51
Montaj;
Amplitudali oʻzgartirish;
Chastotali (spektral) oʻzgartirish;
Fazali oʻzgartirish;
Vaqtli oʻzgartirish;
Formantli oʻzgartirish.
3.7-rasm. Tovushni saqlash va ijro etish jarayoni.
Barcha muharrirlarda audioni belgilash, qirqish, qoʻyish kabi
montaj
usullari
amalga
oshiriladi.
Amplitudali
oʻzgartirishda
tovushning
kuchayishi
va
pasayishini
oʻzgartiriladi (vertikal
oʻzgartirish). Chastotali (spektral) oʻzgartirishda ayrim polosasini
choʻzish yoki qisqartirish amalga oshiriladi (gorizontal oʻzgartirish).
Fazali oʻzgartirish orqali aylanuvchi tovush, harakatdagi tovush
yaratiladi. Vaqtli oʻzgartirishda asosiy tovushga vaqt oʻlchamida
nusxalar qoʻshish, ya‘ni nusxani ma‘lum vaqtga siljigan holda qoʻyish
amalga oshiriladi. Agar nusxa 20 millisoniyagacha siljigan holda
qoʻyilsa, xor effekti, undan katta vaqtga siljitilsa, exo effekti paydo
boʻladi. Formantli oʻzgartirish formantlarga, ya‘ni inson ovozida
uchraydigan xarakterli chastota polosalariga asoslangan. Formantli
oʻzgartirishda har bir tovushga amplituda va chastota mos keladiki, u
tembrni va tiniqlikni bildiradi. Shu formant parametrlarini oʻzgartirib
alohida tovushni boʻrttirish yoki pasaytirish, bir unli harfni boshqasi
bilan almashtirish mumkin va hakozo.