashib borayotganini o‘z ko‘zimiz bilan ko‘rib turibmiz.

    Shu bilan birga dunyoda barcha odamlar ham ezgu niyatlar bilan ish olib boradi, deyish qiyin. Ba’zilar uchun bu hayotda vujudga kelgan har bir yangilik ularning o‘z g’arazli maqsadlariga qulay bir vosita xizmatini bajarishi kerak. Jumladan, jahonda yagona axborot maydonining vujudga kelishi ham bunday buzg’unchi kuchlar uchun “ayni muddao” bo‘ldi. Ular zudlik bilan bu qudratli vositani ham o‘z qabih niyatlari yo‘lida ishga solish harakatiga tushdilar. Vaziyatning murakkabligi shundaki, bunday yovuz niyatli kuchlarning Vatani ham, millati ham, dinu imoni ham yo‘q. Ular goh “islomiy” qiyofada, goh “erkinlik va demokratiyani olg’a siljitish” niqobi ostida harakat qilishlari mumkin.

    Prezident I.A.Karimovning yangi kitobida insonlarning Borliq haqiqatiga munosabatidagi ikki xil yondoshuv, “bir-birini inkor qiladigan ikki xil hayotiy qarash” haqida gap boradi:

    Birinchisi – o‘z nonini halol mehnat bilan topadigan, xolis va ezgu ishlar bilan el-yurtga naf etkazadigan, tiriklik mazmunini teran anglab, nafaqat bugungi hayot lazzatlari, balki oxirat haqida, uning obod bo‘lishi haqida o‘ylab yashaydigan insonlarga xos hayotiy qarashlar.



    Ikkinchisibunga mutlaqo qarama-qarshi bo‘lgan yondoshuv, ya’ni, hayotning ma’no-mazmuni haqida bosh qotirmasdan, bunday savollar bilan o‘zini qiynamasdan, faqat nafs qayg’usi va o‘tkinchi hoyu havasga, huzur-halovatga berilib, engil-elpi umr kechiradigan, o‘zining ota-ona va farzand, el-yurt oldidagi burchiga umuman befarq bo‘lib yashaydigan odamlarning fikr-qarashlari.

    Mana shunday ikki xil dunyoqarash asosida paydo bo‘ladigan og’ir savollar odamzot ongli yashay boshlagan zamonlardan buyon uni o‘ylantirib, qiynab keladi...”

    Shu o‘rinda savol tug’iladi: befarqlik, loqaydlik bilan yovuzlik orasidagi munosabat qanday? Tan olish kerakki, dunyoda son jihatidan olinsa, mutlaq yovuz odamlar juda kamchilikni tashkil qiladi. Ular aslida odam ham emas, tsunami, to‘fon yoki zilzila kabi “xudoning bir balosi”. Shunday ekan, qanday qilib juda ozchilik bo‘lgan bu toifa ba’zan millionlab insonlar ustidan o‘z hukmini yurgiza boshlaydi? Ayni yuqorida aytilgan hayotning ma’no-mazmuni haqida bosh qotirishni oshiqcha ish deb biladigan, Alloh va bashariyat oldidagi o‘z burchini eslashni ham istamaydigan, faqat nafs qayg’usi va o‘tkinchi hoyu havasga berilib kun kechiradigan odamlarning befarq va loqaydligi tufayli bunday yovuz kuchlar o‘z makru hiylalarini bemalol amalga oshirishga muvaffaq bo‘ladilar. Chunki bunday kimsalar ko‘pincha o‘zlari sezmagan holda yovuzlik kuchlariga xizmat qiluvchi dahshatli qurolga aylanib qoladilar. Shu sababli Prezidentning yangi kitobida befarqlik va loqaydlik asl insoniylikka zid turuvchi qusur sifatida qattiq qoralanadi.


    Tayanch so‘z va iboralar:
    Marosimlar‚umumxalqbayramlari‚ «Navro‘z» bayrami‚ Qurbon xyiti‚ Ramazon xayiti‚ to‘ylar-xalq yuzi‚ dafn marosimlari‚ mavsumiy marosimlar.
    Mavzuni mustahkamlash uchun savollar:


    1. Marosimlar xalqimiz hayotida qanday o‘rin tutadi?

    2. «Mustaqillik kuni» qanday bayram?

    3. «Navro‘z» bayrami xaqida buyuk olimlar nimalarni yozib qoldirgan?

    4. Qurbon va Ro‘za hayitlari qachondan boshlab bayram qilina boshlandi?

    5. To‘ylarning qanday turlari bor? Qanday to‘ylar bo‘lishini va qanday o‘tishini xoxlaysiz?

    6. Dafn marosimlari nima?

    7. Mavsumiy marosimlarga nimalar kiradi?


    MA’RUZA MAShG’ULOTLARINING TA’LIM TEXNOLOGIYaSI


    9-mavzu: Ota-ona ibrati va uning tarbiya jarayonida tutgan o‘rni
    1.1. Ta’lim berish texnologiyasining modeli


    Mashg’ulot vaqti-80 daqiqa

    Talabalar soni: 60 gacha

    Mashg’ulot shakli

    Kirish-axborotli ma’ruza

    Ma’ruza rejasi

    1. Oiladagi ma’naviy muhitni shakllantirishda va takomillashtirishda ota-onaning roli.

    2. Milliy urf-odatlarimiz, qadriyatlarimizda va islom dinida ota-onalar mas’uliyatiga qo‘yilayotgan talablar.

    3. Ota-onalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar va ularning farzand tarbiyasiga ta’siri.

    O‘quv mashg’ulotining maqsadi: Oiladagi ma’naviy muhitni shakllantirishda va takomillashtirishda ota-onaning rolini ko‘rsatish, milliy urf-odatlarimiz, qadriyatlarimizda va islom dinida ota-onalar mas’uliyatiga qo‘yilayotgan talablar bilan tanishtirish, ota-onalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar va ularning farzand tarbiyasiga ta’siri ma’naviy qadriyatlarimizdan biri sifatida ekanligini talabalarga tushuntirish.

    Pedagogik vazifalar:

    • Oiladagi ma’naviy muhitni shakllantirishda va takomillashtirishda ota-onaning rolini ko‘rsatish;

    • Milliy urf-odatlarimiz, qadriyatlarimizda va islom dinida ota-onalar mas’uliyatiga qo‘yilayotgan talablar bilan tanishtirish;

    • Ota-onalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar va ularning farzand tarbiyasiga ta’sirini tushuntirish

    O‘quv faoliyati natijalari:

    • Oiladagi ma’naviy muhitni shakllantirishda va takomillashtirishda ota-onaning rolini o‘rganadilar.

    • Milliy urf-odatlarimiz, qadriyatlarimizda va islom dinida ota-onalar mas’uliyatiga qo‘yilayotgan talablar bilan tanishadilar.

    • Ota-onalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar va ularning farzand tarbiyasiga ta’sirini yoritadilar.

    Ta’lim berish usullari

    Ko‘rgazmali ma’ruza, suhbat

    Ta’lim berish shakllari

    Ommaviy, jamoaviy

    Ta’lim berish vositalari

    O‘quv qo‘llanma, proektor

    Ta’lim berish sharoiti

    O‘TV bilan ishlashga moslashtirilgan auditoriya

    Monitoring va baholash

    Og’zaki nazorat: savol-javob
    1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14


    Download 1.42 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

    Download 1.42 Mb.