38
generator sinxron tezlikdan ko‘pi bilan 2-3 % farq qiladigan
aylanishlar chastotasigacha aylantiriladi, chastotalarning yo‘l qo‘yiladigan
farqi, odatda,
IRCH rele asosidagi avtomatik qurilma bilan nazorat
qilinadi;
shunt reostati va
АРВ ning o‘rnatilishining o‘zgartiruvchi qurilma salt
ishlaganda
U
g.nom
. ni ta’minlovchi uyg‘otishga to‘g‘ri keluvchi holatga
qo‘yilishi kerak, bunda MAS o‘chirilgan holatda bo‘ladi;
generatorning viklyuchateli ulanadi va u ulangan zahoti MAS ni ulash
uchun avtomatik tarzda buyruq beriladi.
Generator tarmoqqa ulangandan so‘ng, qisqa vaqt asinxron dvigatelga
o‘xshash ishlaydi. Asinxron sirpanish momenti generatorning rotorining
sinxron chastotada aylanishga tortadi. Uyg‘otish berilgandan so‘ng
rotorning chulg‘amida tokning ko‘payib borishi bilan asta-sekin oshib
boruvchi sinxron momenti hosil bo‘ladi. Natijada generator vali keskin
mexanik turtkilarga duch kelmaydi.
O‘z-o‘zini sinxronlash usulininig asosiy afzalligi generatorning
tarmoqqa ulash texnologiyasining soddaligidadir, chunki bu vaqtda
ulanadigan generator bilan tizim kuchlanishlarining qiymatlarining va
chastotalarining aniq to‘g‘rilashga hojat qolmaydi. Sinxronlash ancha
soddalashadi va tezlashadi, ulashlardagi yo‘l qo‘yilgan xatolar tufayli
mashinaning og‘ir buzilish ehtimollari yo‘qoladi, jarayonning
avtomatlashtirish soddalashadi, shuningdek energotizimdagi chastota va
kuchlanish o‘zgarganda ham ulash mumkin bo‘ladi.
Normal ishlash sharoitlarida o‘z-o‘zini sinxronlash usuli generator-
transformator bloki sxemasida ishlaydigan va chulg‘amlari bilvosita
sovitiluvchi turbogeneratorlarning, shuningdek hamma gidrogeneratorlarni
ulash uchun qo‘llaniladi.
Chulg‘amlari bilvosita sovitiladigan va generator kuchlanishi
shinasida ishlaydigan turbogeneratorlarning, shuningdek chulg‘amlari
bevosita sovitiluvchi generatorlarni ulash ham, odatda, aniq sinxronlash
usuli bilan bajariladi.
Avariya tugatilgach, hamma generatorlarni parallel ishga tushirish
o‘z-o‘zini sinxronlash usuli bilan amalga oshirilishi mumkin.