• KIRISH
  • O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti elektr stansiyalari va




    Download 1.76 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet1/36
    Sana23.12.2023
    Hajmi1.76 Mb.
    #127542
      1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36
    Bog'liq
    Elektr stansiyalari va tarmoqlarini ishlatish
    Hybrid-renewable energy systems in microgrids integration, developments and control ( PDFDrive ), 1427572, gipermatnlar yaratish va ishlash, 2 5454015403950874988-3[1], Биринчи бет, Astanov Axliddin, Asosiy makroiqtisodiy ko, 11-маъруза, Additiv va multiplikativ ekonometrik modellarni tuzish, ,,,, Mavzu Erkin savdo va proteksionizm siyosati Reja, Tursunov Murodjon ingliz tilidan mustaqil ishi, Haqidagi fan, 0.В.И. Вешкурцев, Д.Г. Мирошин Практикум по дисциплине Оборудование отрасли, yakka tartibli ishchi reja


    O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
    OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI 
     
    ISLOM KARIMOV NOMIDAGI 
    TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI 
     
     
    ELEKTR STANSIYALARI VA 
     
     TARMOQLARINI ISHLATISH 
    fanidan 
     
     
    MA’RUZALAR MATNI 
     
     
    TOSHKENT 2019 



    UDK 621.316.925 /076 
    Tuzuvchilar: Elektr stansiyalari va tarmoqlarini ishlatish fanidan 
    ma’ruzalar matni, Soliyev A.G. Nurmatov O.Yo., Musinova G.F. –
    Toshkent, TоshDTU, 2019. 77 b. 
    Ushbu ”Elektr stansiyalari va tarmoqlarini ishlatish” fanidan 
    ma’ruzalar to‘plami ta’limning 5310200 – Elektr energetikasi (energiyani 
    ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash) yo‘nalishi talabalari uchun 
    tuzilgan. 
    Ma’ruza 
    matni 
    zamonaviy 
    stansiya 
    va 
    nimstansiyalarda 
    qo‘llanadigan elektr qismlarining tuzilishi, ishlash asoslari va ularni 
    tanlash bo‘yicha yo‘nalish profiliga mos, ta’lim standartida talab qilingan 
    bilimlar, ko‘nikmalar va tajribalar darajasini ta’minlashdan iborat. 
    Ma’ruzalar matni ToshDTU o‘quv-uslubiy kengashi qaroriga asosan 
    chop etildi 
     
     
     
    © Toshkent davlat texnika universiteti, 2019 
    Taqrizchilar: dots. Raxmonov I.U. ToshDTU «Energetika» 
    fakulteti «Elektr ta’minoti» 
    kafedrasi mudiri 
    dots. Mirzayev A.T. 
    “Oʻzbekenergo” AJ SRB 
    boshlig‘i 



    KIRISH 
     
    Elektr energiyasining hozirgi zamondagi ahamiyatini baholash juda 
    mushkul; hayotimizni va har bir inson hayotini – ishlab chiqarishdami
    biznesdami, turmushdami elektrsiz tasavvur qilish mumkin emas. 
    XX asrda sodir bo‘lgan ilmiy-texnika revolyutsiyasining ikki muhim 
    yo‘nalishini ko‘rsatish mumkin.
    Bu – odamning fizika energiyasini boshqa energiya turlari (asosan 
    elektr energiyasi) bilan to‘la almashtirish va jarayonlarni avtomatlashtirish 
    yordamida odamlarni andazalangan operatsiyalardan (fizika va aqliy 
    mehnatlardan) ozod qilish. Shuning uchun, vatanimiz kompleks 
    xo‘jaligining barcha sohalaridagi ilmiy-texnika taraqqiyot energetika va 
    avtomatika bilan aniqlanadi. 
    Turkiston energetika xo‘jaligini quvvati 1914-yilga kelib 20 ming 
    o.k. dan ozgina oshgan bo‘lib, 51 elektr stansiyalardagi umumiy elektr 
    motorlar soni 500 tadan oshmas edi.
    1917 yilgacha hozirgi O‘zbekiston hududidagi elektr stansiyalarining 
    quvvati 3 ming kVt ni tashkil qilib, bir yilda 3,3 mln. kVt.s. elektr 
    energiyasi ishlab chiqarilgan edi.
    Turkiston o‘lkasini elektrlashtirish rejasining tuzilshi katta 
    axamiyatga ega bo‘ldi. 1923 yil Toshkent chekkasidagi Bo‘zsuv kanalida 
    gidro elektr stansiyasi (GES) qurilishi boshlandi. 1926 yil O‘zbekiston 
    energetikasining birinchisi, o‘sha vaqtda O‘rta Osiyoda eng katta bo‘lgan 2 
    ming kVt quvvatli Bo‘zsuv GES ning birinchi navbati ishga tushdi. 
    Respublikada quvvat o‘sishi asosini O‘zbekiston energetika tizimi 
    tuzilgan paytda (1934- y) Chirchiq-Bo‘zsuv yo‘nalshidagi 180 ming kVt 
    quvvatli ketma-ket qurilgan suv elektr stansiyalari tashkil etdi.
    O‘rnatilgan uskunalar quvvatlarining yig‘indisi 11,0 mln. kVt 
    bo‘lgan, 37 issiqlik va suv elektr stansiyalarini o‘z ichiga olgan 
    O‘zbekiston energetika tizimi asosini yirik elektr stansiyalari, shu 
    jumladan Sirdaryo DRES (8,0 mln. kVt), Toshkent (1,86 mln. kVt), 
    Yangi-Angren (1,8 mln. kVt) va Navoiy DRESi (1,25 mln. kVt) tashkil 
    etadi. 
    Ko‘rsatilgan elektr stansiyalarda yagona quvvati 150 dan 300 ming 
    kVt bo‘lgan 30 dan ortiq zamonaviy energetika bloki o‘rnatilgan. Loyiha 
    quvvati 3,2 mln. kVt va yagona energetika bloki quvvati 800 ming kVt li 
    O‘rta Osiyoda eng katta bo‘lgan Tolimarjon issiqlik DRES qurilishi 
    davom etmoqda. 



    Suv energetikasi O‘zbekiston Respublikasini energetika vazirligi 
    tizimidagi bir necha suv elektr stansiya kaskadlari bilan belgilangan. 
    Bulardan O‘rta-Chirchiq GES lar kaskadi suv havzasiga ega va shu sababli 
    600 ming kVt quvvatli Chorvoq GESi va 165 ming kVt quvvatli Xodjikent 
    GESi quvvatni rostlash tartibida ishlaydi. Qolgan GES lar esa asosida suv 
    okimi bo‘lgan tartibda ishlaydi. 
    Energetika Respublika kompleks xo‘jaligining asosiy sohasi 
    hisoblanadi. O‘zbekistonda umumiy o‘rnatilgan quvvati 11043 MVt 
    bo‘lgan 37 ta katta IES va GES; shu jumladan, IES – 9644 MVt, GES – 
    1399 MVt Uzbekiston o‘zini energiya bilan butunlay ta’minlaydi. 
    Bu elektr korxonalar ishonchli va samarali ishlashi lozim! Buning 
    uchun yosh mutaxassisga quyidagilar zarur: Elektr stansiya va 
    nimstansiyalarni o‘ta samarali va ishonchli sxema va joylanishlarni to‘g‘ri 
    tanlashni, ularda qo‘llaniladigan elektr jihozlarini, transformatorlarning 
    soni va quvvatlarini tanlash, o‘rnatish joyi va boshqarishni bilishi kerak. 
    Bu holatlarning boshqarish usullarini rivojlantirishning asosiy 
    yo‘nalishlari, qisqa tutashuv toklarini aniqlash, kuchlanishni rostlash 
    imkoniyatlarini bilishi, elektr qurilmalarining rele himoyasi, nazorat va 
    boshqarish 
    avtomatikasini 
    tushunishi, 
    elektr 
    stansiya 
    va 
    nimstansiyalarning ratsional variantini tanlash masalalarini yecha olishi 
    kerak. 




    Download 1.76 Mb.
      1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36




    Download 1.76 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti elektr stansiyalari va

    Download 1.76 Mb.
    Pdf ko'rish